Social Security Court dismissed pension appeal due to insufficient proof of 15 years of special conditions work.
Legislator summary
AI generatedThe Social Security Court dismissed the applicant's appeal against the Social Insurance Institution's refusal to grant a pension. The applicant argued that his work as a driver and loader at a cooperative from 1988 to 1993 constituted work in special conditions, but the court found no documentary evidence supporting this claim. The court determined that the applicant's duties, including loading and unloading goods, did not meet the legal threshold for work in special conditions or special character required for the pension.
Legislator headnote
AI generatedArt. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 477 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego: The court must verify the existence of work in special conditions or special character; absence of documentary evidence and failure to prove continuous full-time work in such conditions precludes pension entitlement.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt VIII U 918/17
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 18 kwietnia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 5 kwietnia 2017 roku odmówił Z. D. prawa do emerytury. Organ rentowy podniósł, iż wnioskodawca do dnia 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał za udowodnione 26 lat i 2 miesiące okresów składkowych i 21 dni okresów nieskładkowych, łącznie staż sumaryczny wyniósł 26 lat, 2 miesiące i 21 dni. (decyzja – k. 18 akt ZUS) W dniu 25 kwietnia 2017 roku Z.
D. złożył odwołanie od powyższej decyzji organu rentowego wnosząc o jej zmianę. W uzasadnieniu wskazał, że organ rentowy nie zaliczył do stażu jego pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze okresu pracy w Spółdzielni Handlowej (...) od dnia 3 czerwca 1988 r. do dnia 30 września 1990 r. na stanowisku kierowcy, zaś od dnia 1 października 1990 r. do dnia 19 sierpnia 1993 r. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego. (odwołanie – k.
2) W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc tożsame argumenty, co w zaskarżonej decyzji. (odpowiedź na odwołanie – k.
3) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca Z. D. urodził się w dniu (...). (bezsporne, nadto wniosek k. 1 akt ZUS) Wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę w dniu 5 kwietnia 2017 r . Wnioskodawca jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego. Złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa. (wniosek – k. 1-2 akt ZUS) Wnioskodawca legitymuje się stażem sumarycznym w wymiarze 26 lat 2 miesięcy i 21 dni okresów składkowych i nieskładkowych, oraz stażem w szczególnych warunkach w wymiarze 10 lat , 9 miesięcy i 16 dni. (okoliczność przyznana w treści decyzji ZUS – k. 18 akt ZUS) Z. D. był zatrudniony w Spółdzielni Handlowej (...) w S. w okresie 3 czerwca 1988 r do 31 marca 1995 r, w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach: - 3.06.1988 – 30.09.1990 – kierowca - 1.10.1990 – 19.08.1993 – kierowca – konwojent - od 20.08.1993 – magazynier kierowca. (kserokopia świadectwa pracy – k.
6) Wnioskodawca w okresie tego zatrudnienia pracował w Spółdzielni Handlowej (...) w S., jako kierowca oraz kierowca samochodu ciężarowego. Początkowo jeździł R., a następnie J. i S.. Woził różnego rodzaju artykuły spożywcze i przemysłowe na terenie całej Polski. Zajmował się także pomocą przy rozładunku i załadunku towaru. Rozładunek i załadunek polegał na układaniu artykułów na samochodzie, czynności te zajmowały od 2 do 4 godzin. Jako konwojent przyjmował także towar na samochód i sprawdzał faktury. Trzeba było zdać towar, rozliczyć się z niego, sprawdzić go. (zeznania świadka B.
J., protokół z dnia 11 sierpnia 2017 roku 00:11:28 - 00:18:16; zeznania świadka R. M., protokół z dnia 11 sierpnia 2017 roku 00:18:16 – 00:22:57; zeznania wnioskodawcy, protokół z dnia 11 sierpnia 2017 roku 00:00:49 – 00:09:04) Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny dowodów i zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2017.1383 t.j), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku (art. 196 ustawy) osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz, 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 65 lat (dla mężczyzn), oraz mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat (dla mężczyzn).
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 – 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Według treści § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.
U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Analiza treści wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. wskazuje, że do prac w warunkach szczególnych należą wymienione w dziale VIII pod poz. 2 „prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów”.
W świetle § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1997 r. II UKN 417/97 – (...) i US (...) i wyrok Sądu Najwyższego z 15 listopada 2000 r.
II UKN 39/00 Prok. i Prawo (...)). Stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy. W przedmiotowym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt, iż wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe co do: wieku – wnioskodawca ukończył 60 lat w dniu 9 lutego 2017 roku, złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz wymaganych na dzień 1 stycznia 1999 roku okresów składkowych i nieskładkowych.
W ocenie Sądu wnioskodawca nie spełnia natomiast warunku, co do posiadania 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Sporny pozostawał okres zatrudnienia wnioskodawcy w Spółdzielni Handlowej (...) w S.: - 3.06.1988 – 30.09.1990 – jako kierowca - 1.10.1990 – 19.08.1993 – jako kierowca – konwojent. Wnioskodawca nie przedstawił żadnego świadectwa dotyczącego pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Powyższy okres zatrudnienia i stanowiska pracy wynikały ze świadectwa pracy. Materiał dowodowy z powyższego okresu sprowadzał się wyłącznie do zeznań świadków i wnioskodawcy.
Wcześniejsza emerytura jest dla powszechnego systemu świadczeń emerytalnych instytucją wyjątkową, określającą szczególne uprawnienia uprzywilejowanego kręgu podmiotów, stąd wymaga ścisłej wykładni i pewnego ustalenia przesłanek prawa. Należy jednak podkreślić, że brak świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych nie przekreśla ustalania, że tego rodzaju praca była wykonywana. W szczególności ubezpieczony może wykazywać innymi środkami dowodowymi, że praca świadczona była w warunkach szczególnych. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się bowiem te same reguły dowodzenia, jak w zwykłym procesie cywilnym.
W szczególności zastosowanie mają art. 6 k.c., art. 232 k.p.c. Strony mają też prawo podważać moc dowodową dokumentów, w tym także świadectwa pracy, które jest dokumentem prywatnym i podlega ocenie przez sąd zgodnie z zasadami art. 233 § 1 k.p.c. W postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków, w sytuacji, gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne ./tak SA w Szczecinie w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r, III AUa 690/15, LEX nr 2121869 / Należy w tym miejscu podkreślić, że w sprawie o emeryturę w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych, gdzie przedmiotem ustaleń sądu ma być charakter zatrudnienia, dokonywanie ustaleń stanu faktycznego odbywa się z reguły poprzez przeprowadzenie dowodów osobowych oraz - o ile to jest możliwe - dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych.
Osobowe źródła dowodowe (w tym zarówno zeznania świadków, jak i strony procesowej) muszą być skonfrontowane z istniejącą dokumentacją i dopiero uzyskanie przekonania graniczącego z pewnością co do przebiegu zatrudnienia, może pozwolić na pozytywne rozstrzygnięcie o prawie do emerytury. Ocena osobowych źródeł dowodowych musi być przy tym wolna od jakiejkolwiek dowolności, uwzględniając reguły logiki oraz zasady doświadczenia zawodowego. /tak SA w Szczecinie w wyroku z dnia 27 października 2016 r III AUa 41/16 LEX nr 2151525/ Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy.
Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2011 r. I UK 393/10).
W orzecznictwie (por. np. wyrok z dnia 15 grudnia 1997 r., II UKN 417/97, OSNAPiUS 1998 nr 21, poz. 638) przyjmuje się, że nie korzysta z uprawnienia do emerytury w niższym wieku emerytalnym pracownik, który nie udowodnił, że wykonywał pracę w szczególnych warunkach w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Z rozważań zawartych w tym orzeczeniu należy wyprowadzić nadto wniosek, iż - ze względu na charakter omawianego świadczenia (wcześniejsza emerytura) - przepisy rozporządzenia należy wykładać ściśle.
Pełne zatrudnienie w warunkach szczególnych pojmowane jest jako bezwzględna cecha tego zatrudnienia jako uprawniającego do świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego. Możliwe jest przy tym łączenie w przebiegu dniówki prac o różnym charakterze polegające na wykonywaniu nie jednego, lecz kilku rodzajów prac w szczególnych warunkach, wymienionych w wykazie. W takim wypadku do czasu pracy w warunkach szczególnych zlicza się czas równolegle wykonywanych czynności tylko wtedy, gdy różne prace wszystkie łącznie lub każda z osobna odpowiadają pracom w szczególnych warunkach i wszystkie razem wykonywane są stale i w pełnym wymiarze czasu pracy ./tak SA w Łodzi w wyroku z dnia z dnia 2 czerwca 2016 r., III AUa 1687/15, LEX nr 2062050/ Z przywileju przejścia na emeryturę w niższym wieku emerytalnym, przysługującego pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, mogą korzystać wyłącznie pracownicy, którzy byli rzeczywiście zatrudnieni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szkodliwych warunkach pracy.
Oznacza to, że nie jest dopuszczalne uwzględnianie przy ustalaniu okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika ./tak SA w Łodzi w wyroku z dnia z dnia 18 kwietnia 2016 r. ,III AUa 1636/15, LEX nr 2044356/. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na okoliczność pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w szczególnych warunkach dopuścił dowód z zeznań świadków i z przesłuchania wnioskodawcy oraz przeprowadził dowód z dokumentacji osobowej ze spornego okresu zatrudnienia.
Zgromadzonym dowodom Sąd dał wiarę w zakresie ustalenia przebiegu zatrudnienia wnioskodawcy. Wobec braku przedłożenia przez wnioskodawcę jakichkolwiek dokumentów traktujących o jego pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w przedmiotowym okresie w Spółdzielni Handlowej (...), brak jest podstaw do uznania tego okresu do takowych. Należy także podkreślić, co istotne, że z zeznań świadków oraz częściowo z zeznań samego wnioskodawcy wynika, że oprócz czynności kierowcy zajmował się również załadunkiem i rozładunkiem towaru.
Jako konwojent przyjmował także towar na samochód i sprawdzał faktury. Trzeba było zdać towar, rozliczyć się z niego, sprawdzić go. A czynności te zajmowały od 2 do 4 godzin w ciągu dnia. Należy podnieść, że świadkowie zostali przesłuchani na wniosek ubezpieczonego. Ubezpieczony początkowo nie wymieniał tych czynności, by ostatecznie przyznać, że raz pomagał przy rozładunku, a raz nie. Jest to istotne z uwagi na to, że praca wnioskodawcy jako kierowcy pojazdu o masie powyżej 3,5 tony, nawet gdyby przyjąć okresy przez niego wskazane, nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Skoro wnioskodawcy te dodatkowe czynności zabierały od 2 do 4 godzin w ciągu dnia, to trudno tu mówić o incydentalnych , krótkotrwałych i ubocznych czynnościach nieodpowiadających pracy w warunkach szczególnych, wykonywanych w wymiarze nieznaczącym dla schematu codziennych i stałych obowiązków pracownika zatrudnionego w warunkach szczególnych, nie wpływających na przyjęcie, że praca była wykonywana w pełnym wymiarze./por. w tym zakresie wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2015 r. ,III AUa 1515/14 ,LEX nr 1814786/ Reasumując, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie z zebranego materiału dowodowego wynika, że organ rentowy słusznie ustalił, że wnioskodawca legitymuje się łącznym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w wymiarze 10 lat, 9 miesięcy i 16 dni i brak jest dowodów na pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w innych okresach zatrudnienia wnioskodawcy.
Przepisy prawa zatem nie pozwalają przyznać wnioskodawcy prawa do emerytury w warunkach art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Biorąc pod uwagę powołane przepisy stwierdzić należy że, pomimo iż wnioskodawca spełnił pozostałe przesłanki do przyznania emerytury ze względu na nieprzepracowanie wymaganego ustawowo okresu 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze emerytura wnioskodawcy nie przysługuje. W konsekwencji na podstawie art. 477 14 § 1 Sąd Okręgowy odwołanie oddalił.
ZARZĄDZENIE odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawcy A.L.