Court allows early pension by confirming 15 years of heavy truck driving despite missing legal basis in employer certificate.

Sygn. akt VIII U 393/17

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 stycznia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił L. B. prawa do wcześniejszej emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż wnioskodawca na wymagane 15 lat okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, udokumentował jedynie 11 lat, 10 miesięcy i 17 dni. (decyzja - k. 11 akt ZUS). W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskodawcy prawa do emerytury poprzez zaliczenie do stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. w Ł. w okresie od 6 listopada 1990r. do 31 sierpnia 1998r. (odwołanie - k. 2-5).

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że odwołujący zakład pracy w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych z w/w okresu zatrudnienia nie powołał się na właściwe przepisy (odpowiedź na odwołanie - k. 7). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca – L. B. urodził się w dniu (...) Odwołujący złożył wniosek o emeryturę w dniu 16 grudnia 2016 r. oświadczając w nim, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego / bezsporne, a nadto wniosek k. 1 – 6 akt ZUS/.

W toku postępowanie przed organem rentowym wnioskodawca wykazał ogólny staż pracy w wymiarze w wymiarze 28 lat 5 miesięcy i 26 dni. Na wymagane do dnia 1 stycznia 1999 r. 15 lat stażu pracy w warunkach szczególnych odwołujący udowodnił przed Zakładem jako bezsporny staż w wymiarze 11 lat, 10 miesięcy i 17 dni. / bezsporne, uzasadnienie decyzji – k. 11 akt ZUS / Zaskarżoną decyzją z dnia 5 stycznia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił L. B. prawa do wcześniejszej emerytury z uwagi na to, że wnioskodawca nie wykazał co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach (decyzja - k. 11 akt ZUS).

Wnioskodawca posiada prawo jazdy kat. A,B, C,E wystawione w dniu 17.05.2016 r., zgodnie, z którym odwołujący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami ciężarowymi, ciężarowymi z przyczepą i naczepą od 20.04.1976 r. /okazane prawo jazdy - protokół rozprawy 7 min.29 sek. - k.20/. W okresie od 6 listopada 1990r. do 31 sierpnia 1998r. odwołujący był zatrudniony w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. w Ł. / świadectwa pracy – k.11 akt kapitałowych ZUS, k.8 akt emerytalnych/.

Wnioskodawca posiada z w/w okresów zatrudnienia zaświadczenie o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych w spornym okresie w którym to zaświadczeniu nie wskazano na podstawie jakich przepisów praca w szczególnych warunkach była wykonywana / bezsporne- zaświadczenie k.10 akt emerytalnych/. W okresie od 6 listopada 1990r. do 31 sierpnia 1998r. odwołujący był zatrudniony w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. w Ł.. W okresie pracy jaklo kierowca odwołujący pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wyłącznie jako kierowca samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.

Wnioskodawca kierował samochodami ciężarowymi o tonażu powyżej 3,5 tony – były to samochody M. o tonażu 24 tony / zeznania świadka R. P. 3 min.21sek. – płyta CD protokół k. 20, zeznania wnioskodawcy 7 min.29 sek. – płyta CD protokół k.20/. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej powołanych dokumentów, zeznań przesłuchanego w sprawie świadka R. P. który w badanym okresie pracował razem z wnioskodawcą w tym samym zakładzie pracy. Sąd uznał, że osobowe źródła dowodowe w postaci zeznań świadka i zeznań wnioskodawcy w charakterze strony nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności.

Zeznania świadka tworzą spójną, logiczną całość. Świadek jest dla wnioskodawcy osobą obcą i nie jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy na korzyść którejkolwiek ze stron. Jest to osoba, która pracowała razem z wnioskodawcą w badanym okresie w tym samym zakładzie pracy, a zatem posiada niezbędną wiedzę na temat charakteru wykonywanej przez wnioskodawcę pracy. Organ rentowy nie podważył przy tym w toku postępowania zeznań złożonych przez świadka. Zeznania te pokrywają się z zeznaniami samego wnioskodawcy a przede wszystkim są spójne z dokumentacją pracowniczą odwołującego znajdującą się w jego aktach emerytalnych i kapitałowych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje :

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie i jako takie skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji. W myśl art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli:

1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

27. Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. W świetle § 2 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić (por. wyrok SN z 15.12.1997 r.

II UKN 417/97 – (...) i US (...) i wyrok SN z 15.11.2000 r. II UKN 39/00 Prok. i Prawo (...)). W przedmiotowym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt, iż wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe co do wieku oraz lat okresów składkowych i nieskładkowych. W ocenie Sądu wnioskodawca spełnia również warunek co do posiadania 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Analiza treści wykazu A do powołanego rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. wskazuje, że wymieniona w pkt 2 działu VIII praca kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony jest pracą w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Stosownie do § 2 ust. 1 okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. W myśl § 2 ust. 2 okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy. Regulacja § 2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma jednak zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych.

W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym zeznaniami świadków (por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 r. sygn. III UZP 5/85, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 r. III UZP 6/84). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na okoliczność pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w szczególnych warunkach dopuścił dowód z zeznań świadka i wnioskodawcy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że skarżący udowodnił 11 lat, 10 miesięcy i 17 dni stażu pracy w warunkach szczególnych na wymaganych 15 lat.

ZUS argumentował, że wnioskodawca nie dostarczył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych ze spornego okresu zatrudnienia, a treść dokumentów zaświadczenia dotyczącego spornego okresu zatrudnienia potwierdza pracy wnioskodawcy jako kierowcy samochodów ciężarowych o masie powyżej 3,5 tony, ale nie wskazuje na przepisy rozporządzenia wskazującego pracę kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony jako pracę w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu na uwagę zasługuje okoliczność, iż pomimo tego, że w złożonym zaświadczeniu o pracy w szczególnych warunkach wydanym przez uprawniony podmiot nie wskazano podstawy prawnej to jednak zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalają bez najmniejszej wątpliwości stwierdzić należy, że wnioskodawca wykonywał pracę kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w okresie od 6 listopada 1990r. do 31 sierpnia 1998r. w Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. w Ł.

Wskazują na to jednoznacznie zeznania świadka pracującego w powyższym zakładzie pracy w tym samym okresie co wnioskodawca, świadectwo pracy, zaświadczenie o charakterze pracy i zeznania wnioskodawcy. Bezspornym jest, że stanowisko kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony zaliczane jest do pracy w szczególnych warunkach. Jak wskazano powyżej, jeżeli pracownik nie otrzymał odpowiedniego dokumentu, poświadczającego jego pracę w szczególnych warunkach, może okoliczność tą udowadniać przed Sądem, wykorzystując do tego przewidziane w kodeksie postępowania cywilnego środki dowodowe.

Reasumując, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie z zebranego materiału dowodowego wynika jasno, iż w spornym okresie od 6 listopada 1990r. do 31 sierpnia 1998r.. pracując na stanowisku kierowcy w wnioskodawca stale, a wiec w sposób ciągły w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy wykonywał czynności kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony określone w pkt. 2 działu VIII wykazu A zarządzenia nr 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.

U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm) określającego prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. W związku z tym, że organ rentowy uznał w zaskarżonej decyzji, że wnioskodawca udowodnił 11 lat, 10 miesięcy i 17 dni okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, stwierdzić należy, że w sumie odwołujący przepracował ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Stwierdzić pozostaje, że wnioskodawca spełnił wszystkie przesłanki do przyznania emerytury: wieku tj. ukończył 60 rok życia, posiadania co najmniej 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego w tym co najmniej 15 - letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach (co zostało udokumentowane i udowodnione przed Sądem).

Na mocy art. 129 ust. 1 ustawy świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w wyroku. O kosztach Sąd orzekł stosownie do treści art.98 k.p.c. Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu wypożyczając akta emerytalne wnioskodawcy