Court dismisses claim for bank loan repayment due to statute of limitations and improper withdrawal of suit.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the plaintiff's claim for bank loan repayment and ordered the return of procedural costs. The defendant successfully argued that the debt was time-barred under the Civil Code, and the plaintiff's subsequent withdrawal of the lawsuit without explicitly waiving the claim was deemed an attempt to circumvent the statute of limitations. Consequently, the court ruled that such a withdrawal violated the principle of legal certainty and the Constitution, making the dismissal final.
Legislator headnote
AI generatedArt. 117 § 2 k.c.; Art. 118 k.c.; Art. 230 k.p.c.; Art. 203 § 4 k.p.c.; Art. 2 Konstytucji RP: A withdrawal of a lawsuit without explicitly waiving the claim after a valid statute of limitations defense is inadmissible as it violates the principle of legal certainty and constitutes an attempt to evade the law.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygnatura akt I C 591/18
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K., dnia 04-04-2018 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Katarzyna Porada-Łaska Protokolant: sekretarz sądowy Sylwia Marek po rozpoznaniu w dniu 04-04-2018 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. przeciwko I. K. (1) roszczenia z umów bankowych innych I. oddala powództwo, II. zasądza od powoda (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. na rzecz pozwanego I. K. (1) kwotę 287,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. SSR Katarzyna Porada - Łaska Sygn. akt I C 591/18
UZASADNIENIE
(...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W., wystąpił z powództwem przeciwko I. K. (2) o zapłatę 1.087 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W dniu 26.07.2017 r. Sąd Rejonowy w Elblągu wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, sygn. I Nc 31382/17, który utracił moc na skutek sprzeciwu pozwanej. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów procesu, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia. Postanowieniem z 11.12.2017 r. niniejsza sprawa została przekazana do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kaliszu. Zarządzeniem z 8.02.2018 r. (k.
41) wraz z doręczeniem pełnomocnikowi powoda odpisu sprzeciwu, zobowiązano powoda do zajęcia stanowiska w przedmiocie sprzeciwu w terminie 7 dni pod rygorem skutków z art. 230 k.p.c. W odpowiedzi na powyższe powód, w piśmie z 2.03.2018 r., cofnął pozew bez zrzeczenia się roszczenia, nie odnosząc się do zarzutu przedawnienia. Pełnomocnik pozwanej w piśmie z 26.03.2018 r. wniósł o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Sąd ustalił, co następuje: Powód w dniu 30.05.2017 r. wystawił wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego nr (...). (okoliczność niesporna) Roszczenia powoda wynikające z umowy pożyczki z 2.03.1999 r. nr (...)- (...) uległy przedawnieniu. (okoliczność przyznana) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przytoczonych wyżej dowodów, których prawdziwość i wiarygodność nie budzi wątpliwości.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo podlega oddaleniu, gdyż zarzut przedawnienia roszczenia podniesiony przez pozwaną jest uzasadniony. Na podstawie art. 117 § 2 k.c. po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzekł się zarzutu przedawnienia. W myśl art. 118 k.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi 10 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczenia wynikające z prowadzenia działalności gospodarczej (...) lata. Termin przedawnienia roszczeń dochodzonych niniejszym pozwem wynosi 3 lata.
Zgodnie z art. 230 k.p.c. gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, Sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane. Powód, wezwany do zajęcia stanowiska w przedmiocie podniesionego zarzutu przedawnienia, pod rygorem skutków z art. 230 k.p.c. tj. przyjęcia za przyznany zarzut przedawnienia, nie odniósł się do zarzutu pozwanej. Biorąc pod uwagę wyniki całego postepowania, w tym fakt, że umowa pożyczki pochodzi z 1999 roku, uprawnione jest przyjęcie przez Sąd, iż okolicznością przyznaną przez powoda jest przedawnienie jego roszczeń.
Zgodnie z art. 203 § 1 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego, aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku. W myśl art. 203 § 4 k.p.c. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy z okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. Sąd co do zasady związany jest cofnięciem pozwu.
Obowiązany jest jednak zawsze dokonać oceny, czy w świetle zgromadzonego materiału procesowego cofnięcie takie nie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo czy nie zmierza do obejścia prawa (por. postanowienie S.A. w Krakowie z 7.08.2015 r. I ACa 1098/15). Przepis art. 203 § 4 k.p.c. nie określa, co należy rozumieć przez sprzeczność cofnięcia pozwu z prawem, z zasadami współżycia społecznego, czy też "zmierzanie do obejścia prawa". Ze względu na to, że są to także zawarte w art. 58 k.c., kryteria oceny ważności czynności prawnej, w judykaturze został wyrażony pogląd, iż przy ocenie dopuszczalności cofnięcia można posiłkować się materialnym rozumieniem tych pojęć (post.
SA w R. z 8.6.2007 r., I ACZ 223/07, MoP 2009, Nr 10, s. 568). Należy zakładać zgodność czynności cofnięcia pozwu z kryteriami oceny zawartymi w art. 203 § 4 k.p.c., a zatem niezgodność musi wynikać wyraźnie z okoliczności sprawy lub oświadczeń stron. Przez zwrot "zmierza do obejścia prawa" przyjmuje się w doktrynie zamiar powoda wywołania także innych, ukrytych skutków prawnych niż tylko rezygnacja z dochodzenia roszczenia w danym procesie, jeżeli skutków tych nie mógłby osiągnąć, działając w inny sposób. Rzeczywiście nie można wykluczyć wystąpienia w przyszłości faktów podnoszonych przez pozwaną, zważywszy na panującą obecnie powszechność obrotu wierzytelnościami zawłaszcza w stosunkach z funduszami sekurytyzacyjnymi.
Skoro powód cofnął powództwo nie zrzekając się roszczenia i to na skutek podniesionego przez pozwaną zarzutu niweczącego roszczenie powoda – zarzutu przedawnienia, może mieć zamiar sprzedaży wierzytelności lub ponownego wystąpienia z powództwem opartym na tych samych podstawach. Nie sposób przyjąć, że przyczyną cofnięcia pozwu było wyłącznie uzyskanie zwrotu połowy opłaty sądowej, bowiem opłata sądowa została opłacona w wysokości opłaty minimalnej, więc i tak zwrotowi nie podlega. Z chwilą skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia zobowiązanie stanowiące przedmiot sprawy z mocy samego prawa przekształciło się w zobowiązanie naturalne, którego spełnienie zależy wyłącznie od woli strony pozwanej.
Tym samym powód utracił możliwość wykorzystania przymusu państwowego do jego dochodzenia. Cofniecie pozwu bez zrzeczenia się roszczenia zmierza zatem w istocie do uchylenia się powoda od konsekwencji skutecznie podniesionego zarzutu przedawnienia i próby ponownego przekształcenia przedmiotowego zobowiązania niezupełnego w zobowiązanie, którego wierzyciel dochodzić będzie mógł wykorzystując możliwość jego przymusowego wykonania (por. uzasadnienie SO w Kaliszu do postanowienia z 12.10.2015 r. w sprawie II Cz 604/15, publ. Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych).
Należy zatem przyjąć, że cofnięcie pozwu w przedmiotowej sprawie zmierza do obejścia prawa. W ocenie Sądu cofnięcie pozwu przez powoda bez zrzeczenia się roszczenia, należało uznać za niedopuszczalne także jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Cofnięcie pozwu w przedstawionych wcześniej okolicznościach sprawy jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, z której wynika postulat pewności prawa rozumiana jako trwałość prawa i przewidywalność państwowych rozstrzygnięć, a także ochrona zaufania obywatela do państwa.
To dzięki pewności prawa dany podmiot ma możliwość podejmowania decyzji o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie jego działania mogą pociągnąć za sobą. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa wymaga zagwarantowania przewidywalności działań organów państwa i tym samym możliwości planowania działań własnych. Obywatel ma niezaprzeczalne prawo uzyskać merytoryczne rozstrzygnięcie Sądu w przypadku skutecznego podniesienia zarzutu niweczącego roszczenia strony powodowej.
Nie może być bowiem tak, aby musiał liczyć się w przyszłości – w takich okolicznościach jak przedmiotowe - z wytoczeniem przeciwko niemu kolejnego powództwa w oparciu o ten sam stosunek prawny. Właśnie w oparciu o powyższe podstawy Sąd wydał postanowienie, w którym stwierdził, że cofnięcie pozwu jest niedopuszczalne po myśli normy prawnej art. 203 § 4 k.p.c. Należy także podkreślić, że poza przyjęciem za przyznany zarzutu przedawnienia, przyczyną oddalenia powództwa jest także nieudowodnienie roszczenia. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywał na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Powód nie przedłożył umowy bankowej, nie wykazał czy i kiedy roszczenia z tej umowy były wymagalne. Nie sposób więc zweryfikować nie tylko należności głównej, ale także prawidłowości wyliczenia wysokości, podstawy i okresu kapitalizacji dochodzonych odsetek. Wobec tego powództwo zostało oddalone. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Na koszty procesu złożyły się: wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej wg stawki minimalnej tj. 900 zł (§ 2 ust. 3 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych Dz.
U. poz.1800 z późn.zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. SSR Katarzyna Porada – Łaska