Social Security Court dismisses appeal as Social Security Office did not request exemption from refund under special circumstances.
Legislator summary
AI generatedThe Social Security Court dismissed the appellant's appeal against the Social Security Office's decision to order a refund of 6,753.90 PLN. The appellant argued for an exemption based on special circumstances regarding her health and rehabilitation needs, while the Social Security Office maintained the full refund was due due to her 2016 income exceeding the statutory threshold. The court ruled that since the Social Security Office did not raise the issue of special circumstances, the court was bound by the original decision and could not examine the appellant's health status or grant an exemption.
Legislator headnote
AI generatedArt. 104 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; Art. 477 § 14 pkt 1 k.p.c.: The court is bound by the Social Security Office's decision and cannot grant an exemption from refund if the Office did not request such an exemption based on special circumstances.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt VII U 646/17
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2017 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:0 Przewodniczący: SSO Marcin Graczyk Protokolant: Paulina Filipkowska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. w Warszawie sprawy A. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na skutek odwołania A. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 21 marca 2017 r. znak: (...) oddala odwołanie
UZASADNIENIE
A. G. w dniu 4 maja 2017 r. wniosła odwołanie za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie od decyzji ww. organu rentowego z dnia 31 marca 2017 r., znak: (...) zobowiązującej do zwrotu kwoty w wysokości 6753,90 złotych tytułem nienależnie pobranej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Odwołująca wniosła o zmianę ww. decyzji poprzez ustalenie, że z uwagi na zachodzące szczególnie uzasadnione okoliczności w rozumieniu art. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należy odstąpić od żądania zwrotu całości kwoty w wysokości 6753,90 złotych.
Ubezpieczona uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że organ rentowy pominął okoliczności dotyczące jej stanu zdrowia oraz potrzeb w zakresie leczenia, prywatnej rehabilitacji oraz korzystania z odpłatnego transportu (...). Ponadto odwołująca wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rehabilitacji, neurologii oraz chorób wewnętrznych celem ustalenia stanu jej zdrowia i rokowań na przyszłość, zakresu opieki i pomocy osób trzecich, zakresu i wymiaru prowadzonej prywatnej rehabilitacji, czy zakres i wymiar rehabilitacji prywatnej jest uzasadniony, czym skutkuje zmniejszenie wymiaru rehabilitacji bądź jego brak oraz jakiego rodzaju powikłania mogą zdarzyć się na skutek braku rehabilitacji ( k. 3-7 a. s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w odpowiedzi na odwołanie z dnia 5 czerwca 2017 r. wniósł o jego oddalenie na podstawie art. 477 ( 14) § 1 k.p.c. Organ rentowy wskazał, że w dniu 22 marca 2017 r. wpłynęło oświadczenie o wysokości przychodu osiągniętego przez ubezpieczoną w okresie od dnia 1 stycznia 20016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. z tytułu umowy o pracę oraz umowy cywilnoprawnej zawartej z Wydawnictwem (...) Sp. z o.o., który wyniósł 53130,16 złotych i przekroczył niższą kwotę graniczną ustaloną w 2016 r., tj. 34054,40 złotych.
Oddział stwierdził, że przychód osiągnięty przez ubezpieczoną w 2016 r. uzasadniał zmniejszenie jej świadczenia o kwotę 6753,90 złotych ( k. 1 a. s.). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. G. w dniu 28 maja 2009 r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z wnioskiem o rentę z tytułu niezdolności do pracy ( k. 1 a. r.). Organ rentowy decyzją z dnia 31 sierpnia 2009 r., znak: (...) przyznał odwołującej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Ubezpieczona pobierała nieprzerwanie ww.
świadczenie do dnia 30 września 2017 r., które miała przyznawane kolejnymi decyzjami z dnia 20 września 2011 r., znak: (...) oraz z dnia 26 sierpnia 2014 r., znak: (...) ( k. 55, 129 i 147 a. r.). Zgodnie z pismem z dnia 22 marca 2017 r. wystosowanym przez firmę Wydawnictwo (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., odwołująca w okresie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. osiągnęła przychody z tytułu umowy o pracę oraz umowy cywilnoprawnej przyjmowane do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 53130,16 złotych, na które złożyły się wynagrodzenia otrzymywane przez nią: w styczniu – 4731,68 złotych, w lutym – 5331,68 złotych, w marcu – 4431,68 złotych, w kwietniu – 4431,68 złotych, w maju – 4431,68 złotych, w czerwcu – 5631,68 złotych, w lipcu – 4431,68 złotych, w sierpniu – 4431,68, we wrześniu – 4431,68 złotych, w październiku – 1981,68 złotych, w listopadzie – 6881,68 złotych oraz w grudniu – 1981,68 złotych ( k. 159 a. r.).
Zgodnie z dokumentacją medyczną załączoną do pisma procesowego z dnia 5 lipca 2017 r. odwołująca cierpi na schorzenia kręgosłupa wynikające z przebytej w 2007 r. operacji rdzenia kręgowego, na które odpłatnie leczy się w postaci korzystania z zabiegów rehabilitacyjnych ( k. 24-41 a. s.). Dokumentacja załączona do pisma procesowego z dnia 26 lipca 2017 r. w postaci zestawienia dotyczącego dochodów i wydatków odwołującej wskazuje na sytuację finansową A. G. ( k. 51-139 a. s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. mając na uwadze ww. informację wydał zaskarżoną decyzję z dnia 21 marca 2017 r., znak: (...).
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że łączny przychód osiągnięty przez odwołującą w 2016 r. wyniósł 53130,16 złotych i przekroczył niższą kwotę graniczną w wysokości 34054,40 złotych ustaloną dla tego roku, łącznie o kwotę 19075,76 złotych. W ocenie Oddziału osiągnięty przez ubezpieczoną przychód uzasadniał zmniejszenie łącznej kwoty świadczenia za 2016 r. o kwotę maksymalnego zmniejszenia w wysokości 6753,90 złotych, w tym w okresie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 29 lutego 2016 r. o kwotę 1123,40 złotych 2 razy po 561,70 złotych oraz od dnia 1 marca 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. o kwotę 5630,50 złotych 10 razy po 563,05 złotych ( k. 161 a. r.).
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach rentowych i sądowych. Dokumenty zawarte w aktach sprawy nie stanowiły przedmiotu sporu, co wskazywało jednoznacznie na wysoki walor ich wiarygodności. Sąd przy tym pominął kwestie związane z analizą sytuacji materialnej i zdrowotnej odwołującej, ponieważ nie miały one żadnego znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawy.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie A. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 31 marca 2017 r., znak: (...) jest niezasadne i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2016 r., poz. 887 j. t. obowiązującego na dzień wydania decyzji) zwanej dalej ,,ustawą’’, osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się: - świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; - świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.
Stosownie zaś do treści art. 104 ust. 1 ustawy, prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 2 oraz z tytułu służby wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy. W myśl art. 104 ust. 2 i ust. 6 ustawy, za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 1, uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności, z uwzględnieniem ust.
3. Za przychód, o którym mowa w ust. 1, uważa się również kwoty pobranych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, wypłacanego na podstawie przepisów Kodeksu pracy, i kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego. W świetle art. 104 ust. 4 ustawy, przepisy 1, 1a i 2 stosuje się również do osób wyłączonych z obowiązku ubezpieczenia społecznego z tytułu ustalenia prawa do emerytury i renty lub wykonujących działalność niepodlegającą obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z uwagi na podleganie temu obowiązkowi z innego tytułu.
Na podstawie art. 104 ust. 7 i 8 ustawy, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie większą jednak niż kwota maksymalnego zmniejszenia obowiązująca w dniu 31 grudnia 1998 r. w wysokości: 1)24% kwoty bazowej obowiązującej przy ostatniej waloryzacji w 1998 r. - dla emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy; 2)18% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy; 3)20,4% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba.
Zaś w myśl art. 104 ust. 10 pkt 2 ustawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie do 14 roboczego dnia listopada - kwoty graniczne przychodu dla mijającego roku kalendarzowego. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdują również przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty ( Dz. U. z 1992 r. Nr 58, poz. 290 ze zm.). Zgodnie z § 7 ust. 1 tego rozporządzenia organ rentowy ustala łączną kwotę dochodu osiągniętego przez emeryta lub rencistę w okresie ubiegłego roku kalendarzowego i porównuje go z sumą kwot obliczonych od kwoty bazowej dla kolejnych miesięcy tego roku kalendarzowego:
1) wskaźnikiem 60%, zwaną dalej "niższą kwotą graniczną dochodu", 2) wskaźnikiem 120%, zwaną dalej "wyższą kwotą graniczną dochodu". Stosownie zaś do treści § 8 ust. 2 powyższego rozporządzenia jeżeli łączna kwota dochodu osiągniętego przez emeryta lub rencistę w okresie ubiegłego roku kalendarzowego przekroczyła niższą kwotę graniczną, organ rentowy ustala: 1. że dochód osiągnięty przez emeryta lub rencistę uzasadniał:
a) zmniejszenie świadczeń wypłaconych za okres ubiegłego roku kalendarzowego, jeżeli dochód nie przekroczył wyższej kwoty granicznej dochodu;
b) zawieszenie świadczeń wypłaconych za okres ubiegłego roku kalendarzowego, jeżeli dochód przekroczył wyższą kwotę graniczną dochodu.
2. kwotę różnicy między należną a wypłaconą kwotą świadczeń, która podlega zwrotowi. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie granicznych kwot przychodu dla 2016 r. stosowanych przy zawieszeniu albo zmniejszaniu emerytur i rent ( M. P. z 2016 r., poz. 1130) na podstawie art. 104 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2016 r. poz. 887) ogłasza się, że kwoty graniczne przychodu dla 2014 r. wynoszą odpowiednio: 1)34054,40 złotych - co stanowi sumę kwot przychodu odpowiadających 70% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w wysokości: -2726,80 złotych - od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 29 lutego 2016 r., -2846,90 złotych - od dnia 1 marca 2016 r. do dnia 31 maja 2016 r., -2927,10 złotych - od dnia 1 czerwca 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r., -2813,40 złotych – od dnia 1 września 2016 r. do dnia 30 listopada 2016 r., -2838,60 złotych - od dnia 1 grudnia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.; 2)63243,30 złotych - co stanowi sumę kwot przychodu odpowiadających 130% przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w wysokości: -5064,00 złotych - od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 29 lutego 2016 r., -5287,10 złotych - od dnia 1 marca 2016 r. do dnia 31 maja 2016 r., -5436,00 złotych - od dnia 1 czerwca 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r., -5224,80 złotych - od dnia 1 września 2016 r. do dnia 30 listopada 2016 r., -5271,60 złotych - od dnia 1 grudnia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.
W niniejszej sprawie przedmiot sporu wyznaczała treść zaskarżonej decyzji organu rentowego przez odwołującą. W związku z powyższym Sąd był zobligowany jedynie do rozważenia, czy prawidłowo w oparciu o obowiązujące przepisy prawa organ rentowy zażądał od odwołującej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 6753,90 złotych. Sąd doszedł do przekonania, że ustalona kwota przychodu osiągniętego przez odwołującą w 2016 r. nie stanowiła przedmiotu sporu Bezspornym również był fakt, że ubezpieczona była uprawniona w 2016 r. do pobierania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
W ocenie Sądu przepisy art. 104 ustawy w sposób jednoznaczny opisują wysokość przychodu, po przekroczeniu której następuje zmniejszenie lub zawieszenie renty i nie należy stosować do nich wykładni rozszerzającej. Ustawodawca ustalił, że do kwoty granicznej przychodu, od którego zależy ewentualne zmniejszenie kwoty przysługującego świadczenia, zalicza się wynagrodzenie osiągane z tytułu zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej albo prowadzenia pozarolniczej działalności. Zgodnie z powyższym, Sąd zważył, że kwota osiągnięta przez ubezpieczoną z tytułu zatrudnienia w Wydawnictwie (...)z siedzibą w W. w ramach umowy o pracę oraz umowy cywilnoprawnej jest przychodem w rozumieniu art. 104 ustawy.
Sąd wskazał, że wyżej zaprezentowane rozważania również nie budziły żadnych wątpliwości w toku procesu, co dodatkowo potwierdza słuszność stanowiska organu rentowego zawartego w zaskarżonej decyzji. Sąd na marginesie wskazuje, że w niniejszej sprawie nie analizowano przesłanek zawartych w art. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1778), zgodnie z którym Zakład może odstąpić od żądania zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin ich płatności albo rozłożyć je na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności.
Należy ponownie stwierdzić, że Sąd jest związany treścią decyzji organu rentowego i nie może przyznać prawa do roszczenia lub umorzyć danej płatności wnioskodawcy w sytuacji, gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zajął żadnego stanowiska w zaskarżonej przez odwołującego decyzji. W niniejszej sprawie Sąd mógł jedynie rozważyć, czy organ rentowy działał w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące przepisy i wydał decyzję zgodnie z prawem. W związku z tym Sąd nie badał kwestii sytuacji materialnej i zdrowotnej odwołującej, ponieważ o ewentualnej możliwości odstąpienia od żądania nienależnie pobranego świadczenia nie wypowiedział się Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oraz powołanych powyżej przepisów orzekł, jak w sentencji. Zarządzenie:(...) (...)