Criminal proceedings dismissed because Customs Office lacked standing to file charges when prosecution required prosecutor oversight.

Sygn. akt III K 527/16 RKS (...)

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2017 r. Sąd Rejonowy w Rybniku III Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSR Joanna Kucal Protokolant: st.sekr.sądowy Stanisława Bosek przy udziale Prokuratora --- po rozpoznaniu dnia 23 marca 2017r., 16 maja 2017r., 13 czerwca 2017r., 13 lipca 2017 r. sprawy : M. T. s. A. i E. ur. (...) w R. oskarżonemu o to, że: w dniu 26 września 2015 roku w lokalu Sklep (...) mieszczącym się w R. przy ul. (...), urządzał w celach komercyjnych gry hazardowe o charakterze losowym na automacie do gier o nazwie (...) bez numeru oraz o wygrane pieniężne na automacie do gier o nazwie (...) numer (...)-012, wbrew przepisom ustawy z dnia 19 listopada o grach hazardowych (Dz.U. nr 201 poz. 1540 z późniejszymi zmianami) prowadząc działalność bez stosownej koncesji o której mowa w art. 14 ust. 1 oraz bez poświadczenia rejestracji o którym mowa w art. 23a ust. 1 ww. ustawy, to jest o czyn z art. 107 § 1 kks 1. na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. umarza postępowanie karne przeciwko M.

T., synowi A. i E. oskarżonemu o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. wyżej szczegółowo opisane;

2. na podstawie art. 632 pkt 2 kpk kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. Sędzia Sygn. akt III K 585/17

UZASADNIENIE

W dniu 29 czerwca 2016 r. Urząd Celny w R. skierował do Sądu Rejonowego w Rybniku akt oskarżenia przeciwko M. T., w którym oskarżono go o to, że w dniu 26 września 2015 roku w lokalu Sklep (...), mieszczącym się w R. przy ul. (...), urządzał w celach komercyjnych gry hazardowe o charakterze losowym na automacie do gier o nazwie (...) bez numeru oraz o wygrane pieniężne na automacie do gier o nazwie (...) numer (...)-012, wbrew przepisom ustawy z dnia 19 listopada o grach hazardowych (Dz.U. nr 201 poz. 1540 z późniejszymi zmianami), prowadząc działalność bez stosownej koncesji o której mowa w art. 14 ust. 1 oraz bez poświadczenia rejestracji o którym mowa w art. 23a ust. 1 ww. ustawy, to jest o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. Wskazać tymczasem należy, że w niniejszej sprawie uprawnionym oskarżycielem do wniesienia aktu oskarżenia był prokurator, a nie Urząd Celny, gdyż to prokurator winien był przedłużyć okres trwania dochodzenia prowadzonego przez Urząd Celny na czas powyżej 6 miesięcy, a tym samym objąć nadzór nad przedmiotowym postępowaniem.

Zgodnie z art. 155 k.k.s. w przypadku sprawowania przez prokuratora nadzoru nad dochodzeniem skarbowym, to właśnie prokurator zatwierdza i wnosi do sądu akt oskarżenia. Natomiast w mniejszej sprawie akt oskarżenia do sądu wniósł Urząd Celny. Wniesienie aktu oskarżenia przez osobę do tego nieuprawnioną stanowi brak skargi uprawnionego oskarżyciela i w myśl art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. i stanowi bezwzględną przesłankę umorzenia toczącego się postępowania. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 stycznia 2016r. sygn. akt I KZP 13/15, przedłużenie przez właściwego prokuratora na podstawie art. 153 § 1 zdanie trzecie k.k.s. na okres powyżej 6 miesięcy dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe, prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego i nadzorowanego przez organ nadrzędny nad tym organem oznacza objęcie przez prokuratora nadzorem tego dochodzenia, obligując go do realizowania swoich uprawnień płynących z art. 298 § 1 i art. 326 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Istotą tej uchwały jest to, iż prokurator przedłużając postępowanie skarbowe automatycznie obejmuje je swoim nadzorem.

Obowiązkiem finansowego organu prowadzącego dochodzenie było zwrócenie się do prokuratora o przedłużenie okresu trwania dochodzenia prowadzonego przez Urząd Celny na czas powyżej 6 miesięcy. W niniejszej sprawie dochodzenie zostało wszczęte w dniu 28 września 2015 r., natomiast akt oskarżenia został sporządzony w dniu 27 czerwca 2016 r. Z akt sprawy nie wynika ani to, kiedy zakończono dochodzenie, ani czy było ono zawieszone, ani też to czy prokurator przedłużył czas jego trwania na okres powyżej 6 miesięcy. To, że Urząd Celny uchybił obowiązkowi uzyskania przedłużenia dochodzenia przez prokuratora i prowadził je pomimo tego przez czas dłuższy niż 6 miesięcy, nie może być podstawą uznania, że nadal pozostawał uprawnionym oskarżycielem.

Gdyby Urząd Celny prawidłowo prowadził postępowanie i zwrócił się do prokuratora o przedłużenie dochodzenia na okres powyżej sześciu miesięcy, to oczywistym jest, iż w świetle powyższej uchwały prokurator przedłużając dochodzenie na okres powyżej 6 miesięcy automatycznie objąłby je swoim nadzorem. Art. 155 k.k.s reguluje kwestię sporządzenia i wniesienia aktu oskarżenia przez prokuratora w układzie procesowym, w którym postępowanie przygotowawcze prowadzi finansowy organ postępowania przygotowawczego. Art. 155 § 1 k.k.s stwierdza że w sprawie, w której finansowy organ postępowania przygotowawczego prowadził śledztwo, oraz w sprawie o przestępstwo skarbowe, w której prowadził on dochodzenie objęte nadzorem prokuratora, organ ten, jeżeli nie umarza postępowania, sporządza w ciągu 14 dni od zakończenia dochodzenia lub śledztwa akt oskarżenia i przesyła go wraz z aktami prokuratorowi ze wskazaniem, jaki materiał dowodowy przedstawiono stronom podczas czynności, o której mowa w art. 154a, jako przekazywany do sądu wraz z aktem oskarżenia, przekazując jednocześnie prokuratorowi także ewentualne wnioski, o których mowa w § 7 oraz dowody rzeczowe.

Natomiast art. 155 § 2 k.k.s. wprost stanowi, że akt oskarżenia zatwierdza i wnosi do sądu prokurator. Powołane przepisy przewidują w sposób jednoznaczny odpowiednie zastosowanie uregulowań związanych ze sporządzeniem aktu oskarżenia przez finansowy organ postępowania przygotowawczego i jego przesłaniem prokuratorowi celem wniesienia go do sądu w odniesieniu do spraw o przestępstwa skarbowe, w których postępowanie przygotowawcze było objęte nadzorem prokuratora Zatem w niniejszej sprawie uprawnienie do wniesienia aktu oskarżenia będzie przysługiwało jedynie prokuratorowi.

Z treści art. 155 § 1 i 2 k.k.s. jednoznacznie wynika, że w sprawach skarbowych, w których postępowanie przygotowawcze było objęte nadzorem prokuratora, to właśnie do prokuratora należy zainaugurowanie postępowania sądowego co do przedmiotu procesu, Dotyczy to również sytuacji kiedy dochodzenie w przedmiotowej sprawie winno być objęte nadzorem prokuratora, a nie stało się tak jedynie z uwagi na uchybienia organu finansowego prowadzącego postępowanie. Jednakże w niniejszej sprawie akt oskarżenia wniósł nie prokurator, który był uprawnionym oskarżycielem, a Urząd Celny, który utracił uprawnienie do wniesienia aktu oskarżenia z chwilą, gdy postępowanie przygotowawcze winno było zostać objęte nadzorem prokuratora.

Nadto ów akt oskarżenia nie został nawet zatwierdzony przez prokuratora. W związku z tym na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. umorzono postępowanie karne przeciwko M. T.. Jednocześnie, z uwagi na treść art. 632 pkt 2 k.p.k., kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa. sędzia