Appeal court dismissed objection to civil security measure blocking shareholder capital increase resolution execution.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appellant's objection to a security measure ordered by the District Court to suspend the execution of a shareholders' meeting resolution regarding a capital increase. The appellant argued that the meeting properly excluded his priority rights, but the court found that the appellant had sufficiently substantiated his legitimate interest in preventing the dilution of his shareholding and dividend rights. Consequently, the security measure was upheld to ensure the appellant could exercise his rights before the resolution became final.
Legislator headnote
AI generatedArt. 385 k.p.c.; Art. 397 § 2 k.p.c.: An appeal against a security measure decision is inadmissible if the appellant fails to substantiate the legitimate interest in obtaining the measure, which requires demonstrating that the lack of security would prevent or seriously hinder the achievement of the procedural goal.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt V ACz 806/17 POSTANOWIENIE Dnia 30 sierpnia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Tomasz Pidzik Sędziowie: SA Irena Piotrowska (spr.) SA Grzegorz Stojek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. S. z udziałem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o udzielenie zabezpieczenia na skutek zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13 maja 2017 r., sygn. akt XIV GCo 62/17 postanawia: oddalić zażalenie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego Sądowi Okręgowemu w Katowicach w orzeczeniu kończącym sprawęw instancji. SSA Grzegorz Stojek SSA Tomasz Pidzik SSA Irena Piotrowska Sygn. akt V ACz 806/17
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 13 maja 2017 r. Sąd Okręgowy w Katowicach udzielił zabezpieczenia roszczeń uprawnionego poprzez: - wstrzymanie wykonania uchwały nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki (...) Sp. z o.o. w K. z dnia 15 lutego 2017 r. w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego wyżej wymienionej spółki przez utworzenie nowych udziałów, - zawieszenie postępowania rejestrowego toczącego się przed Sądem Rejestrowymw Bielsku – Białej – VIII Wydziałem Gospodarczym Krajowego Rejestru Sądowego, co do wpisu zmian w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w wykonaniu uchwały nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki (...) Sp. z o.o. w K. z dnia 15 lutego 2017 r. dotyczącej podwyższenia kapitału zakładowego tejże spółki wpisanej do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowyw Bielsku – Białej, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS (...), do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności wskazanej uchwały nr (...) z dnia 15 lutego 2017 r. (pkt 1 postanowienia) Nadto, wyznaczył wnioskodawcy termin dwóch tygodni na wniesienie powództwao stwierdzenie nieważności uchwały nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki (...) Sp. z o.o. w K. z żądaniem ewentualnym jej uchylenia, pod rygorem upadku zabezpieczenia (pkt2 postanowienia).
W pozostałej części wniosek o zabezpieczenie oddalił (pkt 4 postanowienia). W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że wnioskodawca pozostaje wspólnikiem spółki (...) Sp. z o.o., zatem na zasadzie art. 258 k.s.h. przysługiwało mu prawo pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w stosunku do swoich dotychczasowych udziałów w spółce, zarówno podczas zgromadzenia wspólników odbytego w dniu 15 lutego 2017 r., jak i w czasie późniejszym. Jednak zwołując objęte sprawą zgromadzenie wspólników pominięto w doręczonym wnioskodawcy przewidywanym porządku obrad wskazanie, iż przedmiotem obrad będzie kwestia wyłączenia prawa pierwszeństwa dotychczasowych wspólników do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym i przeznaczenia nowych udziałów w całości do objęcia przez jednego ze wspólników, a to wspólnika P. G..
W czasie zgromadzenia wnioskodawca przebywał za granicą, nie był więc na nim obecny. Mimo to, Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki (...) z ograniczoną odpowiedzialnością poddało pod głosowanie jako uchwałę (...) sprawę wyłączenia prawa pierwszeństwa objęcia nowo utworzonych udziałów w kapitale zakładowym spółki przez dotychczasowych wspólników oraz kwestię przeznaczania do objęcia nowych udziałów wyłącznie przez jednego wspólnika. Zgodnie z art. 239 § 1 k.s.h., w wypadku, gdy sprawa nie była objęta porządkiem obrad uchwała nie mogła być podjęta, chyba że cały kapitał zakładowy byłby reprezentowany na zgromadzeniu wspólników i nikt z obecnych nie sprzeciwiłby się powzięciu uchwały.
Wnioskodawca uprawdopodobnił zatem swoje roszczenie o stwierdzenie nieważności uchwały. Podniósł ponadto Sąd, że okoliczności zmiany umowy spółki i jej ewentualnych skutków w postaci uszczuplenia praw udziałowych wnioskodawcy nie stanowiły podstawy dla zabezpieczenia powództwa, gdyż wnioskodawca tychże okoliczności dostatecznie nie uprawdopodobnił. Będą one natomiast przedmiotem postępowania dowodowego. Odnosząc się do interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia wskazał Sąd, że prawa udziałowe wnioskodawcy nie zostały w dostatecznym stopniu w tamtym czasie poszanowane przez wspólników i spółkę.
Zasadne jest więc wstrzymania wykonania przedmiotowej uchwały oraz toczącego się postępowania rejestrowego. Skutki prawne odbytego Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników skierowane były na zasadniczą przebudowę struktury udziałowców spółki i zminimalizowanie statusu wnioskodawcy jako wspólnika. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył uczestnik, który wniósł o jego uchylenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia zarzucił uczestnik, że wnioskodawca wykazał jedynie fakt swojej nieobecności na Zgromadzeniu Wspólników w dniu 15 lutego 2017 r., w żaden sposób nie wiążąc go z naruszeniem przez uczestnika postanowień art.238 k.s.h.
Ponadto, podniósł, że przewidywany porządek obrad w dniu 15 lutego 2017 r. obejmował powzięcie uchwały w sprawie zmiany umowy spółki, a do zawiadomienia załączono istotne elementy treści proponowanych zmian. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazał, że uchylenie prawa pierwszeństwa uchwałą nie wymaga zachowania wymogu określonego w art. 246 § 3 k.s.h., ponieważ jej przedmiotem nie jest zmiana umowy spółki. Skarżący zarzucił również, że wydane przez Sąd Okręgowy postanowienie w istociew znaczny sposób wykracza poza cel postępowania zabezpieczającego bowiem odnosi się do merytorycznego rozstrzygnięcia powództwa o uchylenie uchwały Zgromadzenia Wspólników, co z pewnością w postępowaniu zabezpieczającym należy uznać za niedopuszczalne.
Rozpoznając zażalenie uczestnika Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 730 1 § 1 k.p.c. udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Przy czym interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy zachodzi potrzeba zapewnienia wykonania zapadłego w sprawie orzeczenia lub gdy istnieje potrzeba zabezpieczenia osiągnięcia celu postępowania w sprawie (art. 730 1 § 2 k.p.c.).
Wskazany artykuł wskazuje na dwie przesłanki udzielenia zabezpieczenia, a mianowicie uprawdopodobnienie roszczenia oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Przesłanki te muszą zostać spełnione kumulatywnie, zaś brak jednej z nich powoduje oddalenie wniosku. Zważyć należało, iż przez uprawdopodobnienie należy rozumieć wykazanie faktów, które może się odbyć bez zachowania szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym (art. 243 k.p.c.). Środkami uprawdopodobnienia mogą być oświadczenia na piśmie, ekspertyzy rzeczoznawców sporządzone poza postępowaniem cywilnym i inne środki prostsze niż środki dowodowe.
Wnioskodawca domaga się zabezpieczenia jego roszczenia o stwierdzenie nieważności uchwały nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki (...) Sp. z o.o. w K. z dnia 15 lutego 2017 r. dotyczącej podwyższenia kapitału zakładowego tejże spółki poprzez utworzenie nowych udziałów, ewentualnie jej uchylenie. Żądanie swoje uzasadnił w ten sposób, że podczas jego nieobecności na zgromadzeniu w dniu 15 lutego 2017 r. podjęto uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego poprzez utworzenie nowych udziałów, wyłączając jednocześnie prawo pierwszeństwa objęcia nowoutworzonych udziałów przez dotychczasowych wspólników w stosunku do ich dotychczasowych udziałów w kapitale zakładowym Spółki i decydując, że wszystkie nowoutworzone udziały zostaną przeznaczone do objęcia przez wspólnika P. G., podczas gdy uchwała w kwestii wyłączenia prawa pierwszeństwa nie została wyszczególniona w przesłanym mu porządku obrad, a wnioskodawca w żaden sposób nie wyraził zgody na wyłączenie przysługującego mu pierwszeństwa.
Ponadto, powyższa uchwała jest sprzeczna z przepisami i dobrymi obyczajami oraz jest dla niego krzywdząca. W ocenie Sądu Apelacyjnego, powołane przez wnioskodawcę okoliczności oraz przedłożona przez niego dokumentacja uprawdopodabniają na tym etapie sprawy istnienie jego roszczenia o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że przesyłkę z informacją o dacie nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników i planowanym porządku obrad wysłano do wnioskodawcy na dzień przed jego planowanym wyjazdem zagranicznym – o którym wcześniej informował prezesa zarządu spółki – a odebrał on ją już po powrociei po przeprowadzonym już zgromadzeniu – por. k. 72v, k. 73, k. 24-27).
Wątpliwości budzi więc czy można uznać za prawidłowe dokonanie w tej sytuacji faktycznej zawiadomienia –z zachowaniem wprawdzie ustawowych terminów, ale w czasie, w którym zarząd wiedział, że wnioskodawca będzie przebywał poza granicami kraju, w związku z tym nie tylko nie będzie w stanie odebrać korespondencji z informacją o dacie zgromadzenia, ale co za tym idzie nie będzie miał możliwości podjęcia decyzji o uczestnictwie bądź nie w zgromadzeniu. Niezależnie od powyższego, przede wszystkim zaś podejmując zaskarżoną uchwałę, którą wyłączono przysługujące wspólnikom prawo pierwszeństwa do objęcia nowoutworzonych udziałów podczas nadzwyczajnego zgromadzenia w dniu 15 lutego 2017 r. wykroczono poza porządek obrad przesłany wnioskodawcy albowiem kwestia ta nie została tam zawarta (por. k. 71v, k. 72), a skoro wnioskodawca nie był obecny zwołanym zgromadzeniu podjęcie przedmiotowej uchwały nastąpiło wbrew art. 239 § 1 k.s.h.
Wprawdzie w przypadku powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały sprzecznej z ustawą nie każde uchybienie formalne wywołuje skutek w postaci nieważności samej uchwały ale tylko takie, które mogło mieć wpływ na jej treść, niemniej kwestia ta zostanie rozstrzygnięta w toku postępowania. Na tym etapie postępowania uprawdopodobnione zostało natomiast, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem interesów wnioskodawcy jako wspólnika. Skoro udział w zgromadzeniu nie jest obowiązkowy, to wspólnik powinien mieć chociaż zapewniony dostęp do informacji o jego zwołaniu, które ponadto pozwolą mu podjąć racjonalną decyzję, czy powinien uczestniczyć w konkretnym zgromadzeniu przy podejmowaniu określonych uchwał.
Poza tym, pozbawienie wnioskodawcy prawa do pierwszeństwa w nabyciu nowoutworzonych udziałów pozbawia go możliwości nabycia stosownej części praw wynikających z tego udziału, zatem może zmierzać do jego pokrzywdzenia jako wspólnikaw rozumieniu art. 249 § 1 k.s.h. Wskazać przy tym należało, iż ustalenia poczynione na obecnym etapie postępowania mają charakter wstępnych, zaś weryfikacja ich zasadności będzie przedmiotem postępowania co do istoty sprawy. W odniesieniu do drugiej przesłanki udzielenia zabezpieczenia jaką jest uprawdopodobnienie interesu prawnego wskazać należało, że istnieje on wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie (art. 730 1 § 2 k.p.c.).
Zważyć należało, że interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia może wyrażać się także w potrzebie uzyskania natychmiastowej ochrony prawnej o treści nieróżniącej się od ochrony żądanej w merytorycznym postępowaniu w sprawie. W tych przypadkach celem zabezpieczenia jest antycypacja przyszłego merytorycznego orzeczenia , czyli prowizoryczne zaspokojenie uprawnionego. Takie zaspokojenie może wchodzić w grę w sprawach,w których zapadają orzeczenia zdatne wprawdzie do egzekucyjnego wykonania, alew których sens ochrony prawnej wyraża się w tym, aby jak najszybciej przerwać albo zapobiec bezprawnym działaniom, np. w sprawach o zaniechanie czynności.
W takich przypadkach przy zabezpieczeniu nie chodzi wcale o zapewnienie wykonalności wyrokuw drodze egzekucji, lecz o to, że zakaz wynikający z przyszłego orzeczenia pojawi się zbyt późno, przez co uprawniony poniesienie skutki niedozwolonych działań przeciwnika. W tych przypadkach zabezpieczenie może polegać na wydaniu określonych zakazów, a nawet nakazów (por. Bodio J., Demendecki T., Jakubecki A., Marcewicz O., Telenga P., Wójcik M Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Oficyna 2008, wyd. III). W tych okolicznościach stwierdzić należało, iż zasadnym jest udzielenie powodowi zabezpieczenia jego powództwa poprzez wstrzymanie wykonania i zawieszenie rejestracji uchwały NZW spółki (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 15 lutego 2017 r. o numerze (...).
Z uwagi na okoliczność, że skutkiem przedmiotowej uchwały jest zmniejszenie udziału wnioskodawcy w kapitale zakładowym spółki z 31% do 7,5%, brak zabezpieczenia mógłby doprowadzić do pominięcia jego głosu podczas ewentualnego podejmowania kolejnych decyzji dotyczących losów spółki, a nadto zmniejszeniu ulegnie jego dywidenda, na co nie wyraził zgody. W konsekwencji stwierdzić należało, iż wnioskodawca uprawdopodobnił także interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia swego roszczenia. Z kolei sposób zabezpieczenia nie obciąża obowiązanego ponad miarę.
Może on bowiem w dalszym ciągu w sposób niezakłócony prowadzić działalność, jedyniez ograniczeniami wynikającymi z udzielonego zabezpieczenia. Z przedstawionych względów Sąd Apelacyjny zażalenie uczestnika – jako bezzasadne – oddalił na podstawie art. 385 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. Skoro zaś w zakreślonym terminie zostało wniesione powództwo (por. k. 83), rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zabezpieczającego nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji (art. 13 § 2 k.p.c. i art. 108 § 1 w zw. z art. 397 § 2 i art. 745 § 1 k.p.c.).
SSA Grzegorz Stojek SSA Tomasz Pidzik SSA Irena Piotrowska