Appeal court dismissed appeal on litigation costs, ruling joint plaintiffs must bear full costs despite partial first-instance loss.

Sygn. akt I ACa 269/17 POSTANOWIENIE Dnia 16 października 2017 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Andrzej Struzik (spr.) Sędziowie: SA Grzegorz Krężołek SA Paweł Czepiel po rozpoznaniu w dniu 16 października 2017 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. C., D. C. i S. C. przeciwko Z. K., K. S., (...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w K. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek zażalenia pozwanego (...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w K. na orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie w przedmiocie kosztów procesu zawarte w pkt 4 sentencji wyroku z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt I ACa 269/17 postanawia:

1. oddalić zażalenie, 2. zasądzić od pozowanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w K. na rzecz każdego z powodów kwotę po 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. SSA Grzegorz Krężołek SSA Andrzej Struzik SSA Paweł Czepiel Sygn. akt I ACa 269/17

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 lipca 2017 r. Sąd Apelacyjny: - w pkt 1 oddalił apelację, - w pkt 2 w wyniku częściowego uwzględnienia zażalenia zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - punktowi III nadał treść: „koszty procesu pomiędzy powodami a pozwanym (...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółką komandytową w K. wzajemnie znosi”, - wyrokowi dodał punkt V o następującej treści: „zasądza od każdego z powodów na rzecz pozwanych Z. K. i K. S. solidarnie kwoty po 526 zł, a w pozostałej części odstępuje od obciążenia powodów tymi kosztami”, - w pkt 3 oddalił zażalenie w pozostałej części, - w pkt 4 zasądził od pozwanego (...)spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w K. na rzecz każdego z powodów kwoty po 1.350 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, - w pkt 5 koszty postępowania zażaleniowego pomiędzy powodami a pozwanymi Z.

K. i K. S. wzajemnie zniósł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego pomiędzy powodami a żalącym (pkt 4 sentencji wyroku, omyłkowo w uzasadnieniu wskazany pkt 2) Sąd Apelacyjny wskazał, że orzekł według zasady odpowiedzialności za wynik postępowania określonej w art. 98 § 1 k.p.c., a co do wysokości zgodnie z § 2 pkt 4 oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, w brzmieniu określonym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie, a to wobec faktu, że apelacja została wniesiona po dniu 27 października 2016 r.

Zażalenie na orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego zawarte w pkt 4 wyroku Sądu Apelacyjnego złożył pozwany (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w K. zaskarżając każde z tych trzech postanowień w części ponad kwotę 450 zł. W związku z powyższym wniósł o zmianę każdego z trzech zaskarżonych postanowień i odstąpienie w każdym przypadku od obciążenia żalącego kosztami postępowania apelacyjnego w zaskarżonej części i zasądzenie od każdego z powodów na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 109 § 1 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie polegające na zasądzeniu od skarżącego na rzecz każdego z powodów kwoty po 1.350 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym w sytuacji, gdy powodowie nie złożyli wniosku o przyznanie kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz każdego z nich tylko według norm przepisanych, a w takiej sytuacji żalącego powinny obciążać koszty w wysokości jedynie 1.350 zł, a każdemu z powodów należała się kwota po 450 zł.

Natomiast na wypadek nieuwzględnienia powyższego stanowiska zarzucił:

1. naruszenie art. 109 § 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie przy rozstrzyganiu o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym należnych każdemu z powodów w sytuacji, w której Sąd II instancji zastosował go rozstrzygając o kosztach procesu przed Sądem I instancji pomiędzy pozwanymi ad l-2 oraz każdym z powodów (sygn. akt I ACz 364/17) ograniczając wysokość tych kosztów do kwoty 1/3 kosztów, a realia sprawy występujące pomiędzy pozwanymi ad l-2 i powodami wzięte pod uwagę przez Sąd II instancji przy rozstrzyganiu o kosztach procesu przed Sądem I instancji były tożsame z realiami sprawy występującymi pomiędzy wnoszącym apelację żalącym a powodami; a dodatkowo zastosowanie art. 109 § 2 k.p.c. przy rozstrzyganiu o kosztach postępowania apelacyjnego i obniżenie wynagrodzenia z kwoty po 1350 zł do kwoty po 450 zł znajduje także uzasadnienie w nakładzie pracy pełnomocnika powodów oraz w podjętych przez niego czynnościach w postępowaniu przed Sądem II instancji, 2. naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie wyjaśnienie podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania apelacyjnego, tj. przyczyn odstąpienia przez Sąd II instancji od zastosowania art. 109 § 2 k.p.c. przy rozstrzyganiu o tych kosztach, przy jednoczesnym zastosowaniu tego przepisu przy rozstrzyganiu o kosztach postępowania przed Sądem I instancji.

W odpowiedzi na zażalenie powodowie wnieśli o jego oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz każdego z powodów kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie miało uzasadnionych podstaw. Powodowie w piśmie z dnia 3 marca 2017 r. zatytułowanym „odpowiedź na apelację” (k. 137) złożyli wniosek o zasądzenie od żalącego na ich rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. Nie ma racji skarżący, że wobec braku wyraźnego wniosku o zasądzenie tych kosztów na rzecz każdego z nich nie było podstaw do ich zasądzenia w pełnej wysokości stawki minimalnej trzykrotnie, bez naruszenia regulacji art. 109 § 1 k.p.c. Otóż w przypadku współuczestnictwa formalnego po stronie powodów (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.), a z takim mamy niewątpliwie do czynienia w niniejszym przypadku, gdyż każdemu z nich przysługują oddzielne, indywidualne dobra osobiste, wynagrodzenie za reprezentowanie ich przez pełnomocnika (także tego samego) przysługuje im oddzielnie (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., III CZP 58/15, LEX nr 1801480; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2015 r., III CZP 29/15, LEX nr 1751211; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 października 2014 roku, I ACa 427/14, LEX nr 1552042).

Nie był zatem zasadny zarzut żalącego, że na rzecz każdego z powodów winna zostać zasądzona tylko kwota po 450 zł. Wprawdzie w powołanych wyżej orzeczeniach Sąd Najwyższy zwrócił też uwagę na istnienie w takiej sytuacji ewentualnych podstaw (co podlega rozwadze sądu) do obniżenia wynagrodzenia, jeżeli przemawia za tym nakład pracy pełnomocnika, podjęte przez niego czynności oraz charakter sprawy, a skarżący w zażaleniu powołał także ewentualny zarzut naruszenia art. 109 § 2 k.p.c., to jednak zwrócić należy uwagę na fakt, iż wysokość zasądzonego wynagrodzenia, tak oddzielnie, jak i w sumie nie daje podstaw do jego obniżenia w oparciu o dyrektywy z powołanego wyżej przepisu.

Pełnomocnik powodów brał czynny udział w postępowaniu apelacyjnym (złożenie pisma procesowego i uczestnictwo w rozprawie apelacyjnej) i zasądzone koszty zastępstwa procesowego należy uznać za adekwatne do jego pracy. Nie ma też racji żalący, że występowały podstawy do analogicznego orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego i postępowania przed Sądem I instancji – w obu przypadkach w oparciu o art. 109 § 2 k.p.c., gdyż Sąd Apelacyjny dokonując zmiany orzeczenia Sądu Okręgowego w przedmiocie kosztów procesu i ostatecznie obniżając zasądzone koszty od powodów (jako w całości przegrywających sprawę względem pozwanych ad 1 i ad 2) do 1/3 części kierował się przy tym także dyrektywą art. 102 k.p.c. (zasadą słuszności), na co wyraźnie wskazuje wyrzeczenie w pkt 2 sentencji wyroku in fine, a która to zasada w stosunku do żalącego nie znajdzie zastosowania.

Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia w oparciu o art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 394 2 § 1 i 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Apelacyjny orzekł według zasady odpowiedzialności za wynik postępowania określonej w art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 2 oraz § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, w aktualnym brzmieniu (wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do każdego z powodów wynosiła po 900 zł).

SSA Grzegorz Krężołek SSA Andrzej Struzik SSA Paweł Czepiel