Appeal dismissed; applicant failed to prove 15 years of special conditions work for early pension.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the applicant's appeal against the Social Insurance Institution's refusal to grant an early pension. The court found that while the applicant worked in a noisy, electromagnetic environment, the specific job duties did not constitute 'special working conditions' under the law. Furthermore, the applicant failed to demonstrate a continuous 15-year period of such work, as a one-year break in employment was deducted from the claimed duration. Consequently, the applicant did not meet the statutory prerequisites for early retirement.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; art. 184 ust. 1; uprawnienia do emerytury na skutek pracy w warunkach szczególnych wymagają łącznego spełnienia warunku czasu trwania okresu pracy w takich warunkach oraz spełnienia innych przesłanek prawnych, a nie tylko charakteru pracy.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt III AUa 793/13
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Krystian Serzysko Sędziowie: SSO del. Ewa Czernecka-Kozak (spr.) SSA Agata Pyjas - Luty Protokolant: st.sekr.sądowy Monika Ziarko po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. w Krakowie sprawy z wniosku T. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o prawo do emerytury na skutek apelacji wnioskodawcy T. C. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydziału VIII Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt VIII U 45/12 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 793/13
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 12 grudnia 2013 roku Wyrokiem z dnia 19 marca 2013 roku, sygn. akt VIII U 45/12 Sąd Okręgowy w Krakowie VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie T. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 18 listopada 2011 roku, znak:(...). Decyzją tą organ rentowy odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury z uwagi na to, że na dzień 1 stycznia 1999 roku nie wykazał co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy ustalił, że T. C. urodzony (...), na dzień 1 stycznia 1999 roku wykazał okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące co najmniej 25 lat.
Wnioskodawca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, rozwiązał stosunek pracy. W trakcie zatrudnienia w Wojewódzkim (...)(następnie (...) Centrum (...)) w okresie od 1 kwietnia 1982 roku do 30 listopada 1997 roku T. C. pracował na stanowisku kierownika zmiany. Podlegający mu pracownicy zajmowali się przetwarzaniem danych i ich drukowaniem. Na sali elektronicznego przetwarzania danych występowało promieniowanie elektromagnetyczne, znajdowały się tam maszyny cyfrowe, czytniki kart i dysków. Wszyscy pracownicy byli zatrudnieni na stanowiskach operatorów.
Używali drukarek młotkowych, które generowały duży hałas. W latach 1978 - 1982 pracowali w narażeniu na oddziaływanie pola magnetycznego z monitorów starego typu. Na zmianie pracowało 4-6 osób. Ubezpieczony nadzorował pracę operatorów, sprawdzał poprawność wydruków drukarek i pracował razem z operatorami. Ponadto zajmował się sprawami administracyjnymi (urlopy, premie). Z racji wykonywanego zatrudnienia otrzymywał dodatek szkodliwy do wynagrodzenia. Pracownicy nosili obuwie ochronne, gdyż na sali była klimatyzacja oraz bawełniane fartuchy by zapobiec elektryzowaniu się odzieży.
W okresie od 24 sierpnia 1989 roku do 28 sierpnia 1990 roku T. C. przebywał na urlopie bezpłatnym. W tym czasie był delegowany przez Przedsiębiorstwo(...)do pracy na budowie w ZSRR. Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach sprawy oraz w aktach osobowych wnioskodawcy, których autentyczność nie była przez strony kwestionowana, a także na podstawie zeznań świadków U. W. i J. M. oraz zeznań wnioskodawcy uznając je za wiarygodne, spójne i zgodne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd powołał treść art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 roku Nr 153, poz, 1227) oraz wskazał, że warunki przejścia na emeryturę przez wymienione w tych przepisach osoby określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, które w załączniku stanowiącym wykazy A i B zawiera wyszczególnienie prac uznawanych za wykonywane w szczególnych warunkach.
Sąd stwierdził, że spór w sprawie dotyczył tego, czy wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymuje się co najmniej 15 - letnim okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach a przede wszystkim czy pracę w szczególnych warunkach wykonywał w okresie zatrudnienia w Wojewódzkim(...)(następnie (...) Centrum (...)) w okresie od 1 kwietnia 1982 roku do 30 listopada 1997 roku. Sąd I instancji stwierdził, że T. C. nie wykazał, by w okresie od 1 kwietnia 1982 roku do 30 listopada 1997 roku pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach wymienionych w wykazie A w dziale XIV „Prace różne”, poz. 4 i 5, tj. prace narażające na działanie promieniowania jonizującego oraz prace narażające na działanie pól elektromagnetycznych w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz w strefie zagrożenia (poz. 4), prace szczególnie obciążające narząd wzroku i wymagające precyzyjnego widzenia - w kartografii, montażu mikroelementów wymagającego posługiwania się przyrządami optycznymi oraz przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych (poz.5) załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Sąd wskazał, że odwołujący się w spornym okresie co prawda pracował w narażeniu na działanie pola elektromagnetycznego, jednak do uznania wskazanego okresu za pracę w warunkach szczególnych, konieczne byłoby wykazanie, że wykonywał wówczas stale i w pełnym wymiarze czasu pracę w narażeniu na oddziaływanie pola elektromagnetycznego w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz w strefie zagrożenia. Sąd podkreślił, że nie każda praca przy użyciu pola elektromagnetycznego jest pracą w warunkach szczególnych, bowiem musi być ona wykonywana w strefie zagrożenia określonej w przepisach prawnych, które Sąd powołał.
W oparciu o te szczególne regulacje Sąd Okręgowy wskazał, że pracą w warunkach szczególnych jest praca narażająca na działanie pola elektromagnetycznego w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz tylko wtedy, gdy wykonywana jest w obszarze spełniającym normatywne kryteria „strefy zagrożenia”. Wynika z tego, że nie każda osoba pracująca w narażeniu na działanie pola magnetycznego pracuje w szczególnych warunkach, albowiem narażenie to dotyczy ściśle określonego przez ustawodawcę oddziaływania w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz oraz wyłącznie w strefie zagrożenia.
Sąd Okręgowy podkreślił, że ubezpieczony nie wykazał, aby sporny okres zatrudnienia należało zakwalifikować do warunków szczególnych z uwagi na stałe narażenie na działanie pola elektromagnetycznego w w/w częstotliwościach w strefie zagrożenia. Odnośnie pracy przy obsłudze monitorów elektronicznych Sąd wskazał, że świadek U. W. podała, że stare i szkodliwe monitory były na sali elektronicznego przetwarzania danych jedynie w latach 1978 - 1982. Sąd Okręgowy podkreślił też, że zgodnie z zasadą kontradyktoryjności ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego, które są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i ponoszą odpowiedzialność za jego wynik.
Na sądzie rozpoznającym sprawę nie spoczywa powinność zarządzania dochodzeń mających na celu uzupełnienie i wyjaśnienie twierdzeń stron oraz poszukiwanie dowodów na ich udowodnienie. Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. Sąd zwrócił również uwagę na fakt, że z akt osobowych wnioskodawcy wynika, że od 1 listopada 1984 roku do 31 stycznia 1985 roku pracował jako samodzielny referent techniczny ds. zaopatrzenia.
Ustalenie takie poddaje w wątpliwość, czy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pozostawał w strefie zagrożenia i oddziaływania pola elektromagnetycznego o wskazanym powyżej natężeniu. Tymczasem w sprawie o emeryturę w wieku obniżonym z uwagi na pracę w szczególnych warunkach, materiał dowodowy musi prowadzić do pewnego ustalenia, że ubezpieczony w okresie objętym sporem wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Przepisy dotyczące przyznawania wcześniejszych emerytury stanowią wyjątek, dlatego ich wykładnia powinna być ścisła.
W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca nie wykazał na dzień 1 stycznia 1999 roku co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym nie nabył prawa do emerytury w wieku obniżonym. Apelację od powyższego wyroku wniósł T. C., który zaskarżył orzeczenie w całości zarzucając, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę faktu, iż wypłacano mu dodatek szkodliwy oraz nie ustosunkował się do zaświadczenia zakładu pracy o wykonywanej pracy i warunkach panujących na sali elektronicznego przetwarzania danych.
Wskazał, że dwóch świadków potwierdziło warunki pracy i jego udział w przetwarzaniu danych. Apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu wskazał, że pracował w ciężkich warunkach - zarówno fizycznie, jak i umysłowo. Dodał, że jego praca polegała na przetwarzaniu danych, a ponadto ponosił pełną odpowiedzialność za wyniki pracy.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest bezzasadna. Zaskarżony wyrok jest trafny i odpowiada prawu. Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że wnioskodawca nie spełnia wszystkich przesłanek wymaganych do przyznania emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Orzeczenie to zostało wydane w oparciu o niewadliwe ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje jako własne. Z uwagi na to, iż wnioskodawca (urodzony w (...) roku) nie osiągnął powszechnego wieku emerytalnego, Sąd Okręgowy przy rozpoznawaniu odwołania prawidłowo odwołał się do przepisów art. 184 i 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.
U. z 2009 roku Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43). Stosownie do powołanych przepisów ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, a zatem na dzień 1 stycznia 1999 roku osiągnęli: okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn (art. 184 ust. 1 pkt 1) oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, czyli wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn (art. 184 ust. 1 pkt 2).
Nadto - w myśl art. 184 ust. 2 w/w ustawy - emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Stosownie do art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych tj. w/w rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Zgodnie z dyspozycją § 1 ust. 1 przepisy tego aktu stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy (§ 2). Za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia (§ 3).
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W niniejszej sprawie sporną kwestią było to, czy wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. T. C. wnosił o zaliczenie okresu zatrudnienia w Wojewódzkim(...)(następnie (...) Centrum (...)) w okresie od 1 kwietnia 1982 roku do 30 listopada 1997 roku jako pracy w warunkach szczególnych wskazując, że wykonywał wówczas prace wymienione w wykazie A dziale XIV poz. 4 i 5 załącznika do w/w rozporządzenia tj. prace narażające na działanie promieniowania jonizującego oraz prace narażające na działanie pól elektromagnetycznych w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz w strefie zagrożenia (poz. 4), prace szczególnie obciążające narząd wzroku i wymagające precyzyjnego widzenia - w kartografii, montażu mikroelementów wymagającego posługiwania się przyrządami optycznymi oraz przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych (poz.5).
Sąd I instancji - po przeprowadzeniu postępowania dowodowego - ustalił jaki był charakter pracy wnioskodawcy podczas zatrudnienia w w/w zakładzie i uznał, że jego praca na stanowisku kierownika zmiany w Wojewódzkim(...)(następnie (...) Centrum (...)) nie była pracą w warunkach szczególnych w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Powyższe stanowisko Sąd Apelacyjny w pełni podziela. Trafnie uznał Sąd Okręgowy, że T. C. nie wykazał, że w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracował w narażeniu na działanie pól elektromagnetycznych w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz w strefie zagrożenia.
Sąd Okręgowy słusznie zwrócił uwagę, że nie każda praca w narażeniu na działanie pola elektromagnetycznego jest pracą w warunkach szczególnych. Musi bowiem ona być wykonywana w strefie zagrożenia określonej w powołanych w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji przepisach prawnych (Rozporządzenie Rady Ministrów z 25 maja 1972 roku - Dz.U. z 1972 roku, Nr 21 poz. 153, Rozporządzenia Ministrów Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 lutego 1977 roku - Dz.U. z 1977 roku, Nr 8 poz.33 ze zm.). W/w przepisy ustalały strefy ochronne (w tym strefę zagrożenia) na obszarze otaczającym urządzenia wytwarzające pole elektromagnetyczne i normowały sposób określania poszczególnych stref w drodze pomiarów m.in. wartości pola elektrycznego i magnetycznego.
Przepisy powyższe przewidywały również ograniczenia przebywania pracowników w strefie zagrożenia - dopuszczalny czas przebywania w tej strefie ulegał skróceniu zależnie od natężenia pól elektromagnetycznych. Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że T. C. nie wykazał, że w spornym okresie pracował w stałym narażeniu na działanie pola elektromagnetycznego w w/w częstotliwościach w strefie zagrożenia. Powyższych okoliczności nie potwierdzają zarówno zeznania świadków jak i dokumentacja zgromadzona w aktach osobowych wnioskodawcy (w tym zakres czynności kierownika zmiany z 2 października 1982 roku).
Brak było również podstaw do uznania, że wnioskodawca wykonywał pracę wymienioną w wykazie A dziale XIV poz. 5 załącznika do powołanego wyżej rozporządzenia. Z przeprowadzonego przez Sąd I instancji postępowania dowodowego wynika, że wnioskodawca nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu prac szczególnie obciążających narząd wzroku i wymagających precyzyjnego widzenia przy obsłudze monitorów ekranowych. Jak wynika z zeznań świadków oraz dokumentów znajdujących się w aktach osobowych - wnioskodawca na stanowisku kierownika zmiany osobiście zajmował się przetwarzaniem danych, a ponadto do jego obowiązków należało organizowanie pracy operatorów przetwarzających dane, drukowanie oraz sprawdzanie poprawności wydruków z drukarek (wyciągów, zestawień), cięcie wydruków na gilotynie.
Nie była to zatem stała praca przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych. Powyższe potwierdza również znajdujące się w aktach organu rentowego zaświadczenie wystawione w dniu 18 października 2011 roku przez zakład pracy, na które wnioskodawca powołał się w apelacji. Z zaświadczenia tego wynika, że w okresie zatrudnienia od 1 kwietnia 1982 roku do 30 listopada 1997 roku T. C. pracował w warunkach szkodliwych i jego praca polegała na drukowaniu materiałów do obsługi klientów (wyciągi, zestawienia) w bardzo dużym hałasie oraz na cięciu wydruków na tzw. gilotynie.
Powyższe zaświadczenie nie wskazuje na wykonywanie przez wnioskodawcę prac wymienionych w wykazie A dziale XIV poz. 4 i 5 załącznika do w/w rozporządzenia, nie potwierdza też wykonywania stale i w pełnym wymiarze czasu innej pracy w warunkach szczególnych - prace wymienione w zaświadczeniu nie znajdują się w wykazie stanowisk wymienionych w powołanym wyżej rozporządzeniu. Należy podkreślić - odnosząc się do zarzutu podniesionego w apelacji - iż fakt pobierania przez T. C. dodatku szkodliwego nie przesądza o tym, że jego praca rzeczywiście była wykonywana w warunkach szczególnych, które dają uprawnienia do emerytury z tego tytułu.
Sąd Apelacyjny w całości podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia z dnia 10 czerwca 2013 roku, II UK 370/12 z którego wynika, że otrzymywanie dodatku za pracę w szkodliwych warunkach nie jest równoznaczne z pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43). Dodatek za pracę w szkodliwych warunkach nie dowodzi pracy w szczególnych warunkach, tak samo jak jego brak nie oznacza, że pracownik w takich warunkach nie pracował.
Pobieranie dodatku szkodliwego przez wnioskodawcę nie podważa zatem dokonanego w niniejszej sprawie ustalenia o braku pracy stałej i w pełnym wymiarze w warunkach szczególnych. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zarzuty podniesione w apelacji nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd Okręgowy trafnie uznał, że praca wnioskodawcy w spornym okresie nie była pracą w warunkach szczególnych w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Podkreślenia wymaga, że uprawnieniach pracownika do wcześniejszej emerytury decyduje łączne spełnienie wymaganych przez przepisy przesłanek, a nie przekonanie pracownika, że sam charakter i warunki pracy wystarczają do uznania jej za wykonywaną w szczególnych warunkach.
Dla oceny niniejszej sprawy istotnym było zatem to, że praca jaką rzeczywiście wykonywał wnioskodawca nie była pracą w warunkach szczególnych w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Niezależnie od powyższego należy dodać, że T. C. domagał się uznania za pracę w warunkach szczególnych zatrudnienia w Wojewódzkim (...)(następnie (...) Centrum (...)) w okresie od kwietnia 1982 roku do 30 listopada 1997 roku (tj. 15 lat i 8 miesięcy). W czasie tego zatrudnienia - w okresie od 24 sierpnia 1989 roku do 28 sierpnia 1990 roku, tj. przez 1 rok i 5 dni - przebywał na urlopie bezpłatnym, podczas którego od 29 sierpnia 1989 roku do 28 sierpnia 1990 roku był zatrudniony na terenie byłego ZSRR w M. na stanowisku gospodarza hotelu (zaświadczenie o zatrudnieniu na budowie eksportowej k. 28a akt osobowych).Praca na stanowisku gospodarza hotelu nie jest pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu powołanych wyżej przepisów.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że okres zatrudnienia wnioskodawcy w Wojewódzkim(...)(następnie (...) Centrum (...)) po odjęciu okresu urlopu bezpłatnego jest krótszy niż 15 lat, a zatem nawet gdyby powyższy okres został uznany za pracę w warunkach szczególnych - wnioskodawca nie spełniłby warunku posiadania co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Należy dodać, że wnioskodawca w toku postępowania przed Sądem Okręgowym nie wskazywał innych okresów pracy w warunkach szczególnych. Na rozprawie w dniu 22 maja 2012 roku jednoznacznie stwierdził, że wnosi o uznanie jako pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w latach 1982 -1997 w Wojewódzkim(...) i na tę okoliczność składał wnioski dowodowe.
W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 6 k.c ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (art. 232 k.p.c.). Na sądzie rozpoznającym sprawę nie spoczywa zatem powinność przeprowadzenia dochodzenia w celu ustalenia koniecznych dowodów. W niniejszej sprawie wnioskodawca wskazał przed Sądem Okręgowym okres zatrudnienia w latach 1982-1997 wnosząc o uznanie go za pracę w warunkach szczególnych i na tę okoliczność złożył wnioski dowodowe.
Wnioskowane przez niego dowody zostały przeprowadzone. Innych okresów pracy w warunkach szczególnych nie wskazywał. W tym stanie rzeczy - twierdzenia wnioskodawcy na rozprawie przed Sądem Apelacyjnym o posiadaniu dodatkowych - nie wskazywanych dotychczas okresów pracy w warunkach szczególnych nie zostały uwzględnione. Reasumując należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, a zatem nie spełnił wszystkich przesłanek wymaganych do nabycia emerytury na podstawie art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 385 k.p.c.