Court grants disability pension for partial incapacity due to worsening health conditions and lack of recovery prognosis.
Legislator summary
AI generatedThe court granted the insured a disability pension for partial incapacity from December 1, 2016, to November 30, 2018, reversing the Social Insurance Institution's refusal. The insured argued that worsening health conditions, including sleep apnea and coronary disease, prevented full recovery, while the insurer maintained the previous medical assessment was correct. The court ruled in favor of the insured based on updated expert opinions confirming the loss of work capacity and the lack of a prognosis for recovery after retraining.
Legislator headnote
AI generatedArt. 12 ust. 1, 2, 3 ustawy emerytalnej; Art. 13 ustawy emerytalnej: Partial incapacity to work is established when an individual significantly loses the ability to perform work matching their qualifications and there is no prognosis for regaining such ability after retraining.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
IVU 125/17
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w Toruniu - IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSR del. Andrzej Kurzych Protokolant stażysta Bernadeta Rybicka po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. w Toruniu sprawy D. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na skutek odwołania od decyzji z dnia 19 grudnia 2016 r., nr (...)-SER-I-10- (...) I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu D. L. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od 1 grudnia 2016 roku do 30 listopada 2018 roku, II. nie stwierdza odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. /-/SSR del. Andrzej Kurzych IV U 125/17
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 grudnia 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Oddział w T. odmówił ubezpieczonemu D. L. przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia powołał się na orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 12 grudnia 2016 r., w którym ubezpieczony nie został uznany za niezdolnego do pracy. W odwołaniu ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wskazał, że w ostatnim czasie jego stan zdrowia uległ pogorszeniu i nie rokuje poprawy.
Częściowa niezdolność do pracy wynika z występującego u niego bezdechu sennego, choroby wieńcowej – stan po CABG, nadciśnienia tętniczego, depresji i obturacyjnej choroby płuc. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko Sąd ustalił, co następuje: D. L. urodził się w dniu (...) Z zawodu jest ślusarzem – spawaczem (wykształcenie zasadnicze zawodowe). Pracował jako ślusarz, spawacz i blacharz, a ostatnio jako kierownik magazynu. (okoliczności bezsporne) Ubezpieczony w okresie od 24 kwietnia 2009 r. do 30 listopada 2016 r. pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
W opinii lekarza orzecznika ZUS z 12 października 2009 r. podstawą przyznania świadczenia był stan po zawale serca ściany dolnej w dniu 24 października 2008 r., stan po PTCA z implantacją stentów (RCA), stan po pomostowaniu aortalno-wieńcowym 30 kwietnia 2009 r. W opinii z 24 listopada 2014 r. wskazano, że u ubezpieczonego występuje choroba wieńcowa, stan po zawale leczony CABg i PTCA / 2008 i 2009. Wskazano również, że u ubezpieczonego wystąpił epizod depresyjny. (dowody: ⚫ decyzje ZUS - k. 87, 103, 201 akt rentowych, ⚫ orzeczenie z 12.10.2009 r.
– k. 16 akt orzeczniczych, plik I, ⚫ orzeczenie z 24.11.2014 r. – k. 11 akt orzeczniczych, plik II) W dniu 25 października 2016 r. ubezpieczony złożył wniosek o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 21 listopada 2016 r. ubezpieczony został uznany za częściowo niezdolnego do pracy do 30 listopada 2018 r. W opinii lekarz orzecznik ZUS rozpoznał u ubezpieczonego chorobę wieńcową II CCS, stan po zawale ściany dolnej (w PTCA + 2 stenty w październiku 2008 r.), stan po CABG (2009 r.) oraz zaburzenia depresyjne nawracające.
Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z 12 grudnia 2016 r. uznała natomiast, że ubezpieczony nie legitymuje się niezdolnością do pracy. Jako rozpoznanie wskazała: przewlekłą chorobę niedokrwienną serca z przebytym w 2008 r. zawałem ściany dolnej leczonym PTCA + stent do RCA oraz CABG w 2009 r., dusznicę bolesną I CCS, myokardiopatię w okresie wydolności krążenia i nadciśnienie tętnicze skorygowane, a ponadto w wywiadzie: epizod depresyjny i chorobę wrzodową w dwunastnicy. Komisja uznała, że schorzenia te nie upośledzają w stopniu istotnym funkcjonowania organizmu oraz zaznaczyła, że ubezpieczony jest aktywny zawodowo. (dowody:
⚫ wniosek o rentę – k. 229 akt rentowych, ⚫ orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 24.01.2017 r. – k. 97 akt rentowych, ⚫ opinia z 21.11.2016 r. – k. 43 akt orzeczniczych, plik. II, ⚫ orzeczenie z 21.11.2016 r. – k. 232 akt rentowych, ⚫ opinia z 12.12.2016 r. – k. 30 akt orzeczniczych, plik II, ⚫ orzeczenie z 12.12.2016 r. – k. 235 akt rentowych) Zaskarżoną decyzją ZUS Oddział w T. odmówił ubezpieczonemu przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. (dowody: ⚫ zaskarżona decyzja - k. 236 akt rentowych) W sporządzonej w toku postępowania sądowego opinii biegłych internisty, kardiologa i psychiatry z 12 czerwca 2017 r. wskazano, że ubezpieczony nie jest częściowo ani całkowicie niezdolny do pracy.
Zaznaczano, że ubezpieczony aktualnie pracuje jako kierownik magazynu. Biegli rozpoznali u ubezpieczonego wyłącznie schorzenie współistniejące: przewlekłą stabilną chorobę wieńcową II° CCS, przebyty zawał ściany dolnej leczony pierwotną plastyką prawej tętnicy wieńcowej z implantacją dwóch stentów metalowych w 2008 r., stan po pomostach aortalno-wieńcowych w 2009 r., nadciśnienie tętnicze zredukowane, zredukowaną dyslipidemię, zburzenia neurasteniczno-depresyjne, obturacyjny bezdech senny – postać umiarkowaną, chorobę dwunastnicy w wywiadzie.
Podano, że badanie echo serca z października 2014 r. jest prawidłowe z dobrą funkcją skurczową lewej komory EF 60%, próba wysiłkowa z 9 czerwca 2017 r. nieróżnicująca z powodu duszności i zawrotów głowy przerwana bez zmian w badaniu ekg prze obciążaniu 2,2 MET. Brak konieczności leczenia szpitalnego od zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego w 2009 r., wyrównane nadciśnienie tętnicze i dislipidemia oraz brak dolegliwości dławicowych są wyrazem poprawy stanu zdrowia. Obturacyjny bezdech senny ma postać umiarkowaną bez konieczności stosowania CPAP z łagodną obturacją w spirometrii nie powoduje częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy.
W opinii biegłego psychiatry ubezpieczony ujawnia zaburzenia neurasteniczno-depresyjne. Ubezpieczony leczy się ambulatoryjnie psychiatrycznie z powodu zaburzeń depresyjnych nawracających. Stopień nasilenia zaburzeń psychicznych nie daje podstaw do orzeczenia częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy. (dowody: ⚫ opinia biegłych – k. 64-65 akt sądowych) Biegły pulmonolog w opinii z 21 sierpnia 2017 r. rozpoznał u ubezpieczonego obturacyjny bezdech senny – postać umiarkowaną (nie wymagał cPAP). W ocenie biegłego schorzenie to nie skutkowało niezdolnością do pracy.
Zgłaszane dolegliwości braku tolerancji wysiłku związane są najprawdopodobniej ze stanem układu krążenia, gdyż badanie spirometryczne nie wykazuje zaburzeń wentylacji płuc. (dowody: ⚫ opinia biegłego – k. 83-84 akt sądowych) Na skutek zarzutów zgłoszonych przez ubezpieczonego w piśmie z 2 października 2017 r. oraz w związku z przedłożoną przez ubezpieczonego nową dokumentacją lekarską (koronarografia z 12 lipca 2017 r. oraz karty informacyjne z 13 lipca 2017 r. i z 27 września 2017 r.) dopuszczono dowód z uzupełniającej opinii biegłego internisty i kardiologa.
Biegłe w opinii uzupełniającej wskazały, że w koronarografii z 12 lipca 2017 r. stwierdza się progresję zmian miażdżycowych w LCA, LAD w LCX w IM. Nie ma restenozy w pomostach i w implementowanych stentach ale obraz tętnic wieńcowych i progresja zmian oraz niediagnostyczna próba wysiłkowa z 9 czerwca 2017 r. uzasadniają dolegliwości. Biegłe uznały zatem za konieczną zmianę orzeczenia z 12 czerwca 2017 r. i uważają, że ubezpieczony jest częściowo niezdolny do pracy od 1 grudnia 2016 r. do 30 listopada 2018 r. i nie stwierdzają poprawy jego stanu zdrowia. (dowody:
⚫ opinia uzupełniająca – k. 114 akt sądowych, ⚫ koronarografia z 12.07.2017 r. - k. 98 akt sądowych, ⚫ karta informacyjna z 13.07.2017 r. – k. 97 akt sądowych, ⚫ karta informacyjna z 27.09.2017 r. – k. 100 akt sądowych)
Sąd zważył, co następuje:
Przedstawiony stan faktyczny został ustalony w oparciu o dokumentację zgromadzoną w aktach sądowych, w załączonych aktach rentowych i dokumentację orzeczniczo-lekarską, jak również na podstawie opinii biegłych internisty, kardiologa i psychiatry z dnia 12 czerwca 2017 r., uzupełnionej opinią internisty i kardiologa z 6 listopada 2017 r., oraz w oparciu o opinię pulmonologa z 21 sierpnia 2017 r. Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów, gdyż były jasne i kompletne, a żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności ani mocy dowodowej, dlatego też nie budziły one wątpliwości Sądu.
Ustalenia odnoszące się do faktycznego stanu zdrowia ubezpieczonego, w kontekście spełnienia przesłanki legitymowania się dalszą niezdolnością do pracy w stopniu całkowitym lub częściowym po dniu 30 listopada 2016 r., Sąd poczynił przede wszystkim w oparciu o dowody z wyżej wskazanych opinii biegłych sądowych. Zgodnie z poglądem wyrażanym w judykaturze, do oceny i stopnia zaawansowania chorób, ich wpływu na stan czynnościowy organizmu są uprawnione osoby posiadające fachową wiedzę medyczną, a co za tym idzie okoliczności tych można dowodzić tylko przez dowód z opinii biegłych (wyrok SA w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2009 r.
III AUa 796/09, LEX nr 604091). Sąd nie posiadając wiedzy specjalistycznej z zakresu odpowiednich dziedzin medycyny, nie może oprzeć ustaleń w zakresie oceny stanu zdrowia na własnym przekonaniu. Biegli, którzy sporządzili opinie na potrzeby niniejszego postępowania posiadają wiedzę specjalistyczną w zakresie schorzeń ubezpieczonego oraz cechują się wieloletnim doświadczeniem orzeczniczym. Wnioski opinii zostały fachowo i logicznie uzasadnione, a stan zdrowia został rzetelnie oceniony na podstawie informacji uzyskanych w trakcie wywiadu, przeprowadzonego badania przedmiotowego oraz dokumentacji medycznej zgromadzonej na potrzeby niniejszego postępowania.
Ponadto istotnym jest, iż przedmiotowe opinie są opiniami lekarzy cechujących się niezależnością, bezstronnością i obiektywizmem, gdyż nie są oni związani z żadną ze stron postępowania. Należy podkreślić, że końcowe konkluzje opinii biegłych nie były kwestionowane przez strony postępowania. W szczególności organ rentowy nie kwestionował opinii uzupełniającej biegłego internisty i kardiologa, w której biegłe odstąpiły od stanowiska zaprezentowanego w opinii z 12 czerwca 2017 r., gdzie nie uznały ubezpieczonego za niezdolnego do pracy.
Zmiana stanowiska biegłych miała swoje oparcie w nowej dokumentacji medycznej, która powstała po sporządzeniu pierwszej opinii, a z której jasno wynikało, że nie doszło do poprawy stanu zdrowia ubezpieczonego. W koronarografii z 12 lipca 2017 r. stwierdzono progresję zmian miażdżycowych w LCA, LAD w LCX w IM. Nie było wprawdzie restenozy w pomostach i w implementowanych stentach ale obraz tętnic wieńcowych i progresja zmian oraz niediagnostyczna próba wysiłkowa z 9 czerwca 2017 r. uzasadniały, zdaniem biegłych, dolegliwości. Są uznał zatem opinii biegłych za przekonywujące, a tym samym poczynił na ich podstawie ustalenie faktyczne, w myśl których ubezpieczony z powodów kardiologicznych jest częściowo niezdolny do pracy od 1 grudnia 2016 r. do 30 listopada 2018 r.
Kwestia sporna w niniejszej sprawie koncentrowała się na ustaleniu, czy ubezpieczony jest nadal po dniu 1 lutego 2017 r. niezdolny do pracy w stopniu co najmniej częściowym. Wynika to stąd, iż zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1383, ze zm.; dalej jako ustawa emerytalna) prawo do renty, które ustało z powodu ustąpienia niezdolności do pracy, podlega przywróceniu, jeżeli w ciągu 18 miesięcy od ustania prawa do renty ubezpieczony ponownie stał się niezdolny do pracy.
Chociaż przepis art. 61 ustawy emerytalnej odwołuje się do niezdolności do pracy, to w istocie dotyczy pozostałych warunków prawa do renty określonych w art. 57 ust. 1 ustawy emerytalnej, a jego celem jest zapobieganie ustalaniu na nowo warunku stażu ubezpieczeniowego i jego „częstości” (art. 57 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 58 ust. 1 i 2) oraz warunku czasu powstania niezdolności do pracy (art. 57 ust. 1 pkt 3). W rezultacie art. 61 ustawy emerytalnej ma zapobiegać ustalaniu „od nowa” prawa do renty określonej w art. 57 ust. 1, gdyż niejednokrotnie spełnienie warunków określonych w pkt 2 i 3 tego artykułu byłoby bardzo utrudnione, a czasem wręcz niemożliwe w sytuacji pozostawania przez ubezpieczonego poza stosunkiem ubezpieczeń społecznych po ustaniu prawa do świadczenia rentowego.
Dlatego spór w niniejszej sprawie koncentrował się tylko na kwestii niezdolności do pracy. Definicja ustawowej niezdolności do pracy zawarta jest w przepisie art. 12 ust. 1 ustawy emerytalnej zgodnie, z którym niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. W przepisach ustępów 2 i 3 cytowanego przepisu jest natomiast mowa o różnicy między niezdolnością do pracy całkowitą oraz częściową.
Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (art. 12 ust. 2 ustawy emerytalnej), zaś częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (art. 12 ust. 3 ustawy emerytalnej). Zgodnie z treścią art. 13 ustawy emerytalnej przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.
W orzecznictwie podkreśla się, że dla stwierdzenia częściowej niezdolności do pracy (art. 12 ust. 1 i 3 ustawy emerytalnej) decydująca jest nie tylko utrata możliwości wykonywania pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu, ale także brak rokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (wyrok SN z dnia 11 stycznia 2007 r., II UK 156/06, LEX nr 347627). W ocenie Sądu ubezpieczony legitymuje się częściową okresową niezdolnością do pracy, o której mowa w przepisach art. 12 ust. 1 i 3 ustawy emerytalnej, począwszy od dnia 1 grudnia 2016 r. do 30 listopada 2018 r.
Powyższa okoliczność wynika z opinii biegłego internisty i kardiologa, której wnioski i ustalenia Sąd w pełni podziela. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w zw. z art. 107 ustawy emerytalnej, zmienił w punkcie I wyroku zaskarżoną decyzję i przyznał D. L. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od dnia 1 grudnia 2016 r. do 30 listopada 2018 r. (punkt I sentencji wyroku). W punkcie II sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 118 ust. 1a a contario ustawy emerytalnej, nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji albowiem w postępowaniu sądowym biegli opiniowali również na podstawie nowej dokumentacji lekarskiej.
Jak wynikało z opinii uzupełniającej z 6 listopada 2017 r., właśnie ta dokumentacja stanowiła podstawę zmiany stanowiska biegłych i uznania ubezpieczonego za osobę okresowo częściowo niezdolną do pracy. SSR (del.) Andrzej Kurzych