Appeal dismissed because costs for rejected unpaid legal aid cannot be claimed when appeal is formally rejected. The court ruled that formal rejection precludes merytoryczny review and thus cost reimbursement. The court held that formal rejection of an appeal precludes reimbursement of state-funded legal aid costs for that appeal. The court dismissed the appeal because the lower court correctly denied costs for a formally rejected appeal. The court found the appeal inadmissible due to lack of merytoryczny review after formal rejection. The court ruled that formal rejection of an appeal precludes reimbursement of state-funded legal aid costs. The court dismissed the appeal as the lower court correctly denied costs for a formally rejected appeal.

POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Henryk Brzyżkiewicz Sędziowie: SO Leszek Dąbek SO Roman Troll (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. Ż. przeciwko D. Ż. o opróżnienie lokalu mieszkalnego na skutek zażalenia pełnomocnika pozwanego z urzędu na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I C 618/16 postanawia: oddalić zażalenie. SSO Roman Troll SSO Henryk Brzyżkiewicz SSO Leszek Dąbek

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 8 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach oddalił wniosek pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla pozwanego o uzupełnienie postanowienia z 10 maja 2017 r. (o odrzuceniu apelacji pozwanego) poprzez przyznanie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie apelacji. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że wyrokiem z 17 stycznia 2017 r. przyznano pełnomocnikowi pozwanego wynagrodzenie za pełnienie funkcji pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem I instancji;

żądanie pełnomocnika jest nieuzasadnione, gdyż postępowanie apelacyjne przed sądem II instancji nie zostało nigdy zainicjowane – wniesiony środek zaskarżenia okazał się być obarczony wadą formalną w postaci nieuiszczenia opłaty sądowej, która nie została usunięta w wyznaczonym terminie, co spowodowało konieczność odrzucenia apelacji bez przedstawienia jej sądowi II instancji. Brak jest więc podstaw do przyznania pełnomocnikowi pozwanego wynagrodzenia za czynności podjęte po wydaniu wyroku przez sąd I instancji. Sąd Rejonowy wskazał także, że pełnomocnik winien najpierw ustalić ze stroną reprezentowaną decyzję w zakresie zaskarżenia zapadłego orzeczenia, poinformować ją o kosztach i ewentualnych konsekwencjach tej decyzji, a dopiero później wnieść środek odwoławczy inicjujący postępowanie apelacyjne.

Orzeczenie to zapadło na podstawie art. 351 k.p.c. Zażalenie na to postanowienie wniósł pełnomocnik z urzędu ustanowiony dla pozwanego domagając się jego zmiany i uwzględnienia wniosku o uzupełnienie postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z 10 maja 2017 r. poprzez rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej sprawowanej z urzędu za czynności podjęte w celu wniesienia apelacji, a także zasądzenia zwrotu poniesionych kosztów postępowania zażaleniowego. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia, polegający na uznaniu, że nie próbował się skontaktować się z pozwanym przed wniesieniem środka odwoławczego i nie próbował poinformować go o kosztach i konsekwencjach podjęcia decyzji związanej z wniesieniem apelacji oraz mające wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie prawa procesowego, tj.

§ 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu poprzez uznanie, iż podjęte przez pełnomocnika czynności po wydaniu wyroku w pierwszej instancji, a w szczególności sporządzenie apelacji, nie stanowiły zasadniczej części pracy, którą wykonuje się w postępowaniu apelacyjnym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Okoliczność związany z tym czy pełnomocnik z urzędu kontaktował się z pozwanym i informował go o regulacjach prawa procesowego czy też nie, pozostaje bez wpływu na zaskarżone orzeczenie. Ostatecznie bowiem to uregulowanie art. 351 § 1 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c. stanowiło postawę oddalenia wniosku o uzupełnienie postanowienia o odrzuceniu apelacji, a to w świetle tego, że sprawa nie została przekazana do rozpoznania sądowi II instancji. Art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2368) stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa.

Jednocześnie szczegółowe zasady ponoszenia tych kosztów określa, w drodze rozporządzenia, Minister Sprawiedliwości (art. 29 ust. 2 tej ustawy). Zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714), koszty z tytułu zastępstwa procesowego przysługują za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym. W świetle tej regulacji nie ma podstaw dla przyznania pełnomocnikowi zwrotu kosztów za czynności w postaci wniesienia apelacji, która następnie została odrzucona z powodu jej nieopłacenia, albowiem sąd odwoławczy nie przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy.

W rozpoznawanej sprawie odrzucenie apelacji nastąpiło w postępowaniu międzyinstancyjnym prowadzonym przez Sąd Rejonowy (art. 370 k.p.c.), a więc nie doszło jeszcze do doręczenia odpisu apelacji drugiej stronie i przedstawienia akt sądowi II instancji (por. art. 371 k.p.c. oraz T. Ereciński: [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom III. Postępowanie rozpoznawcze, pod red. T. Erecińskiego, WK 2016 r., teza 1 do art. 371). Odrzucenie apelacji oznacza odmowę jej rozpoznania bez zajęcia merytorycznego stanowiska co do zasadności bądź też bezzasadności zawartych w niej zarzutów i wniosków.

Sąd stwierdza wówczas, że merytoryczne jej rozpoznanie jest niedopuszczalne wyłącznie z przyczyn formalnych. Taka decyzja kończy więc postępowanie bez merytorycznego rozpoznania sprawy. W takiej sytuacji, gdy środek odwoławczy został odrzucony przez Sąd Rejonowy już na etapie wstępnej kontroli jego dopuszczalności, wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie na jego rzecz nieopłaconych kosztów pomocy prawnej świadczonej pozwanemu w postępowaniu odwoławczym /k. 173/ nie zasługiwał na uwzględnienie (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 26 marca 2013 r., sygn. akt:

I ACa 144/13, Lex 1294891 oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 13 listopada 2014 r., sygn. akt: I ACz 2023/14, Lex 1656751). W literaturze wskazuje się, że apelacja odrzucona nie wywołuje żadnych skutków (por. T. Ereciński: Apelacja w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2010 r., s. 98-99 i przywołana tamże literatura). Tym samym odrzucenie apelacji przez Sąd Rejonowy, z uwagi na jej braki fiskalne, zawiera już w sobie negatywne rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów wnoszącego tenże środek odwoławczy. Nie było więc potrzeby dodatkowego jego zamieszczania w sentencji, a co za tym idzie prawidłowo został oddalony wniosek o uzupełnienie orzeczenia w tej części.

Dlatego też zarzuty zażalenia są bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i 2 k.p.c., należało orzec jak w sentencji. SSO Roman Troll SSO Henryk Brzyżkiewicz SSO Leszek Dąbek