Legislator Case Law & Legislation
IV Ka 538/16 AI generated

Appeal dismissed; prior record and probation violation justify prison term over fine or restriction. Appeal dismissed; prior record and probation violation justify prison term over fine or restriction.

Case Number IV Ka 538/16
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal dismissed the defendant's appeal against a first-instance judgment imposing a four-month prison sentence for drunk driving while on probation. The defendant argued the penalty was disproportionate and requested a fine or restriction of liberty under Article 37a of the Criminal Code. The court rejected this, noting the defendant's history of repeated offenses and the fact that he committed the crime while benefiting from a suspended sentence, rendering a lighter penalty inappropriate for general and special prevention.

Legislator headnote

AI generated

Art. 178a § 4 k.k.; Art. 37a k.k.; Art. 438 pkt 4 k.p.k.: A prior criminal record and commission of a new offense while on probation justify a custodial sentence as the only appropriate measure to achieve the goals of punishment, thereby negating any claim of disproportionality.

Keywords

AI generated
disproportionate penalty probation violation suspended sentence recidivism criminal record prison term special prevention

Cited Legislation

AI generated
Art. 178a § 4 k.k.
o czyn z art. 178a § 4 k.k. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 15 lipca 2016 roku w sprawie sygn.
Art. 37a k.k.
W literaturze przeważa pogląd, że art. 37a k.k. „ uzupełnia granice ustawowego zagrożenia karą określone w przepisach typizujących czyny zabronione (…) a przewidujące sankcje jednorodzajowe w postaci kary pozbawienia wolności nie przekraczającej 8 lat, o kary nieizolacyjne" – tak M.
Art. 438 pkt 4 k.p.k.
Oskarżony i obrońca zarzucili zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k., rażącą niewspółmierność orzeczonej w rozmiarze 4 miesięcy kary pozbawienia wolności, bez rozważenia możliwości orzeczenia w to miejsce kary grzywny albo kary ograniczenia wolności na podstawie art.
art. 42 § 4 k.k
wymierzył oskarżonemu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności; - na podstawie art. 42 § 4 k.k.
art. 438 pkt 4 k.p.k
Oskarżony i obrońca zarzucili zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k., rażącą niewspółmierność orzeczonej w rozmiarze 4 miesięcy kary pozbawienia wolności, bez rozważenia możliwości orzeczenia w to miejsce kary grzywny albo kary ograniczenia wolności na podstawie art.
art. 58 k.k
37 a k.k., wynika natomiast z treści art. 58 k.k., a więc z rozważenia konieczności orzeczenia kary pozbawienia wolności tylko wtedy, gdy inna kara lub środek karny nie może spełnić celów kary.
art. 197 § 2 k.k
200 § 1 i z art. 197 § 2 k.k., a więc przestępstw o wyjątkowo wysokim stopniu społecznej ich szkodliwości.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt IV Ka 538/16

UZASADNIENIE

S. M. został oskarżony o to, że w dniu 10.10.2015 r. ok. godz. 04:40 na ul. (...) w P. prowadził po drodze publicznej pojazd mechaniczny – samochód osobowy marki O. (...) nr rej. (...) w ruchu lądowym będąc w stanie nietrzeźwości prowadzącym o godz. 04:33 do stężenia na poziomie 0,66 mg/l, o godz. 04:35 do stężenia na poziomie 0,70 mg/l, o godz. 04:37 do stężenia na poziomie 0,69 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu pomimo prawomocnego zakazu orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego VII Wydział Karny w P. sygn. akt VII K 458/14 zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 4 lat czym umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, tj. o czyn z art. 178a § 4 k.k. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 15 lipca 2016 roku w sprawie sygn. akt VII K 722/15: - oskarżonego S. M. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 178a § 4 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności; - na podstawie art. 42 § 4 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego dożywotnio; - na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego S. M.

świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej; - zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych, wydatki przejmując na rachunek Skarbu Państwa. Powyższy wyrok zaskarżył oskarżony oraz jego obrońca, skarżąc wyrok w całości oraz na korzyść S. M.. Oskarżony i obrońca zarzucili zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k., rażącą niewspółmierność orzeczonej w rozmiarze 4 miesięcy kary pozbawienia wolności, bez rozważenia możliwości orzeczenia w to miejsce kary grzywny albo kary ograniczenia wolności na podstawie art. 37 a k.k., w sytuacji, gdy przypisany oskarżonemu czyn zagrożony był karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 8 lat, art. 37 a k.k. określa ustawowe granice zagrożenia czynu, jakiego dopuścił się oskarżony, a orzeczenie kary bezwzględnej pozbawienia wolności stanowi ostateczność.

W konkluzji skarżący wnosili o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec S. M., na podstawie art. 37 a k.k. kary grzywny albo kary ograniczenia wolności. Na rozprawie apelacyjnej obrońca popierał wniesioną skargę apelacyjną i wnioski w niej zawarte. Przyłączył się do apelacji oskarżonego. Oskarżony popierał własną skargę apelacyjną i przyłączył się do apelacji obrońcy. Prokurator wnosił o nieuwzględnienie obu wniesionych apelacji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacje oskarżonego i jego obrońcy okazały się być niezasadne. Na wstępie Sąd Okręgowy zauważa, iż żadna ze stron nie kwestionowała ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji, a dotyczących sprawstwa oskarżonego w zakresie czynu z art. 178 a § 4 k.k., w szczególności co do uprzedniej jego karalności i okoliczności popełnienia przestępstwa w dniu 10 października 2015 roku. Ponieważ także obie wniesione apelacje podnosiły ten sam zarzut i zawierały tożsame argumenty, uzasadnionym jest zbiorcze odniesienie się do obu wniesionych środków odwoławczych.

Sąd Okręgowy zauważa, że zgodnie z treścią art. 37 a k.k., obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 roku do dnia 14 kwietnia 2016 roku, jeżeli ustawa przewiduje zagrożenie karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 8 lat, można zamiast tej kary orzec grzywnę albo karę ograniczenia wolności, o której mowa w art. 34 § 1a pkt 1, 2 lub 4 k.k. Po zmianach Kodeksu karnego, które weszły w życie w dniu 15 kwietnia 2016 roku, zgodnie z treścią art. 37 a k.k. nadal istnieje możliwość orzeczenia przy takim zagrożeniu tj. zagrożeniu karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 8 lat, zamiast takiej kary, kary grzywny albo kary ograniczenia wolności, o której mowa w art. 34 § 1a pkt 1 lub 4.

Tym samym w istocie jedyna zmiana treści art. 37 a k.k., jaka dokonała się na przestrzeni pomiędzy datą popełnienia przez S. M. przestępstwa (10.10.2015 roku), a datą wyrokowania jest ograniczenie możliwości orzekania kary ograniczenia wolności, o jakiej mowa w art. 31 § 1a pkt 2 k.k. (obowiązek pozostawania w miejscu stałego pobytu lub w innym wyznaczonym miejscu, z zastosowaniem systemu dozoru elektronicznego). Zmiana ta pozostaje jednak bez wpływu na ocenę zasadności orzekania przez Sąd Rejonowy i zasadności wniesionych apelacji.

Sąd Okręgowy zważył, iż art. 37 a k.k. spełnia role dwojakiego rodzaju. Jak wynika z Uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Sejm VII kadencji, Druk Nr 2393, s. 13): " Projektowany art. 37a KK jest przepisem, który ma odegrać dwie role. Pierwsza związana jest z pozakodeksowym prawem karnym, w którym istnieją bardzo duże rozbieżności w sposobie ukształtowania sankcji karnej; pomija się systematykę sankcji karnych i powiązanych z nimi instytucji części ogólnej. Z tego powodu przepis ten przekształca pojawiające się w regulacjach pozakodeksowych sankcje jednorodne w sankcje alternatywne, przewidując możliwość orzeczenia grzywny lub kary ograniczenia wolności, jeżeli nie przewiduje tego przepis pozakodeksowego prawa karnego.

Z drugiej strony przepis ten stanowi dyrektywę sądowego wymiaru kary, która skłania sądy do orzekania zamiast kary pozbawienia wolności kar wolnościowych". Tym samym przepis ten miał za zadanie z jednej strony próbę ujednolicenia orzekania, ale głównie w odniesieniu do pozakodeksowych czynów zabronionych, a z drugiej strony jest w istocie dyrektywą sądowego wymiaru kary. W literaturze przeważa pogląd, że art. 37a k.k. „ uzupełnia granice ustawowego zagrożenia karą określone w przepisach typizujących czyny zabronione (…) a przewidujące sankcje jednorodzajowe w postaci kary pozbawienia wolności nie przekraczającej 8 lat, o kary nieizolacyjne" – tak M.

Melezini, Kara grzywny, w: Melezini (red.), System, 2016, s. 121. Samo umiejscowienie art. 37 a k.k. w rozdziale Kodeksu karnego dotyczącym kar, a nie obejmującym zasady i dyrektywy wymiaru kary, wskazuje na podkreślenie możliwości zamiany kary pozbawienia wolności na kary wolnościowe w czasie wyboru przez sąd rodzaju kary. Wykładnia systematyczna przemawia zatem za uznaniem powyższego poglądu o poszerzeniu katalogu ustawowego zagrożenia określonych przestępstw. Powyższe nie rodzi jednak żadnych dalszych konsekwencji dla ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Racje mają obaj skarżący, że orzekanie kar bezwzględnych pozbawienia wolności „ zawsze stanowi ostateczność”. Istotnie obowiązuje priorytet wyboru kar wolnościowych. Kara pozbawienia wolności zarezerwowana została dla sankcji głównie za najcięższe występki i za zbrodnie. Ewentualne orzekanie przez sąd z wykorzystaniem dyrektywy określonej w art. 37 a k.k., wynika natomiast z treści art. 58 k.k., a więc z rozważenia konieczności orzeczenia kary pozbawienia wolności tylko wtedy, gdy inna kara lub środek karny nie może spełnić celów kary.

Istotnie nowe dyrektywy wymiaru karu (po dacie 1 lipca 2015 roku) stymulować powinny wybór kar nieizolacyjnych, jednak to każdorazowo okoliczności konkretnej sprawy decydują o ostatecznym wyborze kary. W ocenie sądu odwoławczego, przy wymiarze kary wobec S. M., Sąd Rejonowy należycie rozważył wszystkie okoliczności sprawy, rzutujące ma jej wymiar i dał temu dostatecznie zrozumiale, a przede wszystkim przekonująco wyraz w pisemnych motywach wydanego wyroku. Sąd ten uwzględnił na korzyść S. M. fakt podjęcia przez niego terapii leczenia swojego uzależnienia od alkoholu oraz przyznanie się i złożenie merytorycznych wyjaśnień.

Nie ujawniły się także żadne nowe okoliczności rzutujące na konieczność zmiany wymiaru, czy rodzaju orzeczonej kary, w szczególności nie są nimi ambulatoryjne kontynuowanie przez oskarżonego w/w terapii w Poradni oraz ustalenie terminu terapii w Ośrodku jej leczenia w B.. Nie ma racji skarżący, gdy w braku rozważenia przez Sąd Rejonowy zasadności orzeczenia wobec S. M. czy to kary grzywny, czy ograniczenia wolności, z wykorzystaniem możliwości wynikającej z art. 37 a k.k., wiąże zarzut niewspółmierności kary w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k.

Choć przepisy prawa karnego nie wykluczają możliwości orzeczenia kar wolnościowych z wykorzystaniem brzmienia art. 37 a k.k. wobec osób uprzednio karanych (a taką jest S. M.), to tak wzgląd na współmierność kary do stopnia społecznej szkodliwości czynu, okoliczności czynu, jak i na cele kary w zakresie prewencji szczególnej i ogólnej, sprzeciwiały się orzeczeniu wobec oskarżonego kary o charakterze wolnościowym Co więcej, sprzeciwiały się tak dalece, że brak odrębnego odniesienia się do powyższego przez sąd meriti wydaje się całkowicie zrozumiały i oczywisty.

S. M. w przeszłości wielokrotnie wchodził w konflikt z prawem. Poza także przestępstwami przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, oskarżony dopuszczał się także czynów z art. 200 § 1 i z art. 197 § 2 k.k., a więc przestępstw o wyjątkowo wysokim stopniu społecznej ich szkodliwości. Analiza karty karnej oskarżonego wskazuje, że popełnia od przestępstwa cyklicznie od wielu już lat. Co więcej, S. M. postanowieniem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 marca 2014 roku uzyskał warunkowe przedterminowe zwolnienie z reszty kary pozbawienia wolności odbywanej w sprawie sygn.

VII K 1062/12, z okresem próby określonym do dnia 21 marca 2016 roku. Tym samym przedmiotowego czynu, podobnie jak przestępstwa tożsamego wypełniającego dyspozycje art. 178 a § 4 k.k., (wyrok wydany w sprawie sygn. VII K 458/14 – IV Ka 53/15) dopuścił się korzystając z dobrodziejstwa warunkowego przedterminowego zwolnienia, a dodatkowo przedmiotowego czynu dopuścił się także w okresie warunkowego zawieszenia wykonania kary za tożsamy czyn. Tym samym twierdzenie o zasadności wymierzenia oskarżonemu za przedmiotowy czyn kary o charakterze wolnościowym jest absolutnie pozbawione jakiejkolwiek racji.

W żadnym wypadku nie można twierdzić o jej niewspółmierności w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. Skoro S. M., będąc uprzednio karany i znając już doskonale warunki oraz ciężary związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności w izolacji, korzystając z dobrodziejstwa i warunkowego przedterminowego zwolnienia (sprawa VII K 1062/12) i z warunkowego zawieszenia wykonania kary (sprawa VII K 458/14) po raz kolejny wchodzi w konflikt prawem i ponownie popełnia czyn o dużym stopniu społecznej jego szkodliwości, nie ma mowy o możliwości zrealizowania celów kary, tak wychowawczych i zapobiegawczych wobec oskarżonego, jak i w zakresie kształtowania świadomości prawnej w społeczeństwie, poprzez skazanie w/w na karę grzywny czy karę ograniczenia wolności (nawet z uwzględnieniem orzeczenia obligatoryjnych środków karnych).

Sam natomiast wymiar kary pozbawienia wolności określony na 4 miesiące, jest karą wyjątkowo łagodną, kierunek zaskarżenia wyroku nie pozwala jednak na modyfikację niekorzystną dla S. M. w tym względzie. Mając na uwadze powyższe, wyrok, jako odpowiadający prawu, utrzymano w mocy. O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze w stosunku do oskarżonego S. M. orzeczono w oparciu o przepisy powołane w części dyspozytywnej orzeczenia.