Social security court grants pension to applicant who proved 15 years of special conditions work via witness testimony.

Sygn. akt III U 1023/13 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym : Przewodniczący SSO Anna Kicman Protokolant st. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. w Przemyślu na rozprawie sprawy K. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o emeryturę na skutek odwołania K. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 12 lipca 2013 r., znak: (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy K. S. prawo do emerytury, począwszy od dnia 1 czerwca 2013 r. Sygn. akt III U 1023/13

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 18 września 2013 r. Decyzją z dnia 12 lipca 2013 r., znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawcy K. S. przyznania emerytury. W podstawie prawnej powołano art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r.

Nr 8, poz. 43 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze 5 miesięcy i 27 dni; składkowe – 24 lat, 2 miesiące i 9 dni i uzupełniające – 1 rok, 3 miesiące i 28 dni; łącznie – 25 lat. Nie uznano żadnego okresu zatrudnienia jako pracy w szczególnych warunkach, bo wnioskodawca nie przedstawił świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca K. S. podnosząc, że pracował w szczególnych warunkach przez ok. 20 lat. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu organ rentowy zaznaczył, że wnioskodawca nie przedstawił świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach dotyczącego tego okresu zatrudnienia, a faktu wykonywania pracy w szczególnych warunkach w ww. okresie nie potwierdza również zalegające w aktach organu świadectwo pracy z Przedsiębiorstwa (...)w P. z dnia 8 stycznia 1992 r., z którego wynika, że wnioskodawca w czasie zatrudnienia pracował na stanowisku elektromontera.

Brak jest informacji o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd Okręgowy w Przemyślu – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca K. S., urodzony (...), w dniu 18 czerwca 2013 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczając w nim, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. W aktach organu rentowego zalega: świadectwo pracy z dnia 8 stycznia 1992 r. wydane przez Przedsiębiorstwo (...) w P., z którego wynikało, że wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie pracy od 22 listopada 1971 r. do 8 stycznia 1992 r. na stanowisku elektromontera;

świadectwo pracy z dnia 5 marca 1990 r. wydane przez Przedsiębiorstwo (...) w K., z którego wynikało, że w okresie od 26 października 1987 r. do 31 grudnia 1989 r. pracował na budowie w NRD; kserokopia książeczki wojskowej stwierdzająca, że wnioskodawca odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie od 25 kwietnia 1972 r. do 12 kwietnia 1974 r. Na podstawie całości zgromadzonej w aktach rentowych dokumentacji, decyzją z dnia 12 lipca 2013 r. ZUS odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury. Dowód – akta organu rentowego: - wniosek emerytalny z dnia 18.06.2013 r., - świadectwo pracy z dnia 8.01.1992 r. wydane przez (...) w P., - świadectwo pracy z dnia 5.03.1990 r. wystawione przez (...) w K., - kserokopia książeczki wojskowej, - zaskarżona decyzja ZUS z dnia 12.07.2013 r.

Sąd ustalił, że wnioskodawca był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w P. od dnia 22 listopada 1971 r. na stanowisku elektromontera. Wnioskodawca zajmował się budową linii energetycznych kablowych i napowietrznych, wyposażaniem stacji transformatorowych, wykonywaniem zasilania obiektów. Pracował na różnych budowach, głównie budowy były wykonywane dla rolnictwa. Na tym stanowisku pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w P. wnioskodawca odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie od 25 kwietnia 1972 r. do 12 kwietnia 1974 r.

Ponadto ustalono, że w okresie od 26 października 1987 r. do 31 grudnia 1989 r. pracował na budowie eksportowej w NRD na stanowisku montera, zatrudniony był przez Przedsiębiorstwo(...) w K.. Dowód: - dokumentacja zgromadzona w aktach osobowych z (...) w P., - zeznania świadka J. M., - zeznania świadka F. B., - przesłuchanie wnioskodawcy. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych, których domniemanie prawdziwości wynika z art. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadków J. M. (zatrudnionego na stanowisku elektromontera) i F. B. (zatrudnionego na stanowisku brygadzisty elektromontera) oraz wnioskodawcy K. S., jako logicznym, spójnym, wzajemnie się uzupełniającym, a nadto znajdującym potwierdzenie w dowodach z dokumentów. Wynika z nich w szczególności, w jakim charakterze wnioskodawca pracował w spornym okresie, jakie czynności wykonywał i co należało do zakresu jego obowiązków.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie wnioskodawcy K. S. należy uznać za uzasadnione. Na podstawie art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2 art. 184). Zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3.

Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1). Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).

Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32). Przepisy dotychczasowe to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.

U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia.

Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia, czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych wg stanu na dzień 1 stycznia 1999 r. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca w okresie od 22 listopada 1971 r. do 8 stycznia 1992 r. był zatrudniony w warunkach szczególnych w Przedsiębiorstwie (...) w P. (z tym, że w okresie od 25 kwietnia 1972 r. do 12 kwietnia 1974 r. – 1 rok, 11 miesięcy i 18 dni - odbywał zasadniczą służbę wojskową, a w okresie od 26 października 1987 r. do 31 grudnia 1989 r.

– 2 lata, 2 miesiące i 5 dni - zatrudniony był na budowie eksportowej w NRD), stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku elektromontera. Wskazane wyżej stanowisko wymienione zostało w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, Dziale II – „W energetyce”, poz. 3 – „Prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych”, oraz w załączniku nr 1 do Zarządzenia nr 9 ministra budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy, podległych ministrowi budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach w wykazie A, Dziale V, poz. 1, „Prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych”, pkt 4 – „elektromonter instalacji i urządzeń elektroenergetycznych”, pkt 6 – „elektromonter linii kablowych”.

W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami świadków i stron. W postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi w art. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 477 8 i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń.

Przeciwnie, art. 473 § 1 k.p.c. stanowi, że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza, że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i renty oraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron. Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał łącznie, co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.

Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę w dniu 18 czerwca 2013 r., a zatem prawo do świadczenia przyznano mu od 1 czerwca 2013 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.