Legislator Case Law & Legislation
I C 972/17 AI generated

Plaintiff's loan claim dismissed due to statute of limitations expiry despite defendant's abuse of rights argument.

Case Number I C 972/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The court dismissed the plaintiff's claim for repayment of a loan and interest, ruling that the statute of limitations had expired. Although the plaintiff argued that raising the defense violated social norms and constituted an abuse of rights, the court found the defense valid under civil law. The decision established that raising a statute of limitations defense is a statutory right and cannot be deemed an abuse of law.

Legislator headnote

AI generated

Art. 118 k.c.; Art. 117 § 2 k.c.: The expiration of the limitation period transforms the civil obligation into a natural obligation, granting the debtor the right to refuse performance without it constituting an abuse of rights.

Keywords

AI generated
statute of limitations abuse of rights loan contract natural obligation civil code provisions limitation defense enforcement refusal

Cited Legislation

AI generated
Art. 720 § 1 k.c.
Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy.
Art. 118 k.c.
Zgodnie z art. 118 k.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.
Art. 117 § 2 k.c.
Zgodnie z art. 117 § 2 k.c. po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia.
Art. 411 pkt 3 k.c.
zobowiązany ma obowiązek świadczenia, więc jeśli uczyni mu zadość, świadczenie jest należne i nie podlega zwrotowi (art. 411 pkt 3 k.c.);
Art. 98 § 1 k.p.c.
O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. a contrario.
art. 5 k.c
art. 720 § 1 k.c
Zgodnie z art. 720 § 1 k.c.
art. 118 k.c
Zgodnie z art. 118 k.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.
art. 117 § 2 k.c
Zgodnie z art. 117 § 2 k.c.
art. 411 pkt 3 k.c
zobowiązany ma obowiązek świadczenia, więc jeśli uczyni mu zadość, świadczenie jest należne i nie podlega zwrotowi (art. 411 pkt 3 k.c.);

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt: I C 972/17

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2017 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Andrzej Antkiewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Magdalena Hausman po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2017 r. w Grudziądzu na rozprawie sprawy z powództwa (...) N. S. F. I. Z. I.z siedzibą w W. przeciwko B. G. o zapłatę 1. Oddala powództwo;

2. Oddala wniosek powoda o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 972/17

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 9 sierpnia 2017 r. (...) N. S. F. I. Z. I. w W. w pozwie wniesionym w dniu 21 marca 2017 roku (data stempla pocztowego na kopercie) domagał się zasądzenia od B. G. kwoty 1.673,05 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenia zwrotu kosztów procesu. Z pozwu wynikało, że dochodzone roszczenie stanowi wierzytelność z tytułu umowy pożyczki zawartej 24 czerwca 2011 r. przez pozwaną z (...) Sp. z o.o. w G.. Pozwana nie zwróciła pożyczki, a roszczenie o jej zwrot stało się wymagalne w dniu 21 kwietnia 2012 r.

Według powoda wierzytelność z tytułu zwrotu pożyczki została wniesiona przez (...) Sp. z o.o. jako komandytariusza tytułem wkładu niepieniężnego do spółki (...) sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w G., która to spółka umową przelewu z 25 listopada 2015 r. zbyła przedmiotową wierzytelność na rzecz powoda. Na dochodzoną kwotę składały się: - niespłacony kapitał pożyczki w wysokości 949,31 zł, - odsetki za opóźnienie naliczone przez pierwotnego wierzyciela w kwocie 541,51 zł, - koszty windykacyjne naliczone przez pierwotnego wierzyciela w kwocie 90,00 zł, - skapitalizowane odsetki ustawowe naliczone przez powoda od dnia 2 listopada 2015 r. (dzień po dacie ustalenia zobowiązania w umowie przelewu) do dnia sporządzenia pozwu – 92,23 zł.

W dniu 13 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy wydał nakaz zapłaty, uwzględniając w całości żądanie pozwu (k. 91 akt). Pozwana w sprzeciwie od tego nakazu podniosła zarzut przedawnienia, zaskarżając nakaz w całości i wniosła o oddalenie powództwa (k. 94-95v akt). W odpowiedzi na sprzeciw pełnomocnik powoda wniósł o uwzględnienie powództwa. Stwierdził, że w realiach tej sprawy podniesienie zarzutu przedawnienia winno zostać uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a konkretnie z zasadą konieczności spełniania zobowiązań przez dłużników względem wierzycieli.

Wykazanie przez wierzyciela w pozwie okoliczności jednoznacznie wskazujących na istnienie ważnie zawartego zobowiązania winno łączyć się zdaniem powoda z koniecznością bezwarunkowego zwrotu świadczenia przez dłużnika, a uchylanie się od spłaty istniejącego i właściwie wykazanego zobowiązania stanowi nadużycie prawa podmiotowego i zgodnie z art. 5 k.c. nie jest uważane za wykonywanie prawa, zatem nie powinno korzystać z ochrony prawnej (k. 100-101 akt). Sąd ustalił, co następuje: Okoliczności sprawy były bezsporne, odmienne było natomiast podejście stron do zarzutu przedawnienia i rozstrzygnięcie sprawy zależało od oceny tej kwestii przez Sąd.

Z dokumentów przedłożonych przez powoda wynika, że pozwana w dniu 24 czerwca 2011 r. zawarła z (...) S.A. w G. umowę pożyczki, na mocy której zaciągnęła pożyczkę w kwocie 2.191,50 zł, którą zobowiązała się spłacić wraz z odsetkami umownymi w 50 tygodniowych ratach po 47,49 zł każda. Kwota udzielonej pożyczki obejmowała też koszty ubezpieczenia pożyczki oraz opłatę za obsługę pożyczki w miejscu zamieszkania pożyczkobiorcy. Pozwana początkowo spłacała pożyczkę, a następnie zaprzestała spłaty, dlatego roszczenie o jej zwrot stało się wymagalne w dniu 21 kwietnia 2012 r.

Na mocy umowy z dnia 3 listopada 2015 r. wierzytelność przeciwko pozwanej z tytułu zwrotu pożyczki została wniesiona przez (...) Sp. z o.o. jako komandytariusza tytułem wkładu niepieniężnego do spółki (...) sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w G., która to spółka umową przelewu z 25 listopada 2015 r. zbyła przedmiotową wierzytelność na rzecz powoda. Na dochodzoną kwotę składają się: - niespłacony kapitał pożyczki w wysokości 949,31 zł, - odsetki za opóźnienie naliczone przez pierwotnego wierzyciela w kwocie 541,51 zł, - koszty windykacyjne naliczone przez pierwotnego wierzyciela w kwocie 90,00 zł, - skapitalizowane odsetki ustawowe naliczone przez powoda od dnia 2 listopada 2015 r. (dzień po dacie ustalenia zobowiązania w umowie przelewu) do dnia sporządzenia pozwu – 92,23 zł.

Okoliczności bezsporne: umowa pożyczki – k. 21-22 akt umowa spółki komandytowej wraz z wykazem wierzytelności – k. 23- 32 akt umowa przelewu z wykazem wierzytelności - k. 34-54 akt

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Zgodnie z art. 118 k.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Dochodzone pozwem roszczenia pozostają w związku z działalnością gospodarczą pożyczkodawcy.

Roszczenia te podlegają zatem trzyletniemu przedawnieniu. Skoro wymagalność roszczenia o zwrot całej pożyczki nastąpiła w dniu 21 kwietnia 2012 r., to termin przedawnienia upłynął w dniu 21 kwietnia 2015 r. Pozew wniesiony został w dniu 21 marca 2017 r., a więc po upływie terminu przedawnienia roszczenia o spłatę pożyczki. Podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia okazał się zatem zasadny. Nie można było podzielić stanowiska powoda, że pozwana podnosząc zarzut przedawnienia naruszyła zasady współżycia społecznego i nadużyła swojego prawa.

Zgodnie z art. 117 § 2 k.c. po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Podniesienie zarzutu przedawnienia jest więc prawem dłużnika przysługującym z mocy ustawy. Najbardziej klasyczne określenie skutku upływu terminu przedawnienia akcentuje przekształcenie się zobowiązania cywilnego w zobowiązanie niezupełne ( obligatio naturalis), charakteryzujące się – z jednej strony – dalszym istnieniem roszczenia i – z drugiej – brakiem możliwości przymusowego wyegzekwowania go, wynikającym z faktu, że po stronie dłużnika, mimo trwania obowiązku, odpada odpowiedzialność.

W konsekwencji w zobowiązaniu przedawnionym:

1) zobowiązany ma obowiązek świadczenia, więc jeśli uczyni mu zadość, świadczenie jest należne i nie podlega zwrotowi (art. 411 pkt 3 k.c.);

2) uprawniony nie ma kompetencji do żądania od organu państwa, aby użył przymusu w celu skłonienia zobowiązanego do powinnego zachowania, jeśli ten podniesie zarzut przedawnienia. Wraz z upływem terminu przedawnienia po stronie zobowiązanego powstaje prawo do skorzystania z zarzutu, który – w razie uczynienia z niego użytku – uniemożliwia wykorzystanie przymusu państwowego dla realizacji roszczenia. Podniesienie zarzutu przedawnienia nie może więc być uznane za nadużycie prawa, gdyż jest to właśnie skorzystanie z uprawnienia, które dłużnikowi przysługuje.

Brak było również okoliczności szczególnych po stronie pozwanej, aby w rozpatrywanej sprawie ocenić tę kwestię odmiennie. Wraz z roszczeniem głównym przedawnia się roszczenie o zapłatę odsetek (zob. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2005 r., III CZP 42/04, OSNC 2005, nr 9, poz. 149). Z podanych względów na podstawie art. 118 k.c. powództwo należało oddalić w całości. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. a contrario. Powód przegrał sprawę w całości, jego wniosek o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów procesu był więc bezzasadny.