Court reversed lower court costs ruling in utility easement dispute, awarding fees to landowner due to lack of common interest.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court reversed the lower court's decision to split litigation costs between the landowner and the utility company. The parties argued that the landowner should bear some costs despite the utility company's opposition. The court ruled that because the parties lacked a common interest in the easement dispute, the utility company alone must bear the costs.
Legislator headnote
AI generatedArt. 520 § 1 k.p.c.; Art. 520 § 2 k.p.c.: In proceedings concerning the establishment of a utility easement where parties lack a common interest, the party requesting the easement bears the litigation costs.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II Cz 99/17 POSTANOWIENIE K., dnia 14 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt Sędziowie: SSO Henryk Haak (spr.) SSO Janusz Roszewski po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. C. z udziałem (...) S.A. z siedzibą w G. i S. C. o ustanowienie służebności przesyłu w przedmiocie zażaleń wnioskodawczyni i uczestnika postępowania S. C. na punkt 4, 5, 6 i 7 postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt I Ns 1/15 p o s t a n a w i a :
1. zmienić punkty 4 – 7 zaskarżonego postanowienia i nadać im następujące brzmienie: „4. zasądzić od uczestnika postępowania (...) S.A. z siedzibą w G. na rzecz wnioskodawczyni Z. C. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania;
5. nakazać pobranie od uczestnika postępowania (...) S.A. z siedzibą w G. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w O. kwotę 4.334,57 zł (cztery tysiące trzysta trzydzieści cztery złote 57/100) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.” 2. zasądzić od uczestnika postępowania (...) S.A. z siedzibą w G. na rzecz wnioskodawczyni Z. C. i uczestnika postępowania S. C. kwotę po 30,00 zł (trzydzieści złotych) dla każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. SSO Henryk Haak SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski Sygn. akt II Cz 99/17
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 października 2016 r. Sąd Rejonowy w O. oddalił wniosek wnioskodawczyni Z. C. o zasądzenie kosztów postępowania (pkt 4), ustalił, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (pkt 5), nakazał pobrać solidarnie od wnioskodawczyni Z. C. i uczestnika postępowania S. C. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie kwotę 2.267,28 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (pkt 6) oraz nakazał pobrać od uczestnika postępowania (...) S.A. z siedzibą w G. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w O. kwotę 2.267,28 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (pkt 7).
W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 520 § 1 k.p.c. i to uzasadnia poniesienie kosztów w sposób opisany w zaskarżonym postanowieniu. Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli wnioskodawczyni i uczestnik postępowania S. C., zaskarżając zaskarżone postanowienie w zakresie punktów 4 – 7. Skarżący zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu art. 520 k.p.c. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że zachodzą przesłanki do obciążania częścią kosztów postępowania wnioskodawczynię i uczestnika postępowania S. C..
Mając na uwadze powyższy zarzut, skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia w punktach 4 – 7 i zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania oraz nakazanie pobrania od uczestnika postępowania na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie nieuiszczonych kosztów sądowych. Nadto skarżący wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania zażaleniowego
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenia zasługują na uwzględnienie. Stosownie do art. 520 § 1 k.p.c. każdy uczestnik postępowania nieprocesowego ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Oznacza to, że każdy uczestnik postępowania ponosi koszty połączone z jego działaniem lub z czynnościami sądu podjętymi w jego interesie. Od powyższej zasady ustawodawca przewidział odstępstwo m.in. w art. 520 § 2 k.p.c., według którego, jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości.
To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników. O sprzeczności interesów uczestników można mówić, gdy występują w tym postępowaniu jako swego rodzaju przeciwnicy w zakresie żądania rozpoznawanego w tym postępowaniu. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wystąpiła o ustanowienie, za wynagrodzeniem, służebności przesyłu na rzecz uczestnika postępowania (...) S.A. z siedzibą w G. na nieruchomości stanowiącej wspólność majątkową małżeńską wnioskodawczyni Z. C. i uczestnika postępowania S. C..
Wystąpienie z przedmiotowym wnioskiem nastąpiło wobec braku porozumienia w tym zakresie zainteresowanych, pomimo negocjacji podejmowanych przed wniesieniem wniosku w niniejszej sprawie. Należy przyjąć, że w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, ze względu na to, że zainteresowani nie mają wspólnych interesów, nie stosuje się w zasadzie art. 520 § 1 k.p.c. (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19.11.2010 r., III Cz 46/10, OSN 2011, nr 8 – 9, poz. 88; uzasadnienie postanowienia Sadu Najwyższego z dnia 05.12.2012 r., I Cz 148/12, OSNC Zb. dodatkowy 2013 nr B, poz.
45) Powyższe uzasadnia obciążanie kosztami postępowania uczestnika postępowania (...) S.A. z siedzibą w G. na podstawie przepisu art. 520 § 2 k.p.c. Należy uznać, że za powyższą konstatacją przemawiają również względy słuszności. W ostatecznie sprecyzowanym wniosku, wnioskodawczyni wniosła o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem w wysokości 1000 zł miesięcznie (k. 76 – 78), natomiast uczestnik postępowania (...) S.A. z siedzibą w G. wyraził zgodę na ustanowienie służebności przesyłu zgodnie z wnioskiem, jednak za jednorazowym wynagrodzeniem (k. 81).
Przeprowadzone w sprawie opinie biegłych były niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Zważyć przy tym należy, że uczestnik postępowania (...) S.A. z siedzibą w G. jest przedsiębiorcą czerpiącym dochody z przesyłu energii elektrycznej, dokonywanego przy pomocy urządzeń ulokowanych m.in. na nieruchomości wnioskodawczyni i uczestnika postępowania S. C., a zatem ustanowienie służebności przesyłu leży w jego interesie, przyznanie natomiast wynagrodzenia za ustanowienie tej służebności stanowi słuszną rekompensatę za pomniejszenie wartości nieruchomości z uwagi na jej częściowe zajęcie przez urządzenia przesyłowe.
Tymczasem, jak wynika z punktu 1 i 3 zaskarżonego postanowienia, na rzecz uczestnika postępowania (...) S.A. z siedzibą w G. została ustanowiona służebność przesyłu, zgodna z ostatecznym wnioskiem, za jednorazowym wynagrodzeniem w kwocie 3.775,00 zł. Oznacza to, że w sytuacji obciążania skarżących kosztami sądowymi w niniejszej sprawie w łącznej kwocie 2.467,28 zł z tytułu połowy kosztów wynagrodzenia biegłych oraz opłaty od wniosku, faktyczne wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego stanowiłoby kwotę nieco ponad 1.300 zł, która to kwota nie odzwierciedla w żaden sposób straty z powodu obniżenia wartości nieruchomości obciążonej, jak również korzyści uzyskanych w ten sposób przez tego przedsiębiorcę.
Należy uznać, że kwota ta nie stanowiłaby należnej rekompensaty dla właścicieli nieruchomości obciążanej, skoro nie stanowi nawet kwoty jednego najniższego wynagrodzenia pracowniczego. Z uwagi na powyższe, należało - na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. – orzec, jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. SSO Henryk Haak SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski