Court dismissed appeal against property sale order, ruling buyer lacks owner's rights to claim compensation under Civil Code.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against a first-instance judgment ordering the defendant to sell a property. The appellant argued that the lower court failed to properly apply the Civil Code regarding compensation for property acquisition. The court held that the appellant, lacking ownership of the building, could not claim compensation under Article 231 of the Civil Code.
Legislator headnote
AI generatedArt. 231 § 1 k.c.; Art. 143 § 1 k.c.; A claim for compensation under Article 231 of the Civil Code is only available to a possessor who holds the property as an owner; if the possessor lacks ownership rights, the claim is inadmissible.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II Ca 173/16
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2016 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSA w SO Arkadiusz Lisiecki (spr.) Sędziowie SSO Paweł Hochman SSO Beata Grochulska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Owczarska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa M. G. przeciwko M. Ś. o wydanie nieruchomości na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 7 grudnia 2015 roku, sygn. akt I C 1783/12 oddala apelację i zasądza od powoda M. G. na rzecz pozwanej M. Ś. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą. SSA w SO Arkadiusz Lisiecki SSO Paweł Hochman SSO Beata Grochulska Na oryginale właściwe podpisy Sygn. akt: II Ca 173/16
UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 11 października 2012 roku M. G. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o nakazanie pozwanej M. Ś. aby wydała nieruchomość – część budynku gospodarczego z którego bezumownie korzysta posadowionego na działce numer (...) będącą własnością powoda oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanej M. Ś. wniosła o oddalenie powództwa, podniosła zarzut zasiedzenia przedmiotowej części nieruchomości. W dniu 12 września 2015 roku pełnomocnik powoda zmodyfikował żądanie pozwu w ten sposób, że wniósł o zobowiązanie pozwanej do odpłatnego zbycia na rzecz powoda działki nr (...) położonej w miejscowości (...) o powierzchni (...) m2 w trybie art. 231 K.c. Pełnomocnik pozwanej wniosła o oddalanie tego powództwa, a strony do czasu wyrokowania pozostały przy tych stanowiskach procesowych.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił powództwo oraz zasądził od powoda M. G. na rzecz pozwanej M. Ś. kwotę 377,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Oborę, której część jest przedmiotem tego procesu, wybudowali w 1938 roku A. i M. B.. Byli oni dziadkami pozwanej M. Ś. (ta była córką S. B. – syna A. i M. małżeństwa B.). A. i M. małżonkowie B. mieli jeszcze córkę Z. G., ta miała syna A. G., który jest dziadkiem powoda M. G.. Budynek obory wnoszony przez A. i M.
B. posadowiony był w 1938 roku na jednej działce ewidencyjnej, w skład której między innymi wchodziły działki (...) oraz (...) – według aktualnego oznaczenia w ewidencji gruntów. W trakcie budowy jedynymi właścicielami gruntów byli A. i M. B.. Nie było ówcześnie żadnych geodezyjnych podziałów gruntów przeznaczonych pod budowę obory. W tutejszym Sądzie Rejonowym pod sygnaturą I Ns 54/13 toczyło się postępowanie z wniosku M. Ś. przy udziale M. G. i innych. Postanowieniem z 23 czerwca 2013 roku Sąd stwierdził, że S. B. i H.
B. nabyli z dniem 1 stycznia 1985 roku przez zasiedzenie do wspólności ustawowej własność nieruchomości położonej w miejscowości G. o powierzchni 0,0093 ha, oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działki (...). W wyniku kontroli instancyjnej zainicjowanej przez uczestnika M. G. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniem z dnia 29 grudnia 2014 roku wydanym w sprawie II Ca 681/14 oddalił apelację. Spadkobiercą po S. B. i H. B., na rzecz których orzeczono nabycie przez zasiedzenie własności przedmiotowej nieruchomości nie jest powód M.
G.. Mając tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy uznał żądanie pozwu za nie zasadne. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że M. G. nie przysługuje roszczenie o przeniesienie własności działki gruntu o numerze (...), gdyż w czasie wznoszenia budynku nikt nie zajmował pod jego posadowienie cudzego gruntu. A. i M. B. byli bowiem właścicielami całości areału, na którym wznoszono budynki wchodzące w skład nowo powstającego gospodarstwa rolnego. Jak wynika ze sformułowania art. 231 § 1 k.c., roszczenie o wykup przysługuje posiadaczowi tylko o tyle, o ile włada rzeczą jak właściciel, czyli jest posiadaczem samoistnym.
Skoro wyżej wskazane okoliczności w tej sprawie nie zachodzą, to powództwo należało uznać za niezasadne. Przekształcenia właścicielskie całości gospodarstwa rolnego w wyniku spadkobrania po nich i innych rozporządzeń właścicielskich następców prawnych A. i M. B. nie mogą być – podobnie jak prawomocne rozstrzygnięcie tutejszego Sądu Rejonowego w sprawie I Ns 54/13 – podważane i dowolnie zmieniane w wyniku rzekomych roszczeń powoda opartych o treść art. 231 § 1 K.c. Z tego względu Sąd Rejonowy oddalił powództwo. O kosztach procesu orzeczono w oparciu o art. 98 k.p.c. oraz o § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Powód zaskarżył wyrok w całości. W apelacji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 231 k.c., art. 337 i art. 339 k.c.; naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez dokonanie nietrafnych ustaleń faktycznych i błędnej oceny materiału dowodowego; niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy; naruszenie art. 328 k.p.c. W konkluzji wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie żądania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja nie jest zasadna. Wbrew zarzutowi apelacji w sprawie niniejszej Sąd I instancji wyjaśnił sprawę dostatecznie do merytorycznego rozstrzygnięcia. Zostały bowiem przeprowadzone wszystkie dowody wskazane przez stronę powodową. Podnoszone w apelacji twierdzenia nie są przydatne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Dzieje się tak dlatego, że w sprawie przedmiotowej zostały wyjaśnione wszystkie przesłanki, o których stanowi przepis art. 231 k.c. Strona powodowa jak wynika z jej stanowiska nie chce zaakceptować prawomocnego rozstrzygnięcia jakie zostało wydane w sprawie I Ns 54/13, tego Sądu.
Otóż w sprawie w/w stwierdzono, że właścicielem spornej działki w wyniku zasiedzenia są poprzednicy prawni pozwanej. Stosownie do treści art. 143 zdanie 1 k.c. własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Oznacza powyższe, że powód nie może rościć sobie pretensji do własności budynku, jaki na działce (...) jest posadowiony. Budynek ten stanowi bowiem tak, jak i grunt własność pozwanej. Wobec powyższego powód nie będąc właścicielem budynku nie może domagać się przeniesienia własności gruntu pod w/w obiektem.
W ocenie Sądu Okręgowego powód nie udowodnił przesłanek wskazanych w art. 231 k.c. dlatego nie może domagać się uwzględnienia powództwa. Zarzuty apelującego w tym stanie rzeczy dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w apelacji są zatem chybione i nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Z tego powodu apelację należało na podstawie art. 385 k.p.c. oddalić. O kosztach procesu orzeczono stosownie do treści art. 98 k.p.c. SSA w SO Arkadiusz Lisiecki SSO Paweł Hochman SSO Beata Grochulska Na oryginale właściwe podpisy