Social security court dismissed pension appeal due to failure to prove 15 years of special conditions work. The applicant failed to meet statutory requirements for early retirement. The court ruled against the claim based on insufficient evidence. The decision upheld the social security office's original refusal. The applicant did not satisfy the legal criteria for the benefit. The judgment emphasizes strict proof of continuous special work conditions. The court found the applicant's documentation insufficient for the claim. The ruling confirms the denial of the pension entitlement. The case highlights the burden of proof on the applicant. The decision is final and binding on the parties involved.

Sygn. akt : VU 675/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant: Marta Grabowska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. w Legnicy sprawy z wniosku J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę na skutek odwołania J. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 10 kwietnia 2013 roku znak (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 675/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 kwietnia 2013r. znak: (...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił wnioskodawcy J. W. prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu podał, że wnioskodawca nie ma prawa do świadczenia, ponieważ nie ukończył 60 roku życia i nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy uznał mu jedynie jako okresy pracy w szczególnych warunkach zatrudnienie od 5 września 1972r. do 8 lutego 1973r. i od 6 marca 1973r. do 2 lipca 1973r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie uznał za pracę w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia wnioskodawcy w Przedsiębiorstwie Handlu (...) we W.: - od 1 marca 1974r. do 31 maja 1991r. gdyż w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z 3 czerwca 2002r. nieprawidłowo określono charakter jego pracy - od 1 marca 1974r. do 30 września 1974r. na stanowisku „starszy pakmistrz-robotnik magazynowy – bo praca w szczególnych warunkach nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, - od 1 października 1974r. do 31 grudnia 1977r. na stanowisku „operatora” – bo nie określono ściśle kwalifikacji tego zatrudnienia w oparciu o przepisy branżowe - od 1 stycznia 1978r. do 31 maja 1991r. na stanowisku „zastępcy kierownika magazynu-kierownika magazynu” – gdyż takie stanowisko nie jest ujęte w przepisach resortowych dotyczących zatrudnienia w szczególnych warunkach.

Od wskazanej decyzji odwołanie złożył wnioskodawca J. W., żądając jej zmiany i przyznania mu prawa do emerytury. Domagał się zaliczenia do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 1 marca 1974r. do 31 maja 1991r. W odpowiedzi na odwołanie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Dodał, iż uznał wnioskodawcy łącznie 9 miesięcy i 2 dni okresów pracy w szczególnych warunkach (od 5 września 1972r. do 8 lutego 1973r. i od 6 marca 1973r. do 2 lipca 1973r.).

Sąd ustalił: J. W. urodził się (...). Na dzień 01 stycznia 1999r. wykazał 26 lat, 11 miesięcy i 26 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Nie przystąpił do OFE. (bezsporne) Przedsiębiorstwo Handlu (...) Oddział L. miał wyodrębniony dział magazynowy. Składał się on z trzech magazynów. Pierwszym był magazyn farb i lakierów. Przechowywano w nim farby, rozcieńczalniki, eter, alkohol etylowy i metylowy. Przy czym trucizny (eter alkohol) przechowywane były w beczkach w osobnym wydzielonym pomieszczeniu. Drugim był magazyn wyrobów gumowych i tworzyw sztucznych.

Składowano w nim pasy gumowe, gumy w belkach, wykładziny PCV i wykładziny dywanowe oraz środki pomocnicze dla przemysłu przechowywane w beczkach: soda kaustyczna, soda amoniakalne, wapno chlorowane. Trzecim był magazyn produktów nieorganicznych i gazów. Znajdowały się tam karbidy, kwas octowy oraz w osobnym pomieszczeniu gazy takie jak acetylen, dwutlenek węgla. Większa część trzeciego magazynu znajdowała się na wolnym powietrzu. Do zadań tego trzeciego magazynu należała również wysyłką pustych opakowań po artykułach przechowywanych w magazynie.

W każdym z tych trzech magazynów pracował kierownik, jego zastępca, operator wózka widłowego i 2-3 robotników. Między nimi był podział pracy, każdy z tych pracowników miał swój zakres czynności. Czasami, jeśli była taka konieczność, kierownik i jego zastępca wykonywali prace fizyczne w magazynie. Kierownikowi magazynu podlegał zastępca kierownika, a jemu bezpośrednio pracownicy zatrudnieni na stanowiskach operatora wózka widłowego i robotnicy magazynowi. Kierownik magazynu i jego zastępca prowadzili dokumentację magazynową. dowody: - zeznania świadków: protokół rozprawy z11.09.2013r.:

B. W. 00:30:22-00:45:22 G. K. 00:08:52-00:29:19 - wyjaśnienia wnioskodawcy: protokół rozprawy z 27 grudnia 2013r.: 00:01:19-00:18:43 W Przedsiębiorstwie Handlu (...) we W. Oddział w L. wnioskodawca był zatrudniony: - od 1 marca 1974r. do 31 sierpnia 1974r. na stanowisku pakmistrza - od o 1 września 1974r. do 30 września 1974r. na stanowisku robotnika magazynowego - od 1 października 1974r. do 31 grudnia 1977r. na stanowisku „operatora” - od 1 stycznia 1978r. do 31 października 1982r. na stanowisku zastępcy kierownika magazynu, - od 1 listopada 1982r. do 31 maja 1991r. na stanowisku kierownika magazynu. dowody: akta osobowe: umowy o pracę, angaże. Pracując na stanowisku pakmistrza i robotnika magazynowego (1.03.1974r.-31.08.1974r. i 1.09.1974r.-30.09.1974r.) wnioskodawca zajmował się rozładunkiem i załadunkiem samochodów z materiałami sypkimi takimi jak soda kaustyczna, czerwień żelazowa, glejta ołowiana, soda ołowiana oraz rozładunkiem i załadunkiem węży gumowych, wykładzin PCV, wykładzin dywanowych, tworzyw sztucznych itp.

Tworzywa sztuczne w tym przede wszystkim materiały celuloidowe, z których wykonywano piłeczki pingpongowe, okładki zeszytowe itp. - były zapakowane w bele i skrzynie. Wydawał klientom z magazynu opony, płyty gumowe, płyty tekstolitowe (laminatowe). Będąc zatrudnionym na stanowisku „operatora” (1.10.1974r.-31.12.1977r.) kierował wózkiem widłowym oraz pracował przy obsłudze klientów w magazynie trzecim (magazyn produktów nieorganicznych i gazów). Jego praca polegała na załadunku i rozładunku towarów i kwitowaniu odebranego towaru.

Potem, kiedy został zatrudniony na stanowisku zastępcy kierownika magazynu (1.01.1982r.- 31.10.1982r.), wrócił do pracy w magazynie drugim (magazyn wyrobów gumowych i tworzyw sztucznych oraz środków pomocniczych dla przemysłu: sody, wapna, kwasów). Tam bezpośrednio nadzorował prace 2-3 robotników magazynowych i operatora wózka widłowego. Odpowiadał za całość prac w tym magazynie, nadzorował prace załadunkowe i rozładunkowe wykonywane przez pracowników fizycznych, zajmował się dokumentacją magazynową. Następnie, kiedy został kierownikiem magazynu (1.11.1982r.-31.05.1991r.) pracował nadal w magazynie drugim.

Podlegał mu bezpośrednio zastępca kierownika, a zastępcy podlegali bezpośrednio pracownicy zatrudnieni do prac fizycznych w tym magazynie. dowody: - zeznania świadków: protokół rozprawy z11.09.2013r.: B. W. 00:30:22-00:45:22 G. K. 00:08:52-00:29:19 - wyjaśnienia wnioskodawcy: protokół rozprawy z 27 grudnia 2013r.: 00:01:19-00:18:43 - akta osobowe: umowy, angaże, polecenia służbowe W dniu 3 kwietnia 2013r. J. W. złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury. Decyzją z dnia 10 kwietnia 2013r. znak: (...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił wnioskodawcy prawa do świadczenia. dowody: akta ZUS - wniosek o emeryturę, decyzja z dnia 10 kwietnia .2013r.

Sąd zważył: Odwołanie wnioskodawcy J. W. jest nieuzasadnione. Zgodnie z treścią przepisu art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 pkt 2 tj. 25 lat dla mężczyzn.

Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy- w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1.

Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Przy czym, zgodnie z §. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa powyżej, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.

Zgodnie z § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. z 1983r., nr 10, poz.

49) okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Przewidziane w § 22 powołanego rozporządzenia ograniczenia dowodowe dotyczą wyłącznie postępowania przed organami rentowymi. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, wnioskodawca może udowadniać okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego (por. wyrok SN z dnia 02.02.1996 r., II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239).

W sprawie bezspornym był fakt iż wnioskodawca osiągnął wiek emerytalny, tj. 60 lat, na dzień 01 stycznia 1999r. posiadał wymagane 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych (26 lat, 11 miesięcy i 26 dni). Na dzień złożenia wniosku o emeryturę nie przystąpił do OFE. Ponadto wnioskodawcy organ rentowy uznał jako okres pracy w szczególnych warunkach łącznie 9 miesięcy i 2 dni okresów pracy w szczególnych warunkach (od 5 września 1972r. do 8 lutego 1973r. i od 6 marca 1973r. do 2 lipca 1973r.). Sporną kwestią wymagają ustalenia było to, czy wnioskodawca posiadał nadto 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ustalając stan faktyczny w sprawie, sąd oparł się przede wszystkim na dokumentach zgromadzonych w aktach osobowych wnioskodawcy – szczególnie umowach o pracę, zakresach czynności, angażach, poleceniach służbowych. Dokumenty te bowiem obiektywnie i jednoznacznie wskazują na okresy pracy na określonych stanowiskach i pozwalają w powiązaniu z zeznaniami świadków G. K. i B. W. i wyjaśnieniami wnioskodawcy – ocenić charakter jego pracy w okresie jego zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Handlu (...) we W.. Na podstawie przedstawionego materiału dowodowego, sąd podzielił stanowisko organu rentowego w tym zakresie, że wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych.

Nie jest okresem pracy w szczególnych warunkach okres zatrudnienia wnioskodawcy od 1 marca 1974r. do 31 sierpnia 1974r. i od 1 września 1974r. do 30 września 1974r. na stanowiskach pakmistrza i robotnika magazynowego. Nie wykonywał on bowiem stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prac wskazanych w wykazie A, dziale IV (w chemii), poz.

40. Ujęte tam bowiem są: prace magazynowe, załadunkowe, rozładunkowe, transport i konfekcjonowanie surowców, półproduktów i wyrobów gotowych – pylistych, toksycznych, żrących, parzących i wybuchowych. W tym okresie wnioskodawca częściowo wykonuje tego rodzaju prace (rozładunek i załadunek sody kaustycznej, sody ołowianej, glejty ołowianej) ale jednocześnie pracuje przy załadunku i rozładunku węży gumowych, wykładzin PCV, wykładzin dywanowych, materiałów celuloidowych, opon, płyt gumowych i laminatów. Te zaś czynności nie dotyczą substancji pylistych, toksycznych, żrących, parzących i wybuchowych. Nie wykonuje więc stale i w pełnym wymiarze czasu pracy objętych treścią kwalifikacji prac z wykazu A, działu IV, poz.

40. Odnośnie charakteru pracy wnioskodawcy na stanowiskach zastępcy kierownika magazynu i kierownika magazynu (od 1.01.1978r. do 31.10.1982r. i od 1.11.1982r. do 31.05.1991r.) należy wskazać, iż warunkiem zakwalifikowania określonych prac jako prac wymienionych w dziale XIV poz. 24 w wykazie A (kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie) jest to, aby ubezpieczony bezpośrednio wykonywał czynności dozoru, przy czym prace te muszą być wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (tj. prace w warunkach szczególnych).

Praca określona w dziale XIV poz. 24 wykazu A, nie musi polegać na stałym przebywaniu w szkodliwych warunkach. Istotne jest jednak, by dozór był wykonywany bezpośrednio, tj. by czynności te polegały na bezpośrednim strzeżeniu prawidłowego toku pracy i bezpieczeństwa podległych pracowników (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2009r., II UK 31/09, LEX nr 559949). Za pracę w warunkach szczególnych nie można w związku z tym zostać uznać okresu okres zatrudnienia ubezpieczonego na stanowisku zastępcy kierownika i kierownika magazynu.

Nadzorował on wówczas prace magazynowe w magazynie wyrobów gumowych i tworzyw sztucznych oraz środków pomocniczych dla przemysłu: sody, wapna, kwasów. Na obu tych stanowiskach, mimo że wykonywał on bezpośredni nadzór nad pracami związanymi z rozładunkiem i załadunkiem materiałów (tj. pracami magazynowymi, załadunkowymi, rozładunkowymi, transportem (…) – pylistych, żrących i parzących (…) – ujętymi w wykazie A, dziale IV, poz. 40) – to jednak nie wykonywał ich stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Kierował bowiem praca całego drugiego magazynu, którym oprócz sody, wapna, kwasów znajdowało się wiele innych materiałów w szczególności gumowych, celuloidowych, opon, płyt gumowych i laminatów.

Te zaś czynności nie dotyczą substancji pylistych, toksycznych, żrących, parzących i wybuchowych. Nie wykonuje więc stale i w pełnym wymiarze czasu pracy objętych treścią kwalifikacji prac wskazanych w dziale XIV poz. 24 w wykazie A w związku z poz. 40, działu IV tego wykazu – czyli kontrola międzyoperacyjnej, kontroli jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Przy ocenie charakteru pracy wnioskodawcy w Przedsiębiorstwie Handlu (...) nie ma znaczenia treść przedstawianego przez niego zarządzenia dyrektora tego przedsiębiorstwa z 28 czerwca 1985r. zawierającego wykaz stanowisk pracy w zakładzie, które zostały uznane za stanowiska, na których wykonuje się prace w szczególnych warunkach.

Tego rodzaju wykazy nie mają mocy prawnej a jedynie charakter informacyjny, techniczno-porzadkujacy i uściślający. Takie wykazy ułatwiają identyfikację określonego stanowiska pracy w szczególnych warunkach, szczególnie, iż w załączniku do rozporządzenia RM z 7 lutego 1983r. nie wymienia się konkretnych stanowisk, lecz operuje pojęciem ogólnym (wymienia prace). W świetle przedstawionych okoliczności, uznając, że wnioskodawca nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach i tym samym nie spełnił warunków wskazanych w treści przepisu art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, sąd, na podstawie art. 477 14 § 1 kodeksu postępowania cywilnego – oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 10 kwietnia 2013r.