Legislator Case Law & Legislation
VI Ka 819/17 AI generated

Court acquits defendant of gambling charge due to justified ignorance of law regarding new gambling regulations.

Case Number VI Ka 819/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The appellate court overturned a lower court's conviction for operating unlicensed gambling machines, granting the defendant's appeal for acquittal. The defendant argued he lacked intent because he was unaware of the new gambling law due to conflicting judicial interpretations and official assurances of legality. The court accepted that the defendant was justified in his ignorance of the law, citing the principle that citizens are not criminally liable if they reasonably believe their actions are lawful.

Legislator headnote

AI generated

Art. 10 § 4 k.k.s.; Art. 107 § 1 k.k.s.: A person does not commit a fiscal offense if they act under justified ignorance of its criminality, which arises when the actor reasonably believes the act is lawful due to conflicting legal interpretations or official assurances.

Keywords

AI generated
justified ignorance of law fiscal offense exemption gambling regulation change subjective intent unlicensed gambling machines conflicting judicial interpretations acquittal on appeal

Cited Legislation

AI generated
Art. 10 § 4 k.k.s.
lub art. 10 § 4 k.k.s. ( wobec braku umyślności na płaszczyźnie strony podmiotowej oraz w sytuacji zaistnienia powołanych kontratypów), w konkluzji domagała się zmiany wyroku i uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu.
Art. 107 § 1 k.k.s.
1 tej ustawy, gdyż nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry w wymienionym lokalu, to jest popełnienia występku z art. 107 § 1 k.k.s. i na tej podstawie skazał go na karę 100 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych.
Art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych
o grach hazardowych - na sześciu automatach do gier, wbrew art. 6 ust.
Art. 441 § 1 k.p.k.
Pogląd taki, wyrażony w postanowieniu zapadłym na skutek pytania prawnego zadanego w trybie art. 441 § 1 k.p.k.
art. 107 § 1 k.k
1 tej ustawy, gdyż nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry w wymienionym lokalu, to jest popełnienia występku z art. 107 § 1 k.k.s.
art. 10 § 3 k.k
oskarżonego o przestępstwo z art. 107 § 1 kks na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 27 marca 2017 r.
art. 10 § 4 k.k
Sąd Rejonowy transponując te judykaty na grunt niniejszej sprawy i odnosząc je do ustalenia winy po stronie oskarżonego, w sposób uproszczony potraktował jego wyjaśnienia tyczące stanu świadomości, a tym samym możliwości wystąpienia kontratypu, o jakim mowa choćby w art. 10 § 4 k.k.s.
art. 441 § 1 k.p.k
Pogląd taki, wyrażony w postanowieniu zapadłym na skutek pytania prawnego zadanego w trybie art. 441 § 1 k.p.k.
art. 4 § 1 k.k
może być, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 4 § 1 k.k.s., popełniony tylko umyślnie, co wymaga najpierw określonej świadomości sprawcy, a następnie „przeniesienia” jej na płaszczyznę wolicjonalną.

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Warszawa, dnia 2 lutego 2018 r. Sygn. akt VI Ka 819/17

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie : Przewodniczący: SSO Beata Tymoszów protokolant: protokolant sąd. - stażysta Renata Szczegot, p.o. protokolanta sąd. Katarzyna Pawelec przy udziale A. R. – przedstawiciela (...) Urzędu Celno – Skarbowego w W. po rozpoznaniu dnia 25 stycznia 2018 r. sprawy M. W. (1) syna P. i M. ur. (...) w W. oskarżonego o przestępstwo z art. 107 § 1 kks na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 27 marca 2017 r. sygn. akt II K 372/16 zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że M.

W. (1) uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu, wydatkami postępowania w sprawie obciążając Skarb Państwa. Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie w sprawie o sygnaturze VI Ka 819/17 Wyrokiem z dnia 27 marca 2017r. Sąd Rejonowy w Legionowie uznał M. W. (1) za winnego tego, że pełniąc funkcję Prezesa Zarządu (...) spółka z o.o. z siedzibą w W., w dniu 27 października 2015r. w L. przy ul. (...) urządzał gry - w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych - na sześciu automatach do gier, wbrew art. 6 ust. 1 tej ustawy, gdyż nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry w wymienionym lokalu, to jest popełnienia występku z art. 107 § 1 k.k.s. i na tej podstawie skazał go na karę 100 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych.

Wyrok ten został w całości zaskarżony przez obrońcę, która podnosząc zarzut obrazy prawa materialnego, to jest art. 107 § 1 k.k.s. ( wobec jego bezskuteczności na okres do dnia 30 czerwca 2016r.) oraz art. art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 10 § 3 k.k.s. lub art. 10 § 4 k.k.s. ( wobec braku umyślności na płaszczyźnie strony podmiotowej oraz w sytuacji zaistnienia powołanych kontratypów), w konkluzji domagała się zmiany wyroku i uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się zasadna, a wniosek o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie M. W. (1) od popełnienia zarzucanego mu czynu zasługiwał na uwzględnienie. Pisemne motywy wyroku przekonują, że dla Sądu Rejonowego kwestia wykładni art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, która weszła w życie z dniem 3 września 201r. ( dalej: „ustawa nowelizująca”) od dnia wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia, jakie zapadło 28 kwietnia 2016r. nie powinna budzić żadnych wątpliwości. W orzeczeniu tym (sygn.

I KZP 1/16) stwierdzono zaś, że powołany przepis dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły określoną nim działalność zgodnie z ustawą o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 3 września 2015r., czyli na podstawie koncesji albo właściwego zezwolenie. Pogląd taki, wyrażony w postanowieniu zapadłym na skutek pytania prawnego zadanego w trybie art. 441 § 1 k.p.k. nie został jednak jednoznacznie zaakceptowany w doktrynie, a sąd odwoławczy w niniejszym składzie podziela także zastrzeżenia wyrażane na jego tle w kontekście prawidłowości zastosowanej wykładni gramatycznej i systemowej.

Niezależnie jednak od powyższego, podzielając wywody skarżącego należy podkreślić, że dopiero od daty ukazania się tegoż judykatu można pokusić się o tezę, że stosowanie przepisu art. 4 „ustawy nowelizującej”, zarówno dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą jak i wykwalifikowanych podmiotów udzielających porad prawnych, nie powinno nasuwać wątpliwości interpretacyjnych. Rozbieżności w stosowaniu omawianego przepisu, jego wykładni (związane także z trybem notyfikowania owych znowelizowanych przepisów ustawy o grach hazardowych) przed dniem 28 kwietnia 2016r. pojawiały się nie tylko w wystąpieniach podmiotów, których ustawa o grach hazardowych potencjalnie dotyczy, ale – co dużo bardziej istotne - również w rozstrzygnięciach sądów czy organów prowadzących postępowanie przygotowawcze.

Przekonują o tym choćby odpisy licznych, znacząco odmiennych orzeczeń, dołączone przez oskarżonego w niniejszej sprawie. Sąd I instancji zaznaczył, że występek typizowany art. 107 § 1 k.k.s. może być, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 4 § 1 k.k.s., popełniony tylko umyślnie, co wymaga najpierw określonej świadomości sprawcy, a następnie „przeniesienia” jej na płaszczyznę wolicjonalną. Jednocześnie jednoznacznie stwierdził, że M. W. (1) miał pełną świadomość, iż spółka, której był prezesem w dniu 27 października 2015r. urządzała gry na automatach wbrew regulacjom ustawowym ( k. 642 – 642v.) Ma jednak rację skarżący podnosząc, że ocena ta nie została szczegółowo umotywowana, a przytoczone na jej poparcie kolejne orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Najwyższego zapadały po dacie przypisanego oskarżonemu przestępstwa.

Sąd Rejonowy transponując te judykaty na grunt niniejszej sprawy i odnosząc je do ustalenia winy po stronie oskarżonego, w sposób uproszczony potraktował jego wyjaśnienia tyczące stanu świadomości, a tym samym możliwości wystąpienia kontratypu, o jakim mowa choćby w art. 10 § 4 k.k.s. Lakoniczny fragment uzasadnienia poświęcony temu problemowi, utrudniał kontrolę instancyjną rozumowania sądu meriti. Skwitowanie tłumaczenia M. W. (1), iż nie wiedział, by po dniu 3 września 2015r. działalność w zakresie gier na automatach wymagała koncesji, jako „sprzecznego z powszechnie obowiązująca ustawą” ( k. 640v.), pomija całkowicie kwestię stanu wiedzy ( a więc i świadomości oskarżonego co do bezprawności i karalności czynu) , jak też czysto hipotetyczną możliwość przeciętnego obywatela poznania, właściwego „odkodowania” treści przepisów ustawy.

Prezentując to stanowisko sąd orzekający niejako zrównał sam fakt uchwalenia i ogłoszenia ustawy ze stanem świadomości konkretnego oskarżonego, pomijając zupełnie szereg okoliczności, jakie w realiach sprawy na tę świadomość mogły, w sposób usprawiedliwiony, niewątpliwie rzutować. W szczególności poza sferą zainteresowania Sądu pozostało, że zarówno przed jak i po dniu 27 października 2015r. (a nawet po dniu 28 kwietnia 2016r.) w literaturze przedmiotu zagadnienie wykładni art. 4 „ustawy nowelizującej” budziło dalece idące wątpliwości i rozbieżności interpretacyjne.

Nade wszystko jednak Sąd nie odniósł się do tego, iż takie rozbieżności pojawiały się także w stosowaniu przepisów ustawy o grach hazardowych przez organy wymiaru sprawiedliwości, o czym oskarżony wiedział, bowiem był adresatem tych rozstrzygnięć. Przywoływane wcześniej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2016r. ( I KZP 1/16), zdaniem sądu meriti przesądzające tę kwestię, zapadło właśnie na skutek wątpliwości w stosowaniu „powszechnie obowiązującej ustawy” jakie zrodziły się po stronie sądu zadającego pytanie prawne.

Nakazywało to wnikliwe rozważenie sugestii pojawiającej się w wyjaśnieniach M. W. (1), odnośnie do jego działania pod wpływem usprawiedliwionej nieświadomości karalności czynu. Zgodnie z art. 10 § 4 k.k.s. nie popełnia bowiem przestępstwa (…) skarbowego, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności. O usprawiedliwionej nieświadomości karalności danego zachowania można mówić wtedy, gdy nie można sprawcy zarzucić braku należytej staranności w ustalaniu obowiązującego prawa.

Z usprawiedliwioną nieświadomością karalności danego typu zachowania będziemy mieli do czynienia w szczególności wtedy, gdy jego sprawca bez swojej winy nie mógł zorientować się co do faktu jego karalności, a tym bardziej wtedy, gdy uzyskał oficjalną informację od przedstawicieli uprawnionych organów, że dany czyn jest zgodny z prawem i nie jest karalny. Usprawiedliwiona nieświadomość karalności popełnionego czynu może mieć miejsce zwłaszcza wtedy, gdy przepisy prawa podatkowego, celnego, dewizowego lub hazardowego wypełniające blankietowe dyspozycje prawa karnego skarbowego są często zmieniane i wprowadzane w życie bez żadnego lub z bardzo krótkim vacatio legis oraz bez odpowiedniego upowszechnienia dokonanych zmian w społeczeństwie, a jednocześnie na sprawcy nie ciążył szczególny obowiązek ich śledzenia ze względu na prowadzenie działalności gospodarczej, wykonywany zawód lub pełnienie określonej funkcji ( patrz:

Violetta Konarska – Wrzosek, Komentarz do Kodeksu karnego skarbowego, Wolters Kluwer, 2018r.) Deklarowana przez oskarżonego nieświadomość co do karalności jego zachowania, była więc – wobec zaprezentowanych wyżej uwarunkowań – usprawiedliwiona. To na ustawodawcy spoczywa bowiem obowiązek konstruowania normy prawnej precyzyjnie, w sposób czytelny i zrozumiały dla przeciętnego obywatela, a następnie stanowienia prawa tak, by wykluczyć wszelkie zastrzeżenia co do jego legalności mocy obowiązującej. Obywatel, ma zaś prawo oczekiwać ( zwłaszcza w sferze dlań najbardziej dolegliwej, to sferze odpowiedzialności karnej) respektowania reguły, iż co nie jest zabronione ściśle określonym przepisem prawa – jest dozwolone.

Skoro zatem nawet w orzecznictwie sądów stosujących ustawę o grach hazardowych pojawiały się tak dalece idące rozbieżności interpretacyjne, przekonanie oskarżonego, iż „nie podlega on karze” na podstawie przepisów tej ustawy – było w pełni usprawiedliwione. W tej sytuacji podzielając argumentację autora apelacji o wystąpieniu kontratypu przewidzianego w art. 10 § 4 k.k.s, należało zmienić zaskarżony wyrok i uniewinnić oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.