Appeal dismissed because the claim for damages for personal rights violations was already finally adjudicated in a prior identical case.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the plaintiff's appeal against the lower court's rejection of his claim for damages. The court found that the plaintiff sought compensation for the same period of imprisonment and personal rights violations in a previously finalized case involving identical parties and factual grounds. Consequently, the court ruled that the principle of res judicata barred the re-litigation of the same claim.
Legislator headnote
AI generatedArt. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.; Art. 385 k.p.c. in conjunction with Art. 397 § 2 k.p.c.; A claim is barred if it concerns the same subject matter, parties, and factual and legal basis as a claim already finally adjudicated.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Bogdan Wysocki (spr.) Sędziowie: SA Jacek Nowicki SA Mikołaj Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. M. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi (...) we W. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 16 września 2013 r., sygn. akt: I C 2195/12 postanawia:
1. oddalić zażalenie, 2. nie obciążać powoda kosztami postępowania zażaleniowego, 3. przyznać radcy prawnemu B. K. ze Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (w tym 23% VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. . Jacek Nowicki Bogdan Wysocki Mikołaj Tomaszewski
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Poznaniu odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że zakres zgłoszonego przez powoda żądania zadośćuczynienia w niniejszej sprawie, jest tożsamy z żądaniem zgłoszonym i prawomocnie osądzonym w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w Poznaniu pod sygn. akt I C 1420/12 , a nadto zachodzi tożsamość stron procesu. Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2012 r. zapadły w sprawie o sygn. akt I C 1420/12 prawomocnie rozstrzygnął o zgłoszonych we wskazanym procesie (w tym również w sprawie I C 1421/12 albowiem sprawy te zostały połączone do wspólnego rozpoznania) roszczeniach powoda M.
M. o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia dóbr osobistych za okres od 2003 do 2008 r., czyli za okres osadzenia powoda w (...) we W.. Wynika to z analizy akt tego postępowania, w tym uzasadnienia sporządzonego do ww. wyroku. Okres objęty pozwem wniesionym w niniejszej sprawie jest tożsamy z tym wskazanym powyżej, albowiem powód jednoznacznie podał, że swoich roszczeń dochodzi za naruszenie dóbr osobistych w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w latach 2003-2008. W aspekcie tożsamości przedmiotowej obu procesów, to podstawa faktyczna pozwów w sprawie o sygn. akt I C 1420/12 i 1421/10, a co ważniejsze także podstawa faktyczna zapadłego tam rozstrzygnięcia, odnosiła się do zarzutów naruszenia dóbr osobistych powoda w związku z niezapewnieniem odpowiednich warunków bytowych oraz działaniami skierowanymi przeciwko życiu i zdrowiu powoda.
Co prawda istnieją pewne odmienności w argumentacji powołanej dla uzasadnienia żądań w sprawie prawomocnie rozstrzygniętej i przedmiotowej. Jednakże okoliczność ta, nie może przesądzać o braku tożsamości w zakresie przedmiotu rozstrzygnięcia. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie, istotą zagadnienia jest tu nie tylko identyczność samego żądania (identyczność powództw), ale również oparcie go na tej samej podstawie faktycznej oraz ukierunkowanie na osiągnięcie tego samego celu (tak: Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 26 kwietnia 2006 r., III AUa 3303/04, publ.
LEX nr 217149). Natomiast w obu postępowaniach cel powoda jest identyczny: uzyskanie ochrony prawnej (zadośćuczynienia) w związku z naruszeniem przez pozwanego dóbr osobistych powoda (na skutek niezapewnienia humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności). Treścią prawomocnie osądzonych powództw w sprawie o sygn. akt I C 1420/12 były zachowania pozwanego właśnie na przestrzeni ww. okresu czasu. Zatem nie ma decydującego znaczenia to, że obecnie powód modyfikuje katalog w jego ocenie nagannych zachowań pozwanego, skoro i tak wyprowadza tożsamy w ramach swoich twierdzeń wniosek tj., że warunki osadzenia były w latach 2003-2008 niehumanitarne.
Zatem zarówno w przywołanej sprawie jak i w niniejszym postępowaniu, mamy do czynienia z twierdzeniami powoda, że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w związku z brakiem humanitarnego traktowania w trakcie jego osadzenia w (...) we W.. Na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej. Zażalenie na to postanowienie złożył powód, wniósł o jego uchylenie i skierowanie sprawy do dalszego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Poznaniu. Nadto powód wniósł o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, które nawet w części nie zostały pokryte przez powoda.
Powód zarzucał orzeczeniu wadliwe zastosowanie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., gdyż w sprawie nie zachodzi stan faktyczny opisany w hipotezie tego przepisu. Pozwany wniósł o oddalenie zażalenia w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie okazało się nieuzasadnione. Zgodnie z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że roszczenie objęte pozwem w sprawie niniejszej zostało już prawomocnie rozstrzygnięte wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt I C 1420/12 (k. 79, 81- 83 akt o sygn. I C 1420/12). Wskazać należy, że przedmiotowa granica powagi rzeczy osądzonej wyznaczona przez przedmiot rozstrzygnięcia sądu oraz podstawę sporu pozwala na ocenę, czy zachodzi tożsamość roszczeń występujących w sprawie prawomocnie zakończonej i innych sprawach.
Prawomocny wyrok nie stanowi przeszkody do wytoczenia powództwa między tymi samymi stronami tylko wtedy, gdy nie występuje tożsamość przedmiotu, a nadto jeżeli przedmiot powództw jest wprawdzie jednakowy, ale różne są podstawy powództw, przy czym chodzi w tym wypadku zarówno o podstawę faktyczną, jak i prawną żądania (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2011 r., I CSK 277/10, LEX nr 936478). Nie ulega wątpliwości, że powód w wymienionej powyżej sprawie oraz w rozpoznawanej sprawie domagał się zapłaty od pozwanego zadośćuczynienia z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych w związku z niezapewnieniem mu humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności w trakcie osadzenia w(...) we W. w latach 2003 - 2008.
Sąd odwoławczy w pełni akceptuje argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że dla powyższej oceny nie ma decydującego znaczenia to, że w niniejszej sprawie powód modyfikuje katalog nagannych zachowań pozwanego skoro i tak wyprowadza tożsamy w ramach swoich twierdzeń wniosek tj., że warunki osadzenia w latach 2003 – 2008 były niehumanitarne. Zatem należy przyjąć, że w obu tych sprawach zachodzi tożsamość podstawy prawnej jak i faktycznej, co w konsekwencji stanowi o tożsamości przedmiotu sporu. Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie powoda jako pozbawione podstaw prawnych (pkt 1).
W ocenie Sądu odwoławczego sytuacja majątkowa powoda, w szczególności fakt jego całkowitej niezdolności do pracy, uzasadnia zastosowanie wobec niego instytucji z art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążania go kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej w postępowaniu zażaleniowym (pkt 2). Na podstawie § 10 pkt 25 w zw. § 12 ust. 2 pkt 2 z § ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.
U. z 2013 r., poz. 490) Sąd Odwoławczy przyznał radcy prawnemu B. K. ze Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Poznaniu wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł brutto, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym (pkt 3). Jacek Nowicki Bogdan Wysocki Mikołaj Tomaszewski