Social court dismisses pension appeal regarding bridge pension compensation for defined contribution scheme retirees.
Legislator summary
AI generatedThe social court dismissed the appellant's appeal against the Social Insurance Institution's decision to deny a bridge pension compensation supplement. The appellant argued that the law applied to her defined contribution pension, while the institution maintained eligibility requires a specific birth date and work history. The court ruled that the compensation is not a standalone benefit but an addition to the initial capital, thus requiring a prior pension claim and strict adherence to eligibility criteria. Consequently, the appeal was rejected because the appellant did not meet the statutory conditions for receiving the compensation.
Legislator headnote
AI generatedArt. 23 ust. 1, 2 ustawy o emeryturach pomostowych; Rekompensata emerytalna nie jest świadczeniem samodzielnym, lecz dodatkiem do kapitału początkowego, co wymaga wniosku o emeryturę i spełnienia warunków dotyczących wieku urodzenia oraz czasu pracy w szczególnych warunkach.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VU 467/17
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 sierpnia 2017 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Magdalena Marczyńska Protokolant st. sekr. sądowy Cezary Jarocki po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku I. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o przeliczenie emerytury i rekompensatę na skutek odwołania I. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 24 stycznia 2017r. sygn. (...) oddala odwołanie. Sygn. akt V U 467/17
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 stycznia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił I. D. przeliczenia emerytury z uwzględnieniem rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W uzasadnieniu wskazano, że od dnia 6 kwietnia 1997 roku wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość została obliczona zgodnie z art. 53 ustawy emerytalnej. Od powyższej decyzji wnioskodawczyni I. D. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie, w którym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji przez organ rentowy w trybie art. 477(9) §2 k.p.c. i przyznanie ubezpieczonej prawa do emerytury z rekompensatą poprzez przyznanie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach z art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS od 13 stycznia 2017.
W przypadku zaś nie uznania przez organ rentowy odwołania za słuszne wniosła o: - zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie ubezpieczonej prawa do emerytury z rekompensatą poprzez przyznanie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS od 13 stycznia 2017 roku w trybie art. 23 ustawy o emeryturach pomostowych; - stwierdzenie, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za niewydanie decyzji przyznającej prawo do emerytury z rekompensatą w ustawowym terminie; - zasądzenie na rzecz ubezpieczonej od organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Odwołująca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 23 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania do emerytury obliczonej w myśl art. 53 ustawy emerytalnej, podczas gdy warunek sformułowany w ustawie o emeryturach pomostowych należy rozumieć w ten sposób, że rekompensata jest adresowana do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy nie nabyli prawa do emerytury z FUS przed osiągnięciem wieku emerytalnego, obliczonej według formuły zdefiniowanego świadczenia; - art. 21 w związku z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że prawo do rekompensaty przysługuje wyłącznie tym osobom, które nie nabyły prawa do jakiejkolwiek emerytury z FUS; - art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia o emeryturach i rentach z FUS w związku z §2 ust. 1 i § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze poprzez nieprzyznanie ubezpieczonej prawa do rekompensaty i nieuwzględnienia pracy w warunkach szczególnych wykonywanej w okresie od września 1962 roku do grudnia 1986 roku, w sytuacji gdy ubezpieczona wykonywała pracę w szczególnych warunkach przez łączny okres ponad 15 lat, co wynika z charakteru świadczonej przez ubezpieczoną pracy oraz warunków w jakich praca ta była wykonywana; - art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez jego niezastosowanie.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 roku pełnomocnik organu rentowego oświadczył, że organ kwestionuje wykonywanie przez wnioskodawczynię w pełnym wymiarze czasu pracy prac w warunkach szczególnych, ponieważ nie wykonywała wyłącznie klejenia na gorąco, ale również inne prac. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: I. D. urodziła się w dniu (...). W dniu 22 września 1986 roku złożyła wniosek o rentę inwalidzką. (dowód: wniosek o rentę inwalidzką k. 1 – w aktach rentowych) Do wniosku o rentę załączyła m.in.
świadectwo pracy wystawione przez Spółdzielnię Pracy (...) w P. o zatrudnieniu w okresie od 1 września 1962 roku do 6 października 1986 roku na stanowisku introligatora przemysłowego oraz zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach w uspołecznionym zakładzie pracy w okresie zatrudnienia z wyżej wymienionej Spółdzielni od 1 maja 1985 roku do 30 kwietnia 1986 roku. (dowód: świadectwo pracy k. 4, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach k. 7 – w aktach rentowych) Decyzją z dnia 26 listopada 1986 roku ZUS przyznał wnioskodawczyni prawo do renty inwalidzkiej od dnia 7 października 1986 roku.
Do ustalenia podstawy wymiaru renty przyjął przeciętny miesięczny zarobek z ostatnich 12 miesięcy zatrudnienia w okresie od 1 października 1985 roku do 30 września 1986 roku. Podstawa ta wyniosła 17.872,00 zł. ZUS uznał za udowodnione 26 lat zatrudnienia. Renta inwalidzka wyniosła 85% podstawy wymiaru do 3.000,00 zł – tj. 2.550,00 zł i 50% podstawy wymiaru ponad 3.000,00 zł – tj. 7.436,00 zł. Do renty inwalidzkiej przyznano 6% wzrostu podstawy wymiaru z tytułu ponad 20-letniego okresu zatrudnienia tj. kwotę 1.072,00 zł. (dowód: decyzja z dnia 26 listopada 1986 roku k. 15 – w aktach rentowych) W dniu 25 listopada 1986 roku ubezpieczona złożyła z ZUS świadectwo wykonywania pracy zaliczonej do pierwszej kategorii zatrudnienia.
Zaświadczono w nim, że była ona zatrudniona w Spółdzielni Pracy (...) w P. w okresie od 1 września 1962 roku do 6 października 1986 roku, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonując pracę na stanowisku introligatora przemysłowego, wymienioną w dziale nr XI poz. 5 pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia Ministra Kultury i Sztuki nr 39 z dnia 26 lipca 1982 roku w sprawie prac zaliczonych do pierwszej kategorii zatrudnienia (Dz. Urz. MKiS nr 5 poz. 12). (dowód: świadectwo wykonywania pracy zaliczonej do pierwszej kategorii zatrudnienia k. 17 – w aktach rentowych) Decyzją zamienną z dnia 31 grudnia 1986 roku ZUS przyznał wnioskodawczyni rentę inwalidzką od 7 października 1986 roku, to jest od wyczerpania zasiłku chorobowego.
Do renty inwalidzkiej przyznał dodatkowo, oprócz wzrostu jak w decyzji z dnia 26 listopada 1986 roku, 10% wzrostu podstawy wymiaru z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, to jest kwotę 1.787,00 zł. Renta inwalidzka łącznie ze wzrostami i dodatkami wyniosła 12.845,00 zł. (dowód: decyzja z dnia 31 grudnia 1986 roku k. 18 - w aktach rentowych) W dniu 5 marca 1997 roku I. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Oświadczyła, że wszystkie dokumenty znajdują się aktach rentowych. (dowód: wniosek o emeryturę wraz z kwestionariuszem z dnia 5 marca 1997 roku k. 1-3 – w aktach emerytalnych) Decyzją z dnia 24 marca 1997 roku ZUS wstrzymał dalszą wypłatę renty inwalidzkiej wnioskodawczyni. (dowód: decyzja z dnia 24 marca 1997 roku k. 84 – w aktach rentowych) Decyzją z tego samego dnia ZUS przyznał wnioskodawczyni emeryturę od dnia 6 kwietnia 1997 roku, tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego.
Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury organ rentowy przyjął zwaloryzowaną od 1 marca 1997 roku podstawę wymiaru renty. Podstawa wymiaru wynosiła 646,91 zł. Do ustalenia wysokości emerytury ZUS uwzględnił 26 lat i 8 miesięcy okresów składkowych. (dowód: decyzja z dnia 24 marca 1997 roku k. 6 – w aktach emerytalnych) W dniu 22 grudnia 2015 roku skarżąca wniosła o przyznanie do emerytury dodatku za pracę w warunkach szkodliwych od momentu uzyskania przez nią prawa do emerytury oraz wydanie jej decyzji o przyznaniu dodatku za pracę w warunkach szkodliwych. (dowód: wniosek z dnia 22 grudnia 2015 roku k. 97 – w aktach emerytalnych) Decyzją z dnia 30 grudnia 2015 roku organ rentowy odmówił wnioskodawczyni prawa do przyznania dodatku za pracę w warunkach szkodliwych. (dowód: decyzja z dnia 30 grudnia 2015 roku k. 98 – w aktach akt emerytalnych) Odwołanie wnioskodawczyni od powyższej decyzji oddalone zostało wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 1 grudnia 2016 roku w sprawie VU 138/16. (dowód: odpis wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 1 grudnia 2016 roku w sprawie VU 138/16 k. 12 – w aktach emerytalnych) W dniu 13 stycznia 2017 roku I.
D. złożyła wniosek o ponowne przeliczenie wysokości emerytury i ustalenie prawa do emerytury z rekompensatą. (dowód: wniosek z dnia 4 stycznia 2017 roku k. 13-15 akt emerytalnych II) W następstwie tego wniosku została wydana zaskarżona decyzja. (dowód: decyzja z dnia 24 stycznia 2017 roku k. 24 akt emerytalnych II) Sąd Okręgowy –
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje:
Odwołanie jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 664), zwanej dalej ustawą, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. W myśl natomiast ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Interpretacji art. 21 ust. 2 ustawy, jak słusznie wskazywał pełnomocnik wnioskodawczyni w odwołaniu, należy dokonywać przy uwzględnieniu uregulowania zawartego w art. 2 ust. 5 ustawy. Z przepisu tego wynika, że rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które rozpoczęły pracę przed 1 stycznia 1999 roku i nie nabędą prawa do emerytury pomostowej w zamian za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 listopada 2010 roku, K 27/09, OTK - A 2010, nr 9, poz. 109).
A skoro celem rekompensaty jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, to przesłanka negatywna, o której mowa w art. 21 ust. 2 ustawy, na co wskazuje wykładnia funkcjonalna tego przepisu, zachodzi nie w każdym przypadku pobierania przez osobę ubiegającą się o rekompensatę emerytury z FUS, a jedynie w przypadku pobierania emerytury przyznanej w obniżonym wieku emerytalnym np. na podstawie art. 46 w zw. z art. 32 lub 39 czy też art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tak Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 14 grudnia 2015 roku, III AUa 1070/15).
Powyższe nie oznacza jednak, że odwołanie to jest zasadne. Należy bowiem podnieść, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę, a w myśl ustępu 2 art. 23 ustawy rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Z przepisu art. 23 ust. 2 ustawy wynika więc, po pierwsze, że rekompensata nie jest samodzielnym świadczeniem wypłacanym z zasobów systemu ubezpieczeń społecznych tak, jak emerytura.
Jako kwota pieniężna ustalana w sposób przewidziany w art. 22 ustawy o emeryturach pomostowych jest dopisywana przez ZUS ubezpieczonemu do kwoty kapitału początkowego, czyli zwiększa ona wartość kapitału początkowego i wpływa na wysokość emerytury (por. G. Gudowska, K. Ślebzak (red.), Ustawa o emeryturach pomostowych, Komentarz, Warszawa 2013). Także dlatego przepis art. 23 ust. 1 ustawy dla przyznania prawa do rekompensaty wymaga złożenia przez ubezpieczonego wniosku o emeryturę. Przy czym chodzi tu o emeryturę z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.
Po drugie, skoro zgodnie z art. 23 ustawy emerytalnej rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art. 173 ustawy z dnia ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1383) kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, za których były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 roku, to warunek sformułowany w art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnieciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z FUS obliczonej według formuły zdefiniowanego świadczenia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2015 roku, III AUa 717/15).
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że wnioskodawczyni urodziła się w dniu (...), więc nie jest objęta systemem emerytalnym zdefiniowanej składki. Nie należy ona więc do kręgu osób uprawnionych do rekompensaty, to jest osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku a przed dniem 1 stycznia 1969 roku, które przed 1 stycznia 2009 roku wykonywały przez co najmniej przez 15 lat prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. To zaś wyklucza przyznanie jej prawa do rekompensaty, jako dodatku do kapitału początkowego bez konieczności czynienia ustaleń, czy zasadnie organ rentowy zakwestionował wydane wnioskodawczyni świadectwo pracy w warunkach szczególnych.
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie.