Court rules spouse inherits one quarter and brother three quarters of estate under old Polish succession law.

Sygnatura akt II Ns 988/11 POSTANOWIENIE (końcowe) Dnia 22 września 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi- Widzewa w Łodzi II Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSR K. T. Protokolant st. sekr. sąd. M. R. po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z wniosku Skarbu Państwa- Prezydenta Miasta Ł. z udziałem J. O. (1), B. M., Z. O., I. M., J. O. (2), I. K. i J. S. o stwierdzenie nabycia spadku postanawia 1. stwierdzić, że spadek po E. D./ D., synu K./ K. (B./ B.) i W., zmarłym w dniu 1 stycznia 1936 roku, mającym ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Ł., na podstawie ustawy nabyli: żona M./ M. D. (1) z domu K./ K./ K., córka F./ F. i K. w 1/4 (jednej czwartej) części i brat O. L./ L. D./ D., syn K./ K. B. (1) i E. w 3/4 (trzech czwartych) części;

2. ustalić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygnatura akt II Ns 988/11

UZASADNIENIE

Wnioskiem wniesionym w dniu 16 czerwca 2011 roku Skarb Państwa- Prezydent Miasta Ł. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po: M. D. (2) zmarłej 31 grudnia 1910 roku przez męża E. D., a także E. D. zmarłym w dniu 1 stycznia 1936 roku przez wnioskodawcę. (wniosek- k. 2; pełnomocnictwo- k.

7) Prawomocnym postanowieniem (częściowym) z dnia 4 czerwca 2012 roku wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. D. (2) został odrzucony z uwagi na inne toczące się postępowanie (w sprawie tutejszego Sądu sygnatura akt II Ns 1182/11, w której z kolei prawomocnym postanowieniem z dnia 1 października 2012 roku postępowanie zostało umorzone). (postanowienie z 4 czerwca 2012 roku- k. 83 oraz postanowienie z 1 października 2012 roku- k. 98 zał. akt II Ns 1182/11) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: E. D./ D., syn K./ K. (B./ B.) i W. zmarł w dniu 1 stycznia 1936 roku, mając ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Ł. (obecna dzielnica G.). (odpis skrócony aktu zgonu E. D., syna K. i W.- k. 6, dokumenty, z których wynika, że nazwisko spadkodawcy mogło brzmień D., zaś pierwsze imię ojca K. oraz ojciec mógł posiadać drugie imię B. lub B.: akt zgonu T.

G. D.- k. 275; z załączonych akt II Ns 1182/11: akt małżeństwa- k. 13 ) W chwili śmierci był żonaty z M./ M. D. (1) z domu K./ K./ K., córką F./ F. i K., która zmarła 13 lutego 1975 roku. Postanowieniem z dnia 6 maja 2014 roku w sprawie I Ns 436/12 uchylono postanowienia: z dnia 23 września 2009 roku w sprawie I Ns 102/07 o uznaniu za zmarłą M. D. (2) z K. córkę F. i K. (w oparciu o które sporządzono akt zgonu M. D. (3) z domu K., córki F. i K.- k.

5) oraz z dnia 8 listopada 2010 roku w sprawie I Ns 645/10 o sprostowaniu i uzupełnieniu aktu zgonu M. D. (2) i sprostowaniu aktu zgonu E. D.- w zakresie ich stanów cywilnych, z uwagi na to, że M. D. (2) zmarła po męży E. D., a nie przed nim, co wynikało z postanowienia z dnia 23 września 2009 roku w którym M. D. (2) uznano za zmarłą w dniu 31 grudnia 1910 roku. Nawet przy braku postanowienia z dnia 23 września 2009 roku Sąd byłby uprawniony ustalać rzeczywistą datę zgonu M. D. (2) (postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie III CKN 611/03, opubl.

OSNC 2005/11/197). ( odpis skrócony aktu zgonu M. D. (3) z domu K., córki F. i K.- k. 5; z załączonych akt II Ns 1182/11: akt zgonu M. D. (4) z domu K.- k. 8; akty stanu cywilnego wskazujące na imię M. oraz nazwiska rodowe K./ K./ K. i imiona ojca F. oraz F.- akt małżeństwa- k. 13, akt małżeństwa k. 15, akt urodzenia- k. 15 ; postanowienia z dnia: 6 maja 2014 roku, 23 września 2009 roku i 8 listopada 2010 roku ) M. D. (2) nie miała dzieci, rodzice zmarli przed nią, miała siostrę L. O., która zmarła przed nią, 1 sierpnia 1969 roku i ze zstępnych pozostawiła dzieci:

W. G. (która zmarła 24 października 1990 roku i pozostawiła jako spadkobierców dzieci: I. K. i H. G., który zmarł 21 marca 2012 roku i pozostawił jako spadkobiercę żonę J. S.) oraz M. (M. W.) O., który zmarł 11 listopada 2002 roku i pozostawił jako spadkobierców żonę J. O. (2) oraz dzieci: Z. O., J. O. (1), B. M. i I. M.. Rodzice spadkodawcy zmarli przed nim. (zapewnienie spadkowe- k. 81 i 169; akty stanu cywilnego: k. 35, 38, 48; pismo- k. 150, postanowienie- k. 196) E. D. miał siostrę J. G., która zmarła 26 maja 1908 roku, zaś troje dzieci, jakie miała, zmarło przed nią:

K. 3 grudnia 1897 roku, G. 9 stycznia 1902 roku i E. 10 sierpnia 1905 roku. (akty zgonu- k. 287- 294) E. D. miał dwóch braci przyrodnich: O. L./ L. D./ D., syna K./ K. B. (1) i E. z domu Rausz/ R., który zmarł 1 stycznia 1947 roku oraz T. G. D. syna K. B. (2) i E. z domu R., który zmarł 16 marca 1919 roku. Nie ustalono, aby zmarły przed spadkodawcą T. D. pozostawił zstępnych, w szczególności takich, którzy przeżyliby spadkodawcę. (akty zgonu- k. 274 i 275) Z uwagi na brak możliwości uzyskania danych i dotarcia do (ewentualnych) innych jeszcze osób zainteresowanych (tj. niebiorących udziału w postępowaniu osób będących ewentualnie następcami prawnymi dziedziczących spadkobierców E. D.), Sąd dokonał ogłoszenia o postępowaniu.

Jeżeli chodzi o kwestię osób zainteresowanych w postaci spadkobierców O. D., brak było podstaw do wzywania do udziału w sprawie Miasta Ł., jako jego spadkobiercy. Zgodnie z przepisami prawa spadkowego mającymi zastosowanie według daty zgonu O. D. (dekret Prawo spadkowe z 8 października 1946 roku), gmina miejsca położenia innych niż ziemskie nieruchomości dziedziczyła spadek tylko wówczas, gdy brak powołanych do spadku krewnych (art. 27 ust. 1 Dekretu). Tymczasem nie wiadomo (nie udało się tego ustalić), czy O. D. pozostawił krewnych.

W sytuacji, gdy taka osoba jest jedynie spadkobiercą osoby, której dotyczy sprawa o stwierdzenie nabycia spadku, nie zaś spadkodawcą, którego dotyczy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, nie ma podstawy do wezwania gminy do udziału w sprawie, gdyż brak jest podstaw do uznania, że jest uczestnikiem koniecznym (uczestnikami koniecznymi są spadkobiercy ustawowi), zaś wobec nieustalenia krewnych dokonuje się ogłoszenia o postępowaniu, co uczyniono. Jeżeli zostanie natomiast wszczęta sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po O. D. i wskutek dokonania ogłoszeń nikt się nie zgłosi (i uprzednio nie zostaną ustaleni krewni O.

D.), wówczas uzasadnione będzie dopiero wzięcie udziału w postępowaniu przez Miasto Ł., ale z tego powodu, że będzie to podmiot, co do którego ustalone zostanie, że jest jedynym spadkobiercą O. D..

Sąd zważył, co następuje:

W sprawie o stwierdzenie nabycia spadku sąd stosuje przepisy obowiązujące w dacie otwarcia spadku. W dacie zgonu E. D. obowiązywały przepisy Kodeksu Królestwa Polskiego wraz z przepisami księgi II i III Kodeksu N.. Jak wynika z art. 748 i 749 KN, w przypadku, gdy osoba umarła bezpotomnie, a rodzice zmarli przed nią, spadek przypada rodzeństwu, z tym jednak, że jeżeli zmarły pozostawił małżonka, to zgodnie z art. 233 KcKP (skoro jeżeli nie ma dzieci, a znajdują się krewni zmarłego małżonka aż do stopnia czwartego włącznie), pozostały przy życiu małżonek dziedziczy czwartą część spadku na własność. A zatem spadek nie przypada w takim przypadku małżonkowi jedynie do użytkowania dożywotniego, jak w przypadku dziedziczenia z dziećmi spadkodawcy (art. 232 KcKP), lecz „na własność”. Mając powyższe na uwadze, stwierdzono nabycie spadku na rzecz brata spadkodawcy, który przeżył spadkodawcę, w ¾ części oraz na rzecz jego żony w ¼ części. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 520§1 kpc.