Legislator Case Law & Legislation
III U 161/17 AI generated

Social security overpayment claim dismissed due to expiration of the five-year statute of limitations period.

Case Number III U 161/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The court dismissed the applicant's appeal against the Social Security Fund's decision to deny the return of overpaid agricultural insurance contributions. The applicant argued that the statute of limitations had not expired, claiming the new five-year period should start from January 1, 2012, rather than the date of payment. The court ruled that while the new five-year term applied, its limitation period expired on January 1, 2017, rendering the claim filed in February 2017 inadmissible.

Legislator headnote

AI generated

Art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców; Art. 477 § 14 k.p.c.: The five-year statute of limitations for agricultural insurance contributions begins on January 1, 2012, and claims filed after this period expires are inadmissible.

Keywords

AI generated
statute of limitations agricultural insurance social security contributions overpayment return limitation period administrative appeal Social Security Fund

Cited Legislation

AI generated
Art. 41b ust. 11 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, powołując się na art. 41b ust.11 w związku z art.37 ust.1 oraz art.52 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20.12.1990r.
Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j.
Art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej
277 ze zm.) w związku z art. 72 § 1 pkt 1, art.
Art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej
277 ze zm.) w związku z art.72 §1 pkt 1 art. 73 §1 pkt 1 oraz art.79 §2 ustawy z dnia 29.08.1997r.
Art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej
73 §1 pkt 1 i art. 79 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997r.
Art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców
I UK 116/14, zgodnie z którym przepis art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców nie przewiduje zastosowania 5-letniego okresu przedawnienia do nieprzedawnionych do dnia 01.01.2012r.
Art. 477 § 14 k.p.c.
W związku z powyższym na podstawie art. 477 14 §1 kpc orzeczono, jak w sentencji.

Cited Case Law

AI generated
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17.03.2015r. sygn. III AUa 842/14
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25.09.2014r. sygn. I UK 116/14
I UK 116/14
Supreme Court dismisses cassation appeal as no important legal issue exists regarding social security contribution statute of limitations.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III U 161/17

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2017r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Danuta Poniatowska Protokolant: st. sekr. sądowy Marta Majewska-Wronowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017r. w S. sprawy K. K. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o zwrot nienależnie opłaconych składek w związku z odwołaniem K. K. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 7 marca 2017 r. znak (...) oddala odwołanie. Sygn. akt III U 161/17

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 07.03.2017r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, powołując się na art. 41b ust.11 w związku z art.37 ust.1 oraz art.52 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 277 ze zm.) w związku z art.72 §1 pkt 1 art. 73 §1 pkt 1 oraz art.79 §2 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2017r. poz. 201 z późn. zm.), stwierdził wygaśnięcie prawa do złożenia przez K. K. wniosku o stwierdzenie nadpłaty składek oraz wniosku o zwrot nadpłaty składek.

Argumentował, iż wnioskodawca, jako rolnik miał obowiązek (bez oczekiwania na wezwanie) w ciągu 14 dni zgłaszać Kasie osoby podlegające ubezpieczeniu w jego gospodarstwie oraz informować o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności. Wnioskodawca nie wywiązywał się z tego obowiązku na bieżąco i w związku z pobytem i pracą wnioskodawcy w USA organ rentowy decyzją z dnia 18.01.2017r. stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w okresie od 01.01.2000r. do 30.04.2001r. oraz od 01.04.2002r. do 31.12.2005r.

Konsekwencją ustania ubezpieczenia społecznego rolników było ustanie obowiązku opłacania składek na to ubezpieczenie, natomiast o możliwości zwrotu (lub przedawnienia prawa do zwrotu) nienależnie opłaconych składek decydowała data ich opłacenia. Nadpłacone lub nienależnie opłacone składki nie podlegają zwrotowi, jeżeli od dnia ich opłacenia upłynęło 5 lat. W przypadku wnioskodawcy składki za okresy, w których został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników, zostały opłacone w ustawowych terminach płatności, a ostatnia w dniu 21.10.2005r., tj. ponad 11 lat temu.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. domagał się jej zmiany. Zarzucił organowi rentowemu błędne przyjęcie terminu przedawnienia. W odpowiedzi na zarzut, że nie powiadomił Kasy o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym rolników wskazał, iż w jego przekonaniu był prawidłowo ubezpieczony. Ponadto Kasa też miała wątpliwości, o czym świadczy szereg decyzji o wyłączeniu go z ubezpieczenia. Wskazał, iż decyzją z dnia 18.01.2017r. został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników w innych okresach niż wskazane zostało w innych decyzjach, i to potwierdza jego wątpliwości o prawidłowości przedmiotowej decyzji.

Potwierdził, że nie odwoływał się już od tej decyzji, gdyż jest rencistą o trwałej niezdolności do pracy dlatego chciał to zakończyć i nie nadwyrężać swojego zdrowia. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zwrotu nadpłaconych składek stanowisko organu rentowego uznał za błędne, gdyż procedurę wyłączenia z ubezpieczenia została podjęta w sierpniu 2015r., a ustawa z dnia 16.09.2011r. określa, że w stosunku do składki nadpłaconej przed 01.01.2012r. 5-letni bieg przedawnienia rozpoczyna się od 01.01.2012r. Natomiast wcześniej, do 01.01.2012r., obowiązywał 10-letni okres przedawnienia.

Jego zdaniem z tych okoliczności jednoznacznie wynika, że w jego przypadku nic nie uległo przedawnieniu. Wskazując na powyższe domagał się zwrotu kwoty 4.311,80zł wraz z ustawowymi odsetkami. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podtrzymał podstawy skarżonej decyzji. Sąd ustalił, co następuje: Decyzją z dnia 18.01.2017r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno - rentowego K.

K. w okresie od dnia 01.01.2000r. do dnia 30.04.2001r. oraz od dnia 01.04.2002r. do dnia 31.12.2005r. Wyłączenie odwołującego z ubezpieczenia społecznego rolników w tych okresach wynikało z jego długotrwałych pobytów w USA w celach zarobkowych. Odwołujący nie składał odwołania od tej decyzji. Składki na ubezpieczenie społeczne rolników za okresy wymienione w tej decyzji, zostały one opłacone przez odwołującego w ustawowych terminach płatności. Ostatnia składka został uiszczona w dniu 21.10.2005r. W dniu 24.02.2017r. odwołujący wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o ponowne przeliczenie renty rolniczej oraz o zwrot składek ubezpieczeniowych uiszczonych w okresach, w których został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników, wraz z ustawowymi odsetkami.

Sąd zważył, co następuje:

W sprawie bezspornym był stan faktyczny i sekwencja zdarzeń związanych z wyłączeniem odwołującego z ubezpieczeń społecznych rolników oraz złożenia wniosku o zwrot składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W tym zakresie nie było sporu odnośnie dat składania poszczególnych wniosków czy wydania przez organ rentowy decyzji o wyłączeniu. Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 277 ze zm.) w związku z art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 §1 pkt 1 i art. 79 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997r.

Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 201 z późn. zm.), za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku (składki na ubezpieczenie społeczne rolników); nadpłata ta powstaje z dniem zapłaty przez podatnika (tu: ubezpieczonego) podatku ( składki) nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników), chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku.

W myśl art. 41b ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2011r., należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z dniem 01.01.2012r. treść art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników uległa zmianie przez art. 2 ustawy z dnia 16.09.2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232 poz. 1378) w ten sposób, że od dnia 01.01.2012r. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

Art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców zawierały przepisy przejściowe, zgodnie z którymi, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, którego bieg rozpoczął się przed dniem 01.01.2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 01.01.2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 01.01.2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Zatem ustawa o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, skracając między innymi okresy przedawnienia składek na ubezpieczenie rolnicze z 10 do 5 lat zawarła w art. 27 przepis międzyczasowy regulujący dokładnie i jasno sposób liczenia terminu przedawnienia. Wynika z niego, że do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 01.01.2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym tą ustawą, ale bieg przedawnienia rozpoczyna się od 01.01.2012r. Jednocześnie jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 01.01.2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi (czyli 10-letni termin przedawnienia liczony od wymagalności składek) wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17.03.2015r. sygn.

III AUa 842/14). W celu wykazania, który z terminów przedawnienia i w jaki sposób winien zostać zastosowany w stosunku do wnioskodawcy, przytoczyć należy stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 25.09.2014r. sygn. I UK 116/14, zgodnie z którym przepis art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców nie przewiduje zastosowania 5-letniego okresu przedawnienia do nieprzedawnionych do dnia 01.01.2012r. należności składkowych, liczonego od daty ich wymagalności. Wskazane w powołanej regulacji 5-letnie przedawnienie jest bowiem liczone od dnia 01.01.2012r., a 10-letnie zgodnie z ustanowionym wyjątkiem, wskazane w przepisach dotychczasowych, od daty wymagalności składki.

Ustalenie terminu przedawnienia wymaga zatem ustalenia terminu bardziej korzystnego zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. Nie ulega wątpliwości, iż ostatnia składka na ubezpieczenie społeczne rolników została przez wnioskodawcę uiszczona w dniu 21.10.2005r. W świetle obowiązujących w tym czasie przepisów, okres przedawnienia wynosił 10 lat, a zatem skuteczne domaganie się zwrotu uiszczonych składek było możliwie do momentu upływu tego okresu, czyli do dnia 21.10.2015r. Należy jednak wskazać, że z dniem 01.01.2012r. okres przedawnienie uległ znacznemu skróceniu do lat 5 i mając na uwadze stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w sprawie I UK 116/14, sytuację prawną wnioskodawcy należało badać w najbardziej korzystnym dla niego wariacie.

W takim stanie rzeczy należało zastosować do niego nowy termin przedawnienia, którego bieg rozpoczynał się z dniem 01.01.2012r. i upływał w dniu 01.01.2017r. (5 lat). Złożenie do tej daty granicznej wniosku o zwrot nienależnie uiszczonych składek winien zostać załatwiony pozytywnie, jednak wniosek o zwrot składek odwołujący złożył w dniu 24.02.2017r., zatem już po upływie tego terminu. Z tego względu podniesiony przez organ rentowy zarzut przedawnienia był skuteczny i znalazł oparcie w przepisach. W związku z powyższym na podstawie art. 477 14 §1 kpc orzeczono, jak w sentencji. mt