Court orders joint liability of guarantor and deceased borrower's heirs for unpaid loan with default interest.

Sygn. akt I C 357/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Inowrocławiu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Marcin Sroczyński Protokolant: sekr. sąd. Joanna Operacz - Nizioł po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 roku w Inowrocławiu na rozprawiesprawy z powództwa Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo- Kredytowej im.(...). (...) z siedzibą w(...) przeciwko J. K. o zapłatę 1. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 37.103,50 zł (trzydzieści siedem tysięcy sto trzy złote 50/100) z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 4 października 2012 roku do dnia zapłaty z tym ustaleniem, iż odpowiedzialność pozwanej jest solidarna z zobowiązaniem dłużników solidarnych D.

K., B. K. i R. D. wobec których toczyło się prawomocnie zakończone postępowanie przed Sądem Rejonowym (...) w sprawie o sygn. akt I C 1746/13, 2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.889,35 zł ( dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt dziewięć złotych 35/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. SSR Marcin Sroczyński Sygn. akt I C 357/13

UZASADNIENIE

W dniu 4 października 2012 roku do Sądu Rejonowego (...)wpłynął pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im.(...) (...) z siedzibą w (...) o zapłatę kwoty 37.103,50 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 4 października 2012 roku do dnia zapłaty i kosztami postępowania przeciwko J. K.. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż udzielił pożyczki pożyczkobiorcy w kwocie 30.900 zł na podstawie umowy z dnia 14 października 2010 roku.

Pozwana J. K. poręczyła spłatę pożyczki. W dniu 21 czerwca 2011 roku pożyczkobiorca zmarł, a poręczyciel informowany o stanie spłaty pożyczki nie uregulował powstałych zaległości. Zgodnie z Regulaminem udzielania Kredytów i Pożyczek w (...) roszczenie o zwrot pożyczki stało się wymagalne z dniem ustania członkostwa. Pozwana nie spłaciła zadłużenia wynikającego z przedmiotowej pożyczki, mimo dodatkowego wezwania do zapłaty wysłanego pismem z dnia 4 maja 2012 roku. W dniu 22 listopada 2012 roku Sąd Rejonowy (...) nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 1756708/12 nakazał pozwanej aby zapłaciła na rzecz powoda kwotę wskazaną w pozwie wraz z odsetkami umownymi i kosztami procesu.

Od przedmiotowego nakazu zapłaty sprzeciw wniosła pozwana i podniosła zarzut braku legitymacji, zarzut nieuzasadnionego i nieudokumentowanego wystąpienia z żądaniem do Sądu, nieuwzględnienia okoliczności, że kredyt zmarłego męża był ubezpieczony i firma ubezpieczeniowa winna spłacić zaległość, nieuwzględnienie okoliczności przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza i dokonanie podziału spadku. W wyniku wniesionego sprzeciwu Sąd Rejonowy (...) postanowieniem z dnia 4 lutego 2013 roku stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty w całości i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Inowrocławiu.

Pozwana pismem z dnia 2 maja 2013 roku wniosła uzupełnienie sprzeciwu i podniosła zarzut braku świadomości A. K. z uwagi na jego stan zdrowia psychicznego. W odpowiedzi na sprzeciw pozwanej powód w piśmie z dnia 4 czerwca 2013 roku wskazał, iż zarzut braku legitymacji jest nieuzasadniony. Wskazał, iż pozwana nie tylko wyraziła zgodę na zaciągnięcie pożyczki z dnia 14 października 2010 roku , ale również ją poręczyła. Tym samym bez znaczenia jest okoliczność przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza po A. K.. J. K. jako poręczyciel pożyczki udzielonej A.

K. stała się dłużnikiem solidarnym wraz z pożyczkobiorcą. Poręczając pożyczkę pozwana z własnej woli, a zatem dobrowolnie stała się finansowym gwarantem cudzego zobowiązania. Odpowiedzialność dłużnika ma charakter zobiektyzowany i oparta jest na zasadzie ryzyka. Odnosząc się do zarzutu pozwanej, iż pożyczkobiorca był w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli po powód wskazał, iż pozwaną obciąża ciężar dowodu zgodnie z art. 6 k.c. na przedmiotową okoliczność, a samo twierdzenie nie jest dowodem.

Powód wskazał, iż na kwotę roszczenia składa się pozostały kapitał pożyczki w kwocie 28.242,71 zł i kwota odsetek 8.860,79 zł. Sąd ustalił następujący stan faktyczny W dniu 14 października 2010 roku została zawarta między powodem, a A. K. umowa pożyczki konsumenckiej na cele mieszkaniowe nr (...) w kwocie 30.900 zł. Umowę pożyczki poręczyła pozwana. A. K. otrzymał kwotę objętą umowy pożyczki i dokonywał jej spłaty przez okres od listopada 2010 roku do czerwca 2011 roku. Dowód: umowa pożyczki k. 25-26, aneks nr (...) z dnia 14 lutego 2011 roku k. 27, historia operacji k. 46, rozliczenie wpłat k. 67, protokół rozprawy z dnia 26 listopada 2013 roku k.103 W dniu 21 czerwca 2011 roku zmarł A.

K.. Pozwana w dniu 30 czerwca 2011 roku zgłosiła roszczenie do Towarzystwa (...) (...)Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo –Kredytowych z tytułu świadczenia z uwagi na śmierć A. K. w następstwie zawału serca lub udaru mózgu. Pismem z dnia 18 sierpnia 2011 roku ubezpieczyciel odmówił wypłaty świadczenia. Dowód: zgłoszenie roszczenia k. 79, odmowa wypłaty świadczenia k. 80 W dacie śmierci A. K. do spłaty pozostał kapitał pożyczki w kwocie 28.242,71 zł. Od pozostałego do spłaty kapitału pożyczki od dnia 21 czerwca 2011 roku były naliczane odsetki, które na dzień wniesienia pozwu wyniosły 8.860,97 zł.

Pismem z dnia 4 maja 2012 roku powód wezwał pozwaną jako poręczyciela do zapłaty kwoty objętej żądaniem pozwu lecz wezwanie okazało się bezskuteczne. Dowód: odpis skrócony aktu zgony A. K. k. 30, ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 4 maja 2012 roku wraz z dowodem doręczenia k. 31-32 Sąd zważył co następuję Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedłożone dokumenty, których wiarygodność nie była kwestionowana. Odnosząc się do podstawy prawnej roszczenia to zgodnie z art. 876 § 1 k.c. przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał.

W stanie faktycznym sprawy A. K. zawarł w dniu 14 października 2010 roku umowę pożyczki z powodem. Poręczycielem zobowiązania A. K. była jego żona J. K.. A. K. zmarł w dniu 21 czerwca 2011 roku. Zgodnie z § 70 Statutu Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo- Kredytowej im. (...) w razie ustania członkostwa roszczenie o zwrot pożyczki lub kredytu staje się wymagalne z dniem ustania członkowstwa. Zarząd może postanowić inaczej w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Natomiast zgodnie z § 15 pkt.4 tegoż Statutu członkostwo w Kasie ustaje na skutek śmierci członka.

A. K. był członkiem Kasy k.43. Powód kierując się wskazanymi zapisami Statutu wezwał pozwaną do uiszczenia kwoty objętej żądaniem pozwu. W stanie faktycznym sprawy z uwagi na powyższe ustalenia nieuzasadniony był zarzut braku legitymacji. Nadto pozwana J. K. wskazywała na szereg okoliczności które w jej ocenie miały stanowić podstawę oddalenia powództwa. Sąd poniżej odniesie się do tych okoliczności. Odnosząc się do zarzutu, iż pożyczka udzielona A. K. była ubezpieczona to w tym zakresie powód przedłożył kartę zgłoszenia roszczenia w grupowym ubezpieczeniu następstw nieszczęśliwy wypadków ATUT z dnia 30 czerwca 2011 roku dokonane przez pozwaną k.79.

Nie mniej Towarzystwo (...) (...) Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo – Kredytowych pismem z dnia 18 sierpnia 2011 roku poinformowało pozwaną o odmowie wypłaty świadczenia z tytułu zgonu A. K. wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o przysługujących środkach prawnych z tytułu odmowy wypłaty świadczenia k.

80. Brak jest w aktach sprawy informacji o podjętych w tym zakresie krokach prawnych. Pozwana również w toku jej przesłuchania wskazała, iż z tego tytułu nie były podejmowane żadne dalsze działania k. 193. Odnosząc się do kolejnego zarzutu pozwanej, iż pożyczkobiorca był w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli to zgodnie z treścią przepisu art. 82 k.c. - nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.

Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. W tym zakresie powód wskazywał, iż to na pozwanej w trybie art. 6 k.c. ciąży dowód wykazania okoliczności określonych w art. 82 k.c. Sąd na wniosek pozwanej przeprowadził dowód z dokumentacji medycznej A. K. k. 108-136. Brak jest w tej dokumentacji adnotacji świadczących o takich schorzenia, które mogłyby wyłączyć świadomość A. K.. W tym zakresie Sąd przeprowadził również dowód z zeznań świadków.

R. D. nie posiadała wiedzy czy jej ojciec w 2010 roku miał problemu z pamięcią i koncentracją k. 145. B. K. syn pożyczkobiorcy zeznał, iż ojciec nie korzystał z pomocy psychiatry, psychologa oraz nie zażywał leków psychotropowych k. 145-146. Z kolei D. K. wskazał, iż ojciec chorował na osteoporozę i serce i jeździł na jakieś leczenie do I. k. 147. Wiedza tych świadków o stanie zdrowia A. K. miała charakter ogólny i wynikała z obserwacji i kontaktów. Również jak wynika z treści pisma powoda k. 67 A. K. dokonywał spłaty pożyczki od listopada 2010 roku do czerwca 2011 roku.

W toku przesłuchania pozwanej za stronę wskazała, iż jej mąż A. K. chorował na serce, prostatę, nadciśnienie k.193.Z uwagi na powyższe ustalenia Sąd oddalił wniosek pozwanej do dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność stanu zdrowia A. K. w dacie zawierania umowy pożyczki. Pozwana J. K. w trakcie jej przesłuchania w charakterze strony k. 169 zanegowała autentyczność jej podpisu pod umową pożyczki jako poręczyciela i wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego grafologa, mimo iż w toku rozprawy w dniu 26 listopada 2013 roku nie kwestionowała tych podpisów k. 103.

Sąd dopuścił ten dowód i wezwał pełnomocnika pozwanej do uiszczenia zaliczki na poczet opinii biegłego grafologa pod rygorem pominięcia tego dowodu. W zakreślonym terminie nie została uiszczona zaliczka i Sąd uchylił postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii grafologa i pominął ten dowód zgodnie z regulacją art. 130 4 k.p.c. Powód wbrew stanowisku pozwanej wykazał wysokość roszczenia przedkładając w tym zakresie wyliczenia k. 67-68. Powód wskazał, iż na kwotę roszczenia składa się pozostały kapitał pożyczki w kwocie 28.242,71 zł i kwota odsetek w kwocie 8.860,79 zł.

W stanie faktycznym sprawy podstawą roszczenia wobec pozwanej było poręczenie tym samym nie ma istotnego znaczenia okoliczność przyjęcia spadku po A. K. z dobrodziejstwem inwentarza. Mając powyższe ustalenia na uwadze Sąd uznał zasadność roszczenia i zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 37.103,50 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 4 października 2012 roku do dnia zapłaty z tym ustaleniem, iż odpowiedzialność pozwanej jest solidarna z zobowiązaniem dłużników solidarnych D.

K., B. K. i R. D. wobec których toczyło się prawomocnie zakończone postępowanie przed Sądem Rejonowym(...) w sprawie o sygn. akt I C 1746/13. Podstawą odpowiedzialności wskazanych osób było spadkobranie po zmarłym A. K. ( punkt pierwszy wyroku). Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w z. z art. w związku z § 6 pkt.5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu kwotę 2.889,35 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Na przedmiotowa kwotę składa się opłata sądowa od pozwu w kwocie 464 zł, opłata manipulacyjna 8,35 zł i wynagrodzenie radcy prawnego 2.417 zł. SSR Marcin Sroczyński