Social security court dismisses appeal against ZUS order to return overpaid disability pension due to income exceeding limits.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against a Social Insurance Institution (ZUS) decision ordering the return of 1,433.74 zł in overpaid disability pension. The appellant argued that the pension should not be recalculated for the period after May 1, 2010, while the court held that the institution correctly assessed the period up to April 30, 2010, when the right to the pension ceased. The court ruled that the statutory provisions regarding income thresholds and the principle of legal certainty required the return of the overpayment based on the income earned during the specific period the pension was actually received.
Legislator headnote
AI generatedArt. 104 ust. 1, 3, 5, 7, 105 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; Art. 316 § 1 k.p.c.: The right to disability pension is suspended or reduced when income exceeds statutory thresholds, and the institution must return overpayments calculated based on the period the right to the benefit existed.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt: III AUa 705/12
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Iwona Szybka (spr.) Sędziowie:SSA Lucyna Guderska SSO del. Romuald Kompanowski Protokolant: sekr. sądowy Patrycja Stasiak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. w Łodzi sprawy A. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych III Oddziałowi w W. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia, na skutek apelacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Płocku z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt: VI U 107/12; oddala apelację. Sygn. akt III AUa 705/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 listopada 2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. zobowiązał A. C. do zwrotu kwoty 1433,74 zł. jako nienależnie pobranego świadczenia. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 marca 2012r. Sąd Okręgowy w Płocku oddalił odwołanie A. C. od decyzji z dnia 21 listopada 2011r. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach i rozważaniach: A. C. w okresie od 1 stycznia 2010r. do 30 kwietnia 2010r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. W dniu 10 listopada 2011r. organ rentowy dokonał z urzędu poświadczenia przychodu osiągniętego przez odwołującego w okresie od stycznia 2010r. do kwietnia 2010r. w spółce z o.o. (...).
Przychód ten wyniósł kwotę 14 353,70zł. W ocenie Sądu Okręgowego bez znaczenia jest kwestia roszczeń z ustawy wypadkowej, bo nie ma ona związku z rozliczeniem faktycznie pobranej renty w 2010r. Ubezpieczony nie kwestionował rachunkowych wyliczeń organu rentowego, a więc wysokości pobranej renty i osiągniętego przychodu. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie za bezzasadne. Powołał się na treść art. 104 ust. 1, 3, 5,7 i art. 105 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Na podstawie art. 104 ust. 7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
W myśl ust. 8 w razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie większą jednak niż kwota maksymalnego zmniejszenia obowiązująca w dniu 31 grudnia 1998 r. w wysokościach tam wskazanych. Zgodnie z Komunikatem Prezesa ZUS z 22 listopada 2010r. w sprawie granicznych kwot przychodu dla 2010r. stosowanych przy zawieszaniu albo zmniejszaniu emerytur i rent ( M.P.z 2010r.
Nr 89 poz. 1040) w okresie osiągania przychodu przez ubezpieczonego tj. od 1 stycznia 2010r. do 30 kwietnia 2010r. graniczne kwoty przychodu odpowiadające 70% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń wyniosły 2179,70 zł. od 1 stycznia 2010r. do 28 lutego 2010r. i 2270,60 zł. od marca 2010r. do 31 maja 2010r. Graniczne kwoty przychodu odpowiadające 130% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń wyniosły 4048,10 zł. od 1 stycznia 2010r. do 28 lutego 2010r. i 4216,70 zł. od marca 2010r. do 31 maja 2010r. Wnioskodawca przekroczył niższą graniczną kwotę przychodu ustaloną dla roku 2010 tj. 8900,60 zł. o 5452,87 zł.
Uzasadniało to zmniejszenie świadczeń na podstawie art. 104 ust. 8 ustawy emerytalnej. Zgodnie z Komunikatem Prezesa ZUS z 20.02.2009r. ( M.P. z 2009, Nr 14 poz. 188) od 1 marca 2009r. kwoty maksymalnych zmniejszeń wynoszą 467,09 zł. dla emerytur i rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i 350,34 zł. dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Od 1 marca 2010r. kwoty maksymalnych zmniejszeń wynoszą 488,67 zł. dla emerytur i rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i 366,53 zł. dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Z uwagi na powyższe prawidłowo organ rentowy wyliczył zmniejszenie renty od stycznia 2010r. do kwietnia 2010r. ( 2x 359,34 zł + 2x 366,53 zł.= 1433,74 zł.). Zgodnie z treścią art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Wnioskodawca pobrał nienależne świadczenie w kwocie 1433,74 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd odwołanie oddalił. Apelację od powyższego wyroku wniósł A. C.. Zarzucił naruszenie prawa procesowego art. 386 par. 4 kpc poprzez nierozpoznanie istoty sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji organu rentowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie kosztów postępowania za wszystkie instancje. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że rozliczenie renty powinno nastąpić po zakończeniu roku kalendarzowego, a nie od 1.01. do 30.04.2010r.
Ponadto w dniu 22 marca 2010r. złożył wniosek o ponowne prawo do renty z ogólnego stanu zdrowia i sprawa ta nie jest do dnia dzisiejszego rozpoznana. Brak zatem podstaw prawnych do rozliczenia przez organ rentowy renty za 2010r. w związku z przychodem osiągniętym w okresie od 1.01. do 30.04. 2010r.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja jest bezzasadna i podlega oddaleniu albowiem Sąd Okręgowy wydał trafne rozstrzygnięcie. Z niespornych ustaleń Sądu I instancji wynika, że A. C. pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w okresie od 1 stycznia 2010r. do 30 kwietnia 2010r. W okresie od 1 stycznia 2010r. do 12 marca 2010r. A. C. osiągnął przychód ze stosunku pracy w wysokości 14 353,47zł. Kwota przychodu uzasadniająca zmniejszenie renty wyniosła w okresie od 1 stycznia 2010r. do 30 kwietnia 2010r. 8900,60 zł. Kwota maksymalnego zmniejszenia w okresie od 1 stycznia 2010r. do 30 kwietnia 2010r. wyniosła 1433,74 zł.
Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia precyzyjnie wyjaśnił metodologię wyliczeń i Sąd Apelacyjny ją podziela. Jedyna kwestia sporna dotyczy okresu rozliczeniowego renty. Zdaniem apelującego, skoro w toku jest sprawa o dalsze prawo do renty, od 1 maja 2010r., to organ rentowy nie miał prawa do rozliczenia pobranej w okresie od 1.01.2010r. do 30.04.2010r. renty, do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o dalszą rentę. Sąd Apelacyjny stanowiska skarżącego nie podziela. W sporze jest decyzja z dnia 21 listopada 2011r. i ona podlega ocenie z punktu widzenia zgodności z prawem.
Na dzień 21 listopada 2011r., ani też do dnia wyrokowania przez Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny, wnioskodawca nie był uprawniony do renty po dniu 30 kwietnia 2010r. Zgodnie z treścią art. 316 § 1 kpc po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. „Stanem rzeczy w rozumieniu przepisu art. 316 § 1 KPC są zarówno okoliczności faktyczne sprawy, jak i przepisy prawa, na podstawie których ma być wydane rozstrzygnięcie (ich zmiana pomiędzy wytoczeniem powództwa lub złożeniem odwołania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych a zamknięciem rozprawy).
Ponieważ art. 316 § 1 KPC ma również zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, to sąd drugiej instancji obowiązany jest brać pod uwagę zmiany w stanie faktycznym i prawnym sprawy, wpływające na treść rozstrzygnięcia” ( tak: wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 2012-01-18, II UK 117/11; wyrok Sądu z 2011-12-02, II UK 72/11) Skoro więc wnioskodawca rentę z tytułu niezdolności pobierał tylko do 30 kwietnia 2010r., to prawidłowo ZUS rozliczył tę rentę tylko za ten okres i porównał do wysokości przychodu uzasadniającego zmniejszenie świadczenia w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2010r., a nie do wysokości przychodu uzasadniającego zmniejszenie za cały 2010.
Zgodnie bowiem z § 7 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty z dnia 22 lipca 1992 r. (Dz.U. Nr 58, poz. 290 ze zm.), które to rozporządzenie ma zastosowanie również i obecnie na mocy art. 194 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 2009-08-12, II BU 9/09) okres, z którego ustala się łączną kwotę dochodu osiągniętego przez emeryta lub rencistę oraz kwoty graniczne dochodu, ulega odpowiedniemu skróceniu w roku kalendarzowym, w którym powstało lub ustało prawo do świadczeń.
Niesporne jest, że A. C. w wielu decyzjach przyznających mu rentę z tytułu niezdolności do pracy, wydanych przed 2010r. ( decyzja I (...) z 21.04.2006r.; decyzja I (...) z 26.05.2008r.) był pouczony o okolicznościach powodujących zawieszenie albo zmniejszenie świadczenia. Zatem spełnione zostały przesłanki z art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS do żądania zwrotu nadpłaconego świadczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację.