Court partially dismissed loan contract claim, reducing operational fee due to lack of evidence and unfairness.
Legislator summary
AI generatedThe court partially dismissed the plaintiff's claim for payment of a loan, operational fee, and collection costs. The defendant did not appear, and the court found the plaintiff failed to prove the operational fee was reasonable or that the lender incurred costs exceeding 153% of the loan amount. Consequently, the court rejected the excessive fee as contrary to social coexistence rules while awarding the principal and interest.
Legislator headnote
AI generatedArt. 385 § 1 k.c.; Art. 5 k.c.; Art. 232 k.p.c.: The court must verify the reasonableness of operational fees in loan contracts; excessive fees lacking proof are rejected as contrary to social coexistence, and the burden of proving incurred costs lies with the claimant.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygnatura akt I C 3269/16 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Konin, dnia 22-05-2017 r. Sąd Rejonowy w Koninie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Magdalena Bartłomiejczak Protokolant: st.sekr.sąd. Teresa Konieczka po rozpoznaniu w dniu 22-05-2017 r. w Koninie na rozprawie sprawy z powództwa (...) (...) z siedzibą we W. przeciwko G. D. o zapłatę 1. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.939,42 zł (jeden tysiąc dziewięćset trzydzieści dziewięć złotych czterdzieści dwa grosze) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 1835,87 zł od dnia 13 kwietnia 2016 r. do dnia zapłaty, 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie, 3. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 895,56 zł (osiemset dziewięćdziesiąt pięć złotych pięćdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu, 4. wyrokowi w punkcie 1 i 3 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. SSR Magdalena Bartłomiejczak Sygn. akt I C 3269/16
UZASADNIENIE
Powód K. (...) we W. w dniu 30 czerwca 2016 r. wystąpił przeciwko G. D. z pozwem o zapłatę kwoty 2.851,80 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 13 kwietnia 2016 r. liczonymi od kwoty 2.748,25 zł. W uzasadnieniu powód wywodził, że wierzytelność dochodzoną pozwem nabył od (...) sp. z o.o. (...) sp.j. Przedmiotowa wierzytelność powstała w związku z zawarciem przez pozwaną umowy pożyczki w kwocie 7.991,56 zł. Termin płatności ostatniej raty pożyczki przypadał na dzień 19 stycznia 2017 r. Powód podniósł, że pozwana nie wywiązała się z umowy, w związku z czym została ona wypowiedziana.
Na kwotę dochodzoną pozwem składa się kwota udzielonej pożyczki – 1.835,87 zł, odsetki umowne w wysokości 64,19 zł, odsetki za opóźnienie – 9,35 zł oraz opłata operacyjna stanowiąca koszt zawarcia i wykonania umowy naliczana za okres obowiązywania umowy w łącznej wysokości 912,38 zł a także koszty windykacyjne – 30 zł Pozwana nie złożyła odpowiedzi na pozew, nie stawiła się na rozprawę i nie zajęła merytorycznego stanowiska w sprawie. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 19 stycznia 2015 r. powód G. D. zawarła umowę pożyczki z (...) sp. z o.o. (...) Sp. z j. we W..
Mocą tej umowy pozwana otrzymała kwotę 3.000 zł, którą zobowiązała się spłacić w ratach do dnia 19 stycznia 2017 r. Całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkodawcę wynosiła 7991,56 zł i składała się z kapitału pożyczki – 3.000 zł, odsetek naliczonych za cały okres obowiązywania umowy – 388,85 zł oraz opłaty operacyjnej naliczonej za cały okres obowiązywania umowy 4.602,71 zł. Umowa przewidywała, że raty pożyczki będą równe i będą wynosiły 333 zł. Pożyczkobiorczyni miała dokonywać spłat na rachunek bankowy pożyczkodawcy.
Za okres opóźnienia w spłacie pożyczki umowa przewidywała odsetki karne w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w skali roku. Strony przewidziały także opłaty za czynności windykacyjne w wysokości 16, 80 zł za każdy monit. Dowód: umowa pożyczki k. 29-31 Pozwana spłaciła 3.368,12 zł bezsporne W dniu 13 listopada 2015 r. pierwotny wierzyciel skierował do pozwanej warunkowe wypowiedzenie umowy. (dowód: warunkowe wypowiedzenie umowy k.
37) W dniu 29 października 2015 r. (...) sp. z o.o. (...) sp. j. zawarła z powodem umowę sekurytyzacyjną, na mocy której przeniosła na powoda portfel wierzytelności wymienionych w wykazie wierzytelności, wraz ze związanymi z nimi prawami, w szczególności roszczeniami o zapłatę odsetek i opłat. (dowód: umowa sekurytyzacyjna k. 24-26v) W wykazie wierzytelności stanowiącej załącznik do opisanej umowy znajduje się również wierzytelności z tytułu umowy pożyczki nr (...), której saldo wynosiło 3.172,66 zł, z czego 2.460 zł to kapitał, 64,50 zł odsetki umowne, 1,66 zł odsetki karne, prowizje 645,66 zł. (dowód: wykaz wierzytelności k.
27) Dokumenty, na podstawie których ustalono stan faktyczny Sąd uznał za całkowicie wiarygodne. Co do ich autentyczności i prawdziwości treści w nich zawartych nie były kwestionowane przez strony, a i Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu.
Sąd zważył, co następuje:
Strony łączyła umowa pożyczki, której istota określona została w treści art. 720 kc. Zgodnie z przywołanym przepisem przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Na wstępie podkreślić należy, że fakt zawarcia przez powoda z pozwaną umowy pożyczki oraz jej treść, nie były między stronami sporne, podobnie jak fakt, iż pozwana nie zwróciła w całości udzielonej jej pożyczki.
Sąd uznał jednak, że roszczenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie w całości. Powód mimo wezwania przez Sąd nie wykazał jakie koszty poniesione przez pożyczkodawcę składały się na opłatę operacyjną, która stanowiła 153% kwoty udzielonej pożyczki. Wobec powyższego Sąd nie był w stanie ocenić, czy opłata ta nie stanowi ukrytego, dodatkowego – oprócz zastrzeżonych w umowie odsetek kapitałowych w maksymalnej wysokości - wynagrodzenia za udzielenie pożyczki. Należy podkreślić, iż samo twierdzenie strony nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą ( por. wyrok SN z 22.11.2001 r.
I PKN 660/00, Wokanda 2002/7-8/44). Nie jest w takiej sytuacji obowiązkiem Sądu dopuszczanie dowodów z urzędu aby zastąpić bierność strony. Prowadzenie w takiej sytuacji postępowania z urzędu w istocie rzeczy stanowi faworyzowanie jednej ze stron kosztem drugiej do czego obowiązujące przepisy nie stwarzają żadnych podstaw. Działanie sądu z urzędu może, bowiem prowadzić do naruszenia prawa do bezstronnego sądu i odpowiadającego mu obowiązku przestrzegania zasady równego traktowania stron (por. wyrok SN z 12.12.2000 r., V CKN 175/00, OSP 2001/7-8/116 z glosą aprobującą Broniewicza OSP 2001/7-8/116, uchwała składu 7 sędziów SN z 19.05.2000 r.
III CZP 4/00, OSNC 2000/11/195). Możliwość podejmowania inicjatywy dowodowej przez sąd może mieć jedynie charakter wyjątkowy w sytuacji rażącej nierównowagi procesowej stron, gdy dany dowód jest niezbędny do rozstrzygnięcia, a strona sama z przyczyn wewnętrznych nie jest w stanie przejawiać inicjatywy dowodowej. Z taką sytuacją zdaniem Sądu nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Należy podkreślić, iż obowiązek wynikający z art. 6 k.c. w procesie jest realizowany poprzez zgłaszanie stosownych wniosków dowodowych celem udowodnienia okoliczności, na które powołuję się strona procesu.
Stosownie do art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Ewentualne ujemne skutki nieprzedstawienia dowodu obciążają stronę, która nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku (por. wyrok SN z 15.07.1999 r. I CKN 415/99 LEX 83805 ). W ocenie Sądu same twierdzenia powoda, ze opłata operacyjna to koszt poniesiony przez pożyczkodawcę w związku z zawarciem umowy, udzieleniem pożyczki i jej obsługą przez czas trwania umowy, nie są wystarczającą podstawą do uznania, że pożyczkodawca w związku z umową kredytową poniósł koszty stanowiące 153% udzielonej pożyczki, w szczególności niezrozumiałe jest naliczenie opłaty za obsługę pożyczki, skoro wpłaty dokonywane miały być przez pożyczkobiorczynię na rachunek bankowy powoda.
Za każdą czynność związaną z pożyczką pożyczkodawca pobierał dodatkowe opłaty wymienione w tabeli np. za wydanie harmonogramu spłat, zawarcie aneksu do umowy, wysłanie monitu itp. Z kolei jako wynagrodzenie za udzielenie pożyczki pożyczkodawca zastrzegł sobie maksymalne odsetki kapitałowe, które na dzień zawarcia umowy wynosiły 12 % w skali roku. Uznając powództwo za niezasadne w części dotyczącej opłaty operacyjnej, Sąd wziął pod uwagę, że opłata operacyjna jest nadmiernie wygórowana, a zasadność jej pobierania w takiej wysokości (przekraczającą znacznie udzieloną pożyczkę) nie została w żaden sposób udowodniona przez powoda.
Opłatę w wysokości 4.602,71 zł przy kwocie pożyczki 3.000 zł należało uznać też za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc), gdyż powód nie wykazał, aby poniesione koszty udzielenia pożyczki stanowiły kwotę aż tak wysoką, zwłaszcza, że zastrzeżono odsetki kapitałowe w maksymalnej wysokości. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Sąd wyrokiem zaocznym oddalił powództwo w zakresie kwoty 912,38 zł, a w pozostałej części je uwzględnił, uznając, że znajduje ono oparcie w przedstawionych dowodach.
O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc, zasądzając od pozwanej, która przegrała proces w 68% na rzecz powoda kwotę 895,56 zł stanowiącą 68% poniesionych przez niego kosztów procesu, które złożyły się z opłaty w kwocie 100 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł i koszt zastępstwa procesowego – 1200 zł. O rygorze natychmiastowej wykonalności orzeczono na podstawie art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c. (pkt 4). Zgodnie z przywołanym przepisem sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli wyrok uwzględniający powództwo jest zaoczny.
Rygor ten nadano również w zakresie zasądzonych kosztów procesu ( pkt 3 sentencji wyroku). SSR Magdalena Bartłomiejczak