Bankruptcy applicant granted fee waiver due to poverty but denied free legal aid for simple consumer case.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court modified the lower court's decision to grant the bankruptcy applicant a waiver of court fees while dismissing the request for free legal aid. Although the applicant's financial situation had deteriorated significantly since filing, the court found the 30 PLN fee too low to warrant exemption. Conversely, the court agreed with the lower instance that the consumer bankruptcy procedure was straightforward and the applicant was capable of representing himself, thus rejecting the need for state-appointed counsel.
Legislator headnote
AI generatedArt. 102 ust. 1 u.k.s.c.; Art. 117 § 5 k.p.c.: A fee waiver is granted when the applicant's material situation prevents payment, but free legal aid is denied if the case is simple and the applicant is competent to act without counsel.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt VI Gz 175/17 POSTANOWIENIE Dnia 06 września 2017 r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Jerzy P. Naworski po rozpoznaniu w dniu 06 września 2017 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Ł. S. o ogłoszenie upadłości osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 24 lipca 2017r., sygn. akt V GU 179/17 postanawia 1. zmienić pkt 1 (pierwszy) zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych, 2.oddalić zażalenie na pkt 2 (drugi) zaskarżonego postanowienia
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił wnioski dłużnika o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Co do pierwszego z nich Sąd ten podkreślił, że opłata od wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej wynosi 30,00 zł i nie ma podstaw do uznania, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie pozwala na jej uiszczenie. Wnioskodawca ma stały miesięczny dochód, a po uregulowaniu stałych miesięcznych zobowiązań rodzinie wnioskodawcy pozostaje do dyspozycji kwota ok. 901,00 zł. Jeżeli w toku postępowania powstanie konieczność poniesienia innych kosztów wnioskodawca będzie mógł złożyć ponownie wniosek o zwolnienie od ich uiszczenia.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że nie zachodzi przesłanka określona w art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 623 ze zm., dalej jako u.k.s.c.) uzasadniająca uwzględnienie wniosku. Co do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, to według Sądu Rejonowego sprawa o ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie jest skomplikowana i wymaga od wnioskodawcy jedynie rzetelnego przedstawienia faktów i dowodów, co wnioskodawca uczynił, składając poprawny pod względem formalnym wniosek i dołączając do niego komplet dokumentów.
Wnioskodawca formułuje swoje żądania i wnioski jasno i zrozumiale, jest dobrze zorientowany i nie ma problemów z komunikowaniem się. Jest zatem w stanie samodzielnie występowania przed sądem. Odmienne subiektywne przekonanie wnioskodawcy nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Z tych względów także ten wniosek został oddalony (k. 96-97). Wnioskowana zaskarżył oba postanowienia, domagając się w zażaleniu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu zażalenia wnioskodawca przestawił szczegółowo swoją sytuację finansową podkreślając, że od daty poprzedniego oświadczenia majątkowego uległa ona zasadniczej zmianie, gdyż z uwagi na zakończenie stażu nie otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenia, a jego partnerka nie otrzymuje już zasiłku macierzyńskiego.
Przedstawił też szczegółowo otrzymywaną pomoc finansową z różnych źródeł i wydatki dodając, że każde 10,00 zł jest dla niego ważne. Uzasadniając zażalenie na pkt 2 postanowienia skarżący wskazał na różne choroby i dolegliwości, podkreślił, że wniosek pomógł przygotować mu prawnik z Urzędu Miasta. Żalący się podkreślił ponadto, że każda wizyta w sądzie łączy się z dużym stresem, co może spowodować pogłębienie dolegliwości i tym samym nieodzowną pomoc prawną (k. 99-100).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Rację ma Sąd Rejonowy co do tego, że opłata od wniosku w wysokości 30,00 zł jest na tyle niska, iż wydaje się możliwa do uiszczenia przez każdą osobę fizyczną. Konieczne jest jednak podkreślenie, że sytuacja materialna skarżącego uległa zdecydowanemu pogorszeniu w porównaniu z momentem złożenia oświadczenia majątkowego, a zamieszczone w uzasadnianiu zażalenia szczegółowe wyliczenie otrzymywanej z różnych źródeł pomocy, wielkość koniecznych na życie wydatków, przy braku stałych dochodów uprawnia uznanie za spełnioną przesłankę zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskodawca jest rzeczywiście osoba ubogą i podpada pod art. 102 ust. 1 u.k.s.c. W związku z tym należało na podstawie art. 386 § 1 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 35 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2171 ze zm., dalej jako p.u.) zmienić pkt 1 zaskarżonego postanowienia i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych. Inaczej należy ocenić zażalenie na pkt 2 postanowienia. Zgodzić trzeba się z Sądem meriti co do przesłanek uprawniających sąd do przyznania przez sąd pomocy prawnej z urzędu.
Przekonują też argumenty tego Sądu o bezzasadności wniosku. Zgodnie z art. 117 § 5 k.p.c., sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata albo radcy prawnego uzna za potrzebny. W sprawie takiej potrzeby nie ma. Za Sądem a quo należy powtórzyć, że sprawa o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest nieskomplikowana, a skarżący złożył poprawny formalnie wniosek i dołączył do niego wymagane dokumenty, o czym świadczy także treść zażalenia. Skarżący, jak celnie zauważył Sąd Rejonowy, formułuje prawidłowo, w sposób jasny i zrozumiały swoje żądania i wnioski, a więc nie sposób uznać go za osobę nieporadną.
W związku z tym zasadnie przyjął ten Sąd, że nie ma potrzeby udzielenia mu pomocy prawnej z urzędu. Odmiennego wniosku nie uzasadniają obawy skarżącego związane ze stresem spowodowanym ewentualnym pobytem w Sądzie, bo pełnomocnik z urzędu przecież go nie zmniejszy ani to, że przy opracowaniu wniosku pomagał mu prawnik. Z tych powodów zażalenie w tej części jako bezzasadne należało oddalić (art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 35 p.u.). (...) (...) (...) (...) (...) (...)