Legislator Case Law & Legislation
VIII U 1940/17 AI generated

Court allows early pension by recognizing farm work as sufficient despite school attendance.

Case Number VIII U 1940/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The court reversed the Social Insurance Institution's decision denying early pension due to insufficient contribution periods. The applicant argued that working on his parents' farm from 1972 to 1974 constituted valid work, despite attending a vocational school 15 km away. The court found that school duties did not occupy the applicant's entire day, allowing him to perform at least four hours of significant agricultural labor daily, thereby meeting the statutory requirements for pension eligibility.

Legislator headnote

AI generated

Art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; Art. 129 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS: Work performed in a family farm by a minor or adult, provided it is not exclusively for school attendance and constitutes a significant part of the farm's operation, is recognized as valid insurance contribution period for early pension purposes.

Keywords

AI generated
early pension entitlement family farm work agricultural labor recognition school attendance conflict social insurance period contribution period calculation pension eligibility criteria

Cited Legislation

AI generated
Art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Art. 129 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Art. 477 § 2 pkt 14 k.p.c.
Dlatego też Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c.
Art. 98 § 1 k.p.c.
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Art. 98 § 3 k.p.c.
Stosownie do art. 98 § 3 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez wykwalifikowanego pełnomocnika zalicza się wynagrodzenie.
§ 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sąd ustalił, w oparciu o § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych /(Dz.U.
art. 98 § 1 k.p.c
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c.
art. 98 § 3 k.p.c
Stosownie do art. 98 § 3 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 17 maja 2016 r. III AUa 708/15
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII U 1940/17

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 sierpnia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił T. K. prawa do wcześniejszej emerytury. Organ rentowy podniósł, iż wnioskodawca do dnia 31 grudnia 1998 roku nie osiągnął wymaganego 25 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż nie zaliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 30 października 1972 r do 31 sierpnia 1974 r ponieważ uczęszczał do (...) Szkoły Zawodowej poza miejscem położenia gospodarstwa rolnego, głównym zadaniem i celem w tym czasie była nauka i odbywanie zajęć szkolnych, a nie świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w rozmiarze mającym istotne znaczenie dla jego funkcjonowania.

Organ rentowy ustalił staż sumaryczny w wymiarze 23 lata, 11 miesięcy i 15 dni, a staż pracy w szczególnych warunkach /charakterze – 17 lat,2 miesiące i 2 dni. /decyzja - k. nienum. akt ZUS/ W odwołaniu z dnia 25 września 2017 r T. K., reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury, w związku z pominięciem przez organ rentowy okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 30.10 1972 r do 31.08. 1974 r. Wniósł także o zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych. /odwołanie – k. 2-3 / W odpowiedzi na odwołanie z dnia 9 października 2017 r ZUS I Oddział w Ł. wniósł o oddalenie odwołania, argumentując, jak w zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie - k. 9/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

T. K. urodził się w dniu (...). /bezsporne, a nadto wniosek – k. nienum. akt ZUS/ Wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę w dniu 1 sierpnia 2017 roku. Wnioskodawca nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego. Posiada staż pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 17 lat 2 miesięcy i 2 dni. /wniosek – k. nienum. akt ZUS, wniosek z dnia 22.02.2017, decyzja – k. nienum. akt ZUS / Wnioskodawca był zameldowany od urodzenia do 15.03.1976 r w miejscowości B. 112. /okoliczność bezsporna – zaświadczenie – k. nienum. akt ZUS/ W okresie od 1972 do 1974 r P. K. posiadał gospodarstwo rolne o powierzchni ogólnej 6,90 ha.

Położone we wsi B. gminie S.. /zaświadczenie – k. nienum. akt ZUS/ Wnioskodawca po ukończeniu 16 roku życia do 31 sierpnia 1974 r pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. W gospodarstwie mieszkali rodzice i siostra wnioskodawcy. Ojciec pracował także poza rolnictwem. Siostra oprócz żniw nie pracowała w gospodarstwie. W gospodarstwie były 4 krowy, 12 świń, 1 koń. Gospodarstwo nie było zmechanizowane. W tym czasie wnioskodawca chodził do zasadniczej szkoły zawodowej w L., oddalonej o 15 km od domu. Do szkoły dojeżdżał autobusem na godzinę 8.00., a na zajęcia praktyczne na godz. 7.00.

W tygodniu były 3 razy warsztaty i 3 razy zajęcia w szkole. Do szkoły chodził też w soboty. Zajęcia praktyczne trwały 6 godzin, zajęcia w szkole kończyły się o 14.00, 14.30. W domu był o 14.00 -15.00. Prace domowe odrabiał przed lekcjami. W domu się nie uczył. Od 16.00 – 17.00 szedł do obrządku. Pracował przy sianokosach, żniwach, przygotowywał ziemniaki, poił krowy i świnie, przyganiał krowy, parował parniki, zimą nosił ciepłą wodę, dawał siana, ścielił koniowi, wyrzucał obornik. Dom był po jednej stronie, gospodarstwo po drugiej i trzeba było przenosić wodę i ziemniaki.

Zimą także wykonywał te czynności. Zimą także pracował przy młocce, bo trzeba było naciąć sieczki dla zwierząt. W okresie jesienno – zimowym chodził do lasu po drzewo. Wiosną pracował przy orce, sadzeniu ziemniaków, sianiu zbóż jarych, jesienią – przy orce, sianiu, bronowaniu, wykopkach ziemniaków. Praca w gospodarstwie zajmowała wnioskodawcy co najmniej 4 godziny dziennie. W okresie letnim powyżej 4 godzin. /zeznania wnioskodawcy – e- prot. z dnia 9.03. 18 00:01:14 w zw. zk. 34 odw., zeznania świadka Z. K. – k. 72 odw.

– 73, M. F. – k. 72, 72 odw., W. W. – k. 73/ / Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny dowodów i zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie i jako takie skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną była okoliczność pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym rodziców, a tym samym zaliczenie tego okresu do stażu ubezpieczeniowego. W myśl art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U z 2017 r., poz. 1778 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku (art. 196 ustawy) osiągnęli:

1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz, 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

27. Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 65 lat (dla mężczyzn), oraz mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat (dla mężczyzn).

Stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 – 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Według treści § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.

U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W przedmiotowym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt, iż wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe co do: wieku – wnioskodawca ukończył 60 lat w dniu (...) , braku członkostwa w otwartym funduszu emerytalnym oraz wymaganych na dzień 1 stycznia 1999 roku 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Kwestią sporną był brak okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 25 lat, w związku z niezaliczeniem okresów uzupełniających wynikających z pracy w gospodarstwie rolnym. Zgodnie z art. 10 cytowanej ustawy o FUS przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:

1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, 2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, 3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Okresów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie uwzględnia się, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty, na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Zauważyć należy, że istotą przepisu art. 10 ustawy o emeryturach i rentach jest przede wszystkim możliwość zaliczenia okresu ubezpieczenia rolniczego do stażu ubezpieczeniowego wymaganego do świadczenia pracowniczego. Przepis ten umożliwia ubezpieczonemu nabycie świadczenia z ubezpieczenia pracowniczego, mimo braku wystarczającego stażu pracowniczego, po uzupełnieniu tego stażu wskazanym stażem rolniczym. Choć przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 nie wyznacza warunków, od których wystąpienia uzależnione jest uznanie okresu pracy w gospodarstwie rolnym jak okresu składkowego (uzupełniającego), to przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed objęcia rolników obowiązkiem opłacania składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne domowników (tj. przed dniem 1 stycznia 1983 r.), przesądza wystąpienie dwóch okoliczności, a mianowicie: wykonywanie czynności rolniczych powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej "domownika" z art. 6 pkt 2 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie./tak SA w Rzeszowie w wyroku z dnia 3 lipca 2014 r , III AUa 184/14, LEX nr 1489152/ Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia z dnia 20 grudnia 1990 r.o ubezpieczeniu społecznym rolników /t.j.

Dz.U.2016.277/ ilekroć w ustawie jest mowa o: domowniku - rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:

a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Przez osoby bliskie rolnikowi należy rozumieć osoby, mające z rolnikiem takie więzi osobiste (rodzinne lub quasi rodzinne), które wyjaśniają przyczynę wykonywania pracy na rachunek rolnika bez wynagrodzenia z tego tytułu. Za osoby bliskie uznaje się przede wszystkim osoby zaliczane do członków najbliższej rodziny rolnika, a więc zstępnych (dzieci własne i przysposobione) i ich współmałżonków, wstępnych (rodzice) oraz rodzeństwo.

Do osób bliskich może być także zaliczony inny członek rodziny lub powinowaty, jeżeli stan faktyczny wykazuje, że łączą go z rolnikiem bliskie więzy i prowadzi z rolnikiem wspólne gospodarstwo domowe. Nauka w szkole średniej w innej miejscowości, niż miejsce zamieszkania odbywana w systemie dziennym uniemożliwia, co do zasady zastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 3 , co nie oznacza, że nie może być wyjątków od tej zasady uzasadnionych okolicznościami danej sprawy, z których wynika, że pomimo takich uwarunkowań praca w gospodarstwie rolnym rodziców była świadczona w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie.

Stwierdzenie rozmiaru wykonywania takiej pracy jest uzależnione od okoliczności faktycznych danego przypadku, należy więc do sfery faktów, nie prawa./Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2017 r. ,III AUa 1393/16, LEX nr 2272109/. Pracę w gospodarstwie rolnym uwzględnia się jedynie wówczas, gdy była ona wykonywana w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, także w czasie wakacji szkolnych. /Wyrok Sądu Apelacyjnego w G. dnia 29 września 2016 r. III AUa 799/16 LEX nr 2166486/ Stosunkowo długi, ciągły i ustabilizowany czas wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym (trwający ponad dwa miesiące w każdym roku kalendarzowym - przerwa wakacyjna), spełnia kryteria wystarczające do uwzględnienia w pracowniczym stażu emerytalnym./Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 17 maja 2016 r.

III AUa 708/15,LEX nr 2106987/ W ocenie Sądu były podstawy do zaliczenia spornego okresu do stażu ubezpieczeniowego (1 rok i 10 miesięcy). Z ustaleń wynika, że wnioskodawca po ukończeniu 16 roku życia do 31 sierpnia 1974 r pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. W gospodarstwie mieszkali rodzice i siostra wnioskodawcy. Przy czym ojciec pracował także poza rolnictwem, a siostra oprócz żniw nie pracowała w gospodarstwie. Zatem wnioskodawca wykonywał z matką przeważającą część prac w gospodarstwie, w którym były 4 krowy, 12 świń, 1 koń i które nie było zmechanizowane.

W istocie w tym czasie wnioskodawca chodził do zasadniczej szkoły zawodowej w L., oddalonej o 15 km od domu. Do szkoły dojeżdżał autobusem na godzinę 8.00., a na zajęcia praktyczne na godz. 7.00. W tygodniu były 3 razy warsztaty i 3 razy zajęcia w szkole. Do szkoły chodził też w soboty. Zajęcia praktyczne trwały 6 godzin, zajęcia w szkole kończyły się o 14.00, 14.30. W domu był o 14.00 -15.00. Prace domowe odrabiał przed lekcjami. W domu się nie uczył. Zatem dojazdy i obowiązki związane ze szkołą nie zajmowały wnioskodawcy całego dnia.

Od 16.00 – 17.00 szedł do obrządku. Pracował przy sianokosach, żniwach, przygotowywał ziemniaki, poił krowy i świnie, przyganiał krowy, parował parniki, zimą nosił ciepłą wodę, dawał siana, ścielił koniowi, wyrzucał obornik. Dom był po jednej stronie, gospodarstwo po drugiej i trzeba było przenosić wodę i ziemniaki. Zimą także wykonywał te czynności. Zimą także pracował przy młocce, bo trzeba było naciąć sieczki dla zwierząt. W okresie jesienno – zimowym chodził do lasu po drzewo. Wiosną pracował przy orce, sadzeniu ziemniaków, sianiu zbóż jarych, jesienią – przy orce, sianiu, bronowaniu, wykopkach ziemniaków.

Praca w gospodarstwie zajmowała wnioskodawcy co najmniej 4 godziny dziennie. W okresie wiosenno - letnim powyżej 4 godzin. Wobec powyższego, skoro wnioskodawca wykazał powyższy okres jako okres uzupełniający, łączny staż sumaryczny wynosi ponad 25 lat, a tym samym wnioskodawca spełnił wszystkie warunki do przyznania emerytury. Dlatego też Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury począwszy od dnia 1 sierpnia 2017 tj. od miesiąca, w którym wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę, mając na względzie treść art. 129 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.

Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Stosownie do art. 98 § 3 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez wykwalifikowanego pełnomocnika zalicza się wynagrodzenie. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sąd ustalił, w oparciu o § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych /(Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).