Legislator Case Law & Legislation
V U 2768/12 AI generated

Court allows pension payment resumption after Constitutional Court invalidates law suspending benefits for employed retirees.

Case Number V U 2768/12
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The court reinstated the pension payment procedure following a Constitutional Court ruling that invalidated a provision suspending benefits for employed retirees. The plaintiff argued the new law retroactively voided the previous suspension, while the Social Insurance Institution claimed the Constitutional Court decision had not yet taken effect at the time of the original judgment. The court ruled that the invalidated provision never applied to the plaintiff's situation, making the original suspension decision legally erroneous and requiring the pension to be paid from the date it was withheld.

Legislator headnote

AI generated

Art. 401 § 1 k.p.c.; Art. 477 § 10 k.p.c.; Art. 477 § 2 k.p.c.; Art. 412 § 2 k.p.c.; Art. 477 § 14 k.p.c.; Art. 477 § 14 § 1 k.p.c.; Art. 477 § 14 § 2 k.p.c.; If a Constitutional Court ruling declares a law unconstitutional, the consequences apply retroactively to facts existing before the ruling, invalidating administrative decisions based on the now-voided provision.

Keywords

AI generated
pension suspension Constitutional Court ruling retroactive application res judicata Social Insurance Institution employment status procedural resumption

Cited Legislation

AI generated
Art. 401 § 1 k.p.c.
w skardze o wznowienie postępowania wniosła o wznowienie na podstawie art. 401 1 k.p.c.
Art. 477 § 10 k.p.c.
Przepisy art. 477 14 § 1 i 2 kpc nie przewidują możliwości uchylenia decyzji ZUS w związku z tym tego rodzaju żądanie powódki nie mogło być uwzględnione.
Art. 477 § 2 k.p.c.
Przepisy art. 477 14 § 1 i 2 kpc nie przewidują możliwości uchylenia decyzji ZUS w związku z tym tego rodzaju żądanie powódki nie mogło być uwzględnione.
Art. 412 § 2 k.p.c.
Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd na zasadzie cytowanych przepisów oraz art. 412 § 2 k.p.c. orzekł jak w wyroku.
Art. 477 § 14 k.p.c.
Przepisy art. 477 14 § 1 i 2 kpc nie przewidują możliwości uchylenia decyzji ZUS w związku z tym tego rodzaju żądanie powódki nie mogło być uwzględnione.
Art. 477 § 14 § 1 k.p.c.
Przepisy art. 477 14 § 1 i 2 kpc nie przewidują możliwości uchylenia decyzji ZUS w związku z tym tego rodzaju żądanie powódki nie mogło być uwzględnione.
Art. 477 § 14 § 2 k.p.c.
Przepisy art. 477 14 § 1 i 2 kpc nie przewidują możliwości uchylenia decyzji ZUS w związku z tym tego rodzaju żądanie powódki nie mogło być uwzględnione.
art. 399§ 1 k.p.c
Zgodnie z art. 399§ 1 k.p.c.
art. 412 k.p.c
Zgodnie z art. 412 k.p.c.
art. 2 Konstytucji
wydany w sprawie K 2/12 , w którym stwierdzono, że art. 28 ustawy z 16.12.2010r.

Cited Case Law

AI generated
III ZP 27/00
Supreme Court dismisses legal question referral due to procedural bar under old Civil Procedure Code for cassation cases.
IIPo 8/08
w sprawie IIPo 8/08 wyraźnie stwierdził, iż akt uznany za niezgodny z Konstytucją nie powinien być stosowany do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt V U 2768/12

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w Opolu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Witold Kozłowski Protokolant: st.sekr.sądowy Ewa Polewka po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2013 r. w Opolu sprawy Z. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na skutek skargi o wznowienie postępowania w sprawie o podjęcie wypłaty emerytury zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 28 grudnia 2011 roku, sygnatura akt VU (...) I. wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 28 grudnia 2011 roku, sygnatura akt VU (...) II. zmienia zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 24 stycznia 2012 roku w punkcie I i II oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w > III. Wniosek o wypłatę odsetek z tytułu wznowienia wypłaty emerytury przekazuje organowi rentowemu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. do rozpoznania. Na oryginale właściwy podpis

UZASADNIENIE

Powódka (skarżąca) Z. M. w skardze o wznowienie postępowania wniosła o wznowienie na podstawie art. 401 1 k.p.c. postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 28.12.2011r. wydanym w sprawie V U (...). Składając skargę powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13.11.2012r. wydany w sprawie K 2/12 , w którym stwierdzono, że art. 28 ustawy z 16.12.2010r. o zmianie ustaw i finansach publicznych oraz o zmianie niektórych i innych ustaw w zw. z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16.12.2010r. jest niezgodny z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej.

Przy tego rodzaju postawie domagała się zmiany wydanego wyroku i uchylenia decyzji strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 12.10.2011r. oraz wypłatę zaległych świadczeń emerytalnych należnych od dnia zawieszenia emerytury do dnia wznowienia wypłaty świadczeń bieżących wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę. Nadto wniosła o natychmiastowe wznowienie wypłaty bieżących świadczeń i uwzględnienie należnych przeliczeń i waloryzacji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przypisanych.

Strona pozwana Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w odpowiedzi na skargę domagała się jej oddalenia w zakresie wypłaty świadczeń za okres od 1.10.2011r. do 21.11.2012r. podnosząc m.in. iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w dniu 22.11.2012r. i od tej daty obowiązuje co powoduje , że wskazany przepis będący podstawą zawieszenia prawa do emerytury stracił swoją moc. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: Powódka (skarżąca) ur. (...) otrzymała prawo do emerytury z dniem 1.03.2009r. to jest z dniem zgłoszenia wniosku i spełnienia odpowiednich warunków przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z FUS.

Wypłata emerytury nie była zawieszona mimo, że wnioskodawczyni wykonywała nadal zatrudnienie. Decyzją z 12.10.2011r. strona pozwana wstrzymała wypłatę emerytury wobec zaistnienia przesłanek do jej zawieszenia, gdyż wnioskodawczyni kontynuowała zatrudnienie istniejące przed przyznaniem prawa do emerytury. Wyrokiem z dnia 28.12.2011r. Sąd Okręgowy w Opolu w sprawie V U (...)oddalił odwołanie wnioskodawczyni i zasądził od niej na rzecz pozwanego (...) Oddział w O. kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Wyrok uprawomocnił się bez sporządzenia uzasadnienia wobec braku apelacji stron. Strona pozwana w odpowiedzi na odwołanie domagała się wówczas jego oddalenia wskazując, iż zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 16.12.2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych i niektórych innych ustaw oraz art. 134 w zw. z art. 103a ustawy z 17.12.1998r.o emeryturach i rentach z FUS . Wyrokiem z dnia 13.11.2012r. wydanym w sprawie K 2/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 28 ustawy z 16.12.2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest niezgodny z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej w zakresie , w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1.01.2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy .

Strona pozwana decyzją z 10.12.2012r. dokonała zwrotu wniosku powódki o wypłatę zaległej emerytury oraz o wznowienie wypłaty emerytury z dniem 26.11.2012r. Decyzja powyższa nie została zaskarżona. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony w Sądzie Okręgowym w Opolu w dniu 10.12.2012r. Dowód: akta rentowe, akta V U(...) - fakty bezsporne

Sąd zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona i została złożona w terminie, a powołana podstawa do wznowienia wystąpiła w sprawie. Zgodnie z art. 399§ 1 k.p.c. w wypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Jak wynika z art. 407 § 1 i 2 k.p.c. skargę o wznowienie wnosi się w terminie 3-miesięcznym od dnia w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia lub też w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Zgodnie z art. 412 k.p.c. Sąd rozpoznaje sprawę na nową w granicach jakie zakreśla podstawa wznowienia i po ponownym rozpoznaniu sprawy bądź oddala skargę o wznowienie bądź uwzględniając ją i zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i pozew odrzuca lub postępowanie umarza. Jedna z podstaw wznowienia została określona w art. 401 1 k.p.c. który stanowi , iż można żądać wznowienia postępowania również w wypadku , gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją i jeżeli na podstawie tego aktu zostało wydane orzeczenie.

Powódka w swojej skardze powołała się na ustawową przesłankę wznowienia bowiem Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13.11.2012r. w sprawie II K 2/12 orzekł, iż art.

28. ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z 2010 r. Nr 40, poz. 224, Nr 134, poz. 903, Nr 205, poz. 1365, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726, z 2011 r. Nr 75, poz. 398, Nr 149, poz. 887, Nr 168, poz. 1001, Nr 187, poz. 1112 i Nr 205, poz. 1203 oraz z 2012 r. poz. 118 i 251), dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wyrok powyższy został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 22.11.2012r. pod poz. 1285. Z chwilą ogłoszenia tego wyroku przepis w nim wskazany utracił swoją moc ( został wyeliminowany z porządku prawnego) w zakresie dotyczącym emerytur przyznanych bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy. Powódka złożyła skargę w dniu 10.12.2012r. a więc za zachowaniem 3-miesięcznego terminu. Skarga spełniała istotne wymogi formalne zawarte w art. 409 k.p.c. Sąd więc przystąpił do rozpoznania sprawy na nowo wznawiając postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem.

Podstawą wstrzymania wypłaty emerytury wnioskodawczyni z dniem 1.10.2011r. było zaistnienie przesłanki do zawieszenia wynikającej z art. 28 ustawy z 16.12.2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych i niektórych innych ustaw( Dz. U nr 257 poz 1726 ze zm.) Przepis ten stanowił iż, do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy, o której mowa w art. 6, oraz ustawy, o której mowa w art. 18, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011 r. Ustawą wymienioną w art. 6 jest ustawa o emeryturach i rentach z FUS z dnia 17.12.1998r. w której to ustawie z dniem 1.01.2011r. na mocy powołanej ustawy z 16.12.2010r. wprowadzono art. 103a który stanowi ,iż prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.

Skoro więc przepis, który był podstawą do wydania decyzji z 12.10.2011r. został uznany za niezgodny z Konstytucją to mimo, że obowiązywał on w dacie wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty to nie powinien być w sprawie zastosowany jako niezgodny z Konstytucją, co okazało się po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny cytowanego orzeczenia. Sąd Najwyższy w postanowieniach z 7.12.2000r. w sprawie III ZP 27/00 oraz z 13.01.2009r. w sprawie IIPo 8/08 wyraźnie stwierdził, iż akt uznany za niezgodny z Konstytucją nie powinien być stosowany do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału.

Również z istoty instytucji wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem wynika obowiązek zastosowania skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w postaci wyeliminowania określonego przepisu prawnego także do stanów faktycznych istniejących w czasie jego formalnego obowiązywania , kiedy to zapadło zaskarżone skargą orzeczenie. Ustawodawca przewidując tego rodzaju podstawę wznowienia przesądził , iż skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego w postaci utraty mocy obowiązującej danego przepisu będą stosowane również do stanów istniejących przed datą wyroku.

Powódka otrzymała prawo do emerytury bez obowiązku rozwiązywania stosunku pracy i organ rentowy do 1.10.2011r. świadczenie emerytalne wypłacał. Skoro art. 103a cyt. ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie dotyczył sytuacji powódki, to nie można było zawiesić świadczenia, a tym samym wstrzymać jego wypłatę z dniem 1.10.2011r. Zaskarżona decyzja była więc błędna i naruszała przepisy o zawieszaniu świadczenia w ich znaczeniu ustalonym wskazanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Sąd w sprawach ubezpieczeniowych może orzekać jedynie w ramach przedmiotu rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji organu rentowego .

Dlatego też inne żądania, które dotyczą stanu zaistniałego po wydaniu decyzji nie mogą być objęte rozstrzygnięciem w sprawie o wznowienie postępowania, gdzie Sąd na nowo ocenia jedynie zasadność zaskarżonej wcześniej decyzji z 12.10.2011r. Przepisy art. 477 14 § 1 i 2 kpc nie przewidują możliwości uchylenia decyzji ZUS w związku z tym tego rodzaju żądanie powódki nie mogło być uwzględnione. Bieżąca wypłata świadczeń emerytalnych i ich aktualna wysokość nie była przedmiotem zaskarżonej decyzji , ale z faktu zmiany tej decyzji i zobowiązania organu rentowego do podjęcia wypłaty świadczenia poczynając od 1.10.2011r. wynika również obowiązek wypłaty emerytury do dnia wydania ewentualnie odmiennej decyzji przez stronę pozwaną.

Na skutek ponownego rozpoznania odwołania i jego uwzględnienia zniesiony został też obowiązek zapłaty kosztów zastępstwa procesowego bowiem powódka uzyskując zmianę decyzji stała się stroną wygrywającą spór. Żądanie wypłaty odsetek jest nowym roszczeniem, dotychczas nie rozpoznanym i obowiązek taki może powstać dopiero z chwilą realizacji wyroku Sądu i podjęcia wypłaty emerytury wnioskodawczyni. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 477 10 § 2 kpc przekazał takie żądanie organowi rentowemu do rozpoznania co będzie rodziło obowiązek wydania stosownej decyzji.

Stan faktyczny w sprawie był bezsporny i wynikał z dokumentów akt sądowych oraz akt emerytalnych w szczególności niespornym było ,iż wnioskodawczyni składała wniosek o emeryturę w okresie , kiedy przepisy cyt. ustawy z 17.12.1998r. nie uzależniały jej wypłaty od rozwiązania trwającego stosunku pracy. Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd na zasadzie cytowanych przepisów oraz art. 412 § 2 k.p.c. orzekł jak w wyroku.