Legislator Case Law & Legislation
III AUa 210/17 AI generated

Appeal dismissed; claimant cannot receive full pension plus full work accident pension due to one-benefit rule.

Case Number III AUa 210/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against the Social Insurance Institution's decision regarding her pension and work accident disability pension. The appellant argued she should receive the full disability pension alongside her pension, claiming a permanent right to the full amount. The court ruled that the one-benefit rule applies, allowing only the higher pension plus half of the other, and confirmed the effective date was the first day of the month the application was filed.

Legislator headnote

AI generated

Art. 26 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; Art. 96 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: When a person is entitled to both a pension and a work accident disability pension, they may receive the higher benefit plus half of the lower one, not both in full.

Keywords

AI generated
one-benefit rule work accident pension social insurance concurrent benefits pension calculation disability pension appeal dismissal

Cited Legislation

AI generated
Art. 26 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
emerytury jako świadczenia korzystniejszego i połowy renty wypadkowej, co znajduje oparcie w art. 26 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Art. 96 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zasada pobierania jednego świadczenia doznaje wyjątku między innymi w art. 96 ust.
Art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw.
Art. 58 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
z art. 58 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych (który w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie odsyła m.in.
Art. 385 k.p.c.
W tym stanie rzeczy apelacja podlega oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. SSA Teresa Suchcicka SSA Alicja Sołowińska SSA Bożena Szponar-Jarocka
art. 385 k.p.c
W tym stanie rzeczy apelacja podlega oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn.akt III AUa 210/17

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2017 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Alicja Sołowińska (spr.) Sędziowie: SA Teresa Suchcicka SA Bożena Szponar - Jarocka Protokolant: Magda Małgorzata Gołaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. w B. sprawy z odwołania M. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. o wysokość emerytury na skutek apelacji wnioskodawczyni M. F. od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 stycznia 2017 r. sygn. akt III U 832/16 oddala apelację. SSA Teresa Suchcicka SSA Alicja Sołowińska SSA Bożena Szponar - Jarocka Sygn. akt III AUa 210/17

UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. decyzją z dnia 28 września 2016 r. przyznał M. F. prawo do emerytury od dnia 1 sierpnia 2016 r. Organ rentowy ustalił wysokość świadczenia emerytalnego na kwotę 1.398,81 zł brutto. Jednocześnie poinformował, że do emerytury przysługuje 50% renty z tytułu wypadku przy pracy, tj. 485,62 zł. W odwołaniu od tej decyzji M. F. zaznaczyła, że powinna otrzymywać rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy w pełnej wysokości, gdyż to prawo miała przyznane na stałe. Odwołująca twierdziła również, że prawo do emerytury winna mieć przyznane od kwietnia 2016 r. (od osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego), a nie od sierpnia 2016 r.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując, że zasadne jest przyznanie odwołującej prawa do półtorakrotnego świadczenia, tj. emerytury jako świadczenia korzystniejszego i połowy renty wypadkowej, co znajduje oparcie w art. 26 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Organ rentowy podkreślił też, że prawidłowo przyznał odwołującej prawo do emerytury począwszy od dnia 1 sierpnia 2016 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym odwołująca złożyła wniosek o świadczenie.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 12 stycznia 2017 r. oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, że organ rentowy decyzją z dnia 12 września 1979 r. przyznał M. F. prawo do renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy według III grupy inwalidów w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Renta została ustalona na stałe. W dniu 31 sierpnia 2016 r. M. F. złożyła wniosek o ustalenie uprawnień do emerytury. Decyzją z dnia 28 września 2016 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. przyznał jej prawo do emerytury od dnia 1 sierpnia 2016 r., przyznając emeryturę w wysokości 1.398,81 zł. Organ rentowy poinformował, że do emerytury przysługuje 50% renty z tytułu wypadku przy pracy w kwocie 485,62 zł. Oceniając, czy odwołującej przysługuje prawo do wypłaty emerytury i renty z tytułu wypadków przy pracy w pełnych wysokościach oraz od jakiej daty winna być odwołującej wypłacana emerytura, Sąd Okręgowy odwołał się do art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz ustalił przesłanki wypłaty świadczenia zabiegowego.

Stwierdził, że wskazana ustawa przewiduje jedynie możliwość pobierania tzw. półtorakrotnego świadczenia, a nie obu tych świadczeń w pełnej wysokości. Na podstawie dokumentów z akt rentowych Sąd ustalił, że wysokość przysługującej M. F. renty wypadkowej wynosi 971,24 zł, a następnie stwierdził, że przyznana emerytura w kwocie 1.398,81 zł jest świadczeniem korzystniejszym niż renta. W tej sytuacji zdaniem Sądu Okręgowego organ rentowy, ustalając prawo do zbiegu tych świadczeń, zasadnie przyznał odwołującej prawo do wypłaty emerytury w pełnej wysokości i prawo do wypłaty połowy renty wypadkowej, tj. w kwocie 485,62 zł.

Oceniając kwestię daty początkowej przyznania odwołującej prawa do emerytury, Sąd odwołał się do art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i podkreślił, że odwołująca osiągnęła powszechny wiek emerytalny 60 lat i 10 miesięcy w dniu 25 kwietnia 2016 r., ale wniosek o emeryturę złożyła dopiero w dniu 31 sierpnia 2016 r. W tej sytuacji Sąd podzielił stanowisko organu rentowego o wypłacie odwołującej świadczenia emerytalnego od dnia 1 sierpnia 2016 r. Dodatkowo zaznaczył, że art. 24a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie stanowi podstawy przyznania z urzędu prawa do emerytury osobie pobierającej rentę wypadkową.

O ile art. 24a tej ustawy wprowadza obligatoryjną zamianę renty na emeryturę dla tych ubezpieczonych, którzy osiągnęli wiek emerytalny, o tyle osobie uprawnionej do renty wypadkowej oraz do emerytury na podstawie odrębnych przepisów wypłaca się świadczenie zbiegowe. Z uwagi na występujący zbieg do świadczeń obok emerytury wypłacanej w całości lub w połowie zostanie wypłacona odpowiednio również renta wypadkowa (w połowie lub w całości). Uznając, że w sytuacji ubezpieczonej nie zachodziły przesłanki określone w art. 24a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 kwietnia 2010 r., III AUa 3482/09), Sąd Okręgowy oddalił odwołanie na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. M.

F. złożyła apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Stwierdziła, że zaskarżony wyrok podtrzymał krzywdzącą decyzję organu rentowego, którą ograniczono jej wypłatę renty wypadkowej do kwoty odpowiadającej 50% wysokości tej renty. Odwołująca zaznaczyła, że wypadek w pracy, któremu uległa, spowodował u niej trwałe kalectwo i z tego powodu nie mogła wykonywać pracy. Wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny w pełni aprobuje stanowisko Sądu Okręgowego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Dokonane przez Sąd Okręgowy prawidłowe ustalenia faktyczne sprawy sprowadzają się do tego, że organ rentowy decyzją z dnia 12 września 1979 r. przyznał M. F. prawo do renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy według III grupy inwalidów w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Renta została ustalona na stałe. Ostatnio ubezpieczona pobierała to świadczenie w wysokości 971,24 zł. W dniu 25 kwietnia 2016 r. osiągnęła powszechny wiek emerytalny, tj. po ukończeniu 60 lat i 10 miesięcy życia, zgodnie z uregulowaniem zawartym art. 24 ust. 1a pkt 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obowiązującym do dnia 30 września 2017 r.), ale dopiero w dniu 31 sierpnia 2016 r. złożyła wniosek o przyznanie jej emerytury w powszechnym wieku emerytalnym.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 28 września 2016 r. organ rentowy przyznał odwołującej emeryturę od dnia 1 sierpnia 2016 r. (tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek). Emerytura wyniosła 1.398,81 zł i została powiększona o 50% renty z tytułu niezdolności do pracy związanej z wypadkiem przy pracy w kwocie 485,62 zł. Tak ustalony stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny. Zarzuty apelacji sformułowane przez odwołującą są skierowane do niesprawiedliwego w jej ocenie potraktowania osób, które przed uzyskaniem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego pobierały rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy w pełnej wysokości, a wskutek przyznania prawa do świadczenia zbiegowego ograniczono wypłatę jednego z tych świadczeń do połowy jego wysokości.

Generalna zasada regulująca wypłatę zbiegowych świadczeń emerytalnych i rentowych jest objęta przepisem art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 887), który wprowadza zasadę pobierania jednego świadczenia. Zgodnie z tym przepisem w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

Zasada pobierania jednego świadczenia doznaje wyjątku między innymi w art. 96 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który w punkcie 3 odnosi się do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy lub chorobą zawodową i odsyła do art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1242, zwanej dalej „ustawą wypadkową”).

Przepis ten pozwala osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego oraz do emerytury na podstawie odrębnych przepisów, między innymi powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, na pobieranie przysługującej renty powiększonej o połowę emerytury albo emerytury powiększonej o połowę renty, w zależności od dokonanego przez tę osobę wyboru. Odwołująca posiada uprawnienie zarówno do emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, jak i do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy.

To oznacza, że należy do kategorii osób wymienionych w art. 26 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych i z tego tytułu przysługuje jej prawo do pobierania półtorakrotnego świadczenia zbiegowego. Niewątpliwie przyznana odwołującej emerytura w kwocie 1.398,81 zł jest świadczeniem korzystniejszym niż renta wypadkowa w kwocie 971,24 zł. W tej sytuacji organ rentowy, ustalając prawo do zbiegu tych świadczeń, zasadnie przyznał odwołującej prawo do wypłaty emerytury w pełnej wysokości (1.398,81 zł) i prawo do wypłaty połowy wysokości renty wypadkowej (485,62 zł).

Nie można zatem podzielić zarzutów odwołującej o nieprawidłowym zastosowaniu przez organ rentowy i Sąd Okręgowy przepisów prawa regulujących kwestię wypłaty świadczeń zbiegowych. Ponadto, Sąd Okręgowy zasadnie przyjął dzień 1 sierpnia 2016 r. jako początkową datę wypłaty świadczenia zbiegowego. Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 58 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych (który w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie odsyła m.in. do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.

W niniejszej sprawie M. F. złożyła wniosek o emeryturę w dniu 31 sierpnia 2016 r., dlatego wypłata tego świadczenia mogła nastąpić nie wcześniej niż od dnia 1 sierpnia 2016 r. W tym stanie rzeczy apelacja podlega oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. SSA Teresa Suchcicka SSA Alicja Sołowińska SSA Bożena Szponar-Jarocka