Legislator Case Law & Legislation
II Ca 331/17 AI generated

Court dismissed telecom contract claim due to statute of limitations expiration after three years from contract termination.

Case Number II Ca 331/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The appellate court dismissed the plaintiff's claim for damages arising from a terminated telecommunications contract. The defendant argued that the claim was time-barred, having paid all arrears and noting the contract's early termination. The court held that the limitation period expired three years after the effective termination date, rendering the late lawsuit inadmissible.

Legislator headnote

AI generated

Art. 120 § 1 k.c.; Art. 386 § 1 k.p.c.: The limitation period begins when the claim becomes enforceable; a claim filed after the expiration of the limitation period is inadmissible unless the defendant abused their right.

Keywords

AI generated
statute of limitations telecommunications contract enforceability of claim abuse of right limitation period start contract termination inadmissible claim

Cited Legislation

AI generated
Art. 120 § 1 k.c.
Stosownie do dyspozycji art. 120 § 1 k.c. bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Art. 386 § 1 k.p.c.
Tak argumentując Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił, o czym orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.
Art. 98 k.p.c.
Skutkiem tego, w oparciu o regułę odpowiedzialności za wyniki procesu (art. 98 k.p.c.) zwrotowi na jej rzecz podlegają koszty poniesione przed Sądem Okręgowym, które objęły opłatę od apelacji w wysokości 30 zł.
art. 481 § 1 k.c
O odsetkach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 481 § 1 k.c., w związku z czym odsetki zasądzono, zgodnie z żądaniem powoda, od dnia 4 października 2011 roku do dnia zapłaty.
art. 381 k.p.c
Powyższego nie zmienia treść art. 381 k.p.c., która ogranicza dopuszczalność przywoływania w postępowaniu apelacyjnym nowych faktów i dowodów.
art. 316 § 1 k.p.c
Zgodnie bowiem z przepisem art. 316 § 1 k.p.c.
art. 118 k.c
W tym zakresie należy mieć na względzie, że jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata (art. 118 k.c.).
art. 750 k.c
Zgodnie zaś z art. 750 k.c.
art. 751 k.c
art. 120 § 1 k.c
Stosownie do dyspozycji art. 120 § 1 k.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt II Ca 331/17

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2017 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Karina Marczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2017 roku w S. sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnością w S. przeciwko M. L. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin — Centrum w S. z dnia 14 listopada 2016 r, sygn. akt I C 1422/16 I. zmienić zaskarżony wyrok w jego punkcie 1. w ten sposób, że powództwo oddalić, II. uchylić punkt 2. wyroku; III. zasądzić od powoda (...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnością w S. na rzecz pozwanej M. L. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSO Karina Marczak II Ca 331/17

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy Szczecin- Centrum w Szczecinie w sprawie z powództwa (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. przeciwko M. L. o zapłatę (sygn. akt II C 1422/16): zasądził od M. L. na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę 222,90zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 4 października 2011 roku do dnia zapłaty (pkt 1.); zasądził od M. L. na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością . z siedzibą w S. kwotę 107 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 2).

Sąd wyjaśnił, że powód oparł swoje roszczenie na podstawie zawartej pomiędzy stronami w dniu 28 lutego 2011 roku umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych, a pozwana nie kwestionowała faktu zawarcia przedmiotowej umowy i jej treści. Podniosła jedynie, iż opłaciła już wszystkie zaległe rachunki, zatem naliczenie kary umownej przez powoda jest w jej ocenie bezzasadne. Sąd wskazał, że zgodnie z treścią przedmiotowej umowy pozwana była zobowiązana do terminowego uiszczania na rzecz powoda opłaty abonamentowej w kwocie 30,90 złotych miesięcznie.

Umowa została zawarta na czas określony - 12 miesięcy. Zgodnie zaś z postanowieniami regulaminu usługi telefonicznej (...) świadczonej osobom fizycznym, powodowi przysługiwało uprawnienie do rozwiązania umowy w każdym czasie ze skutkiem natychmiastowym w przypadku niewłaściwego wykonywania postanowień umowy przez abonenta, w szczególności zalegania w całości lub w części z jakąkolwiek płatnością na rzecz operatora przez okres przekraczający 30 dni. Natomiast stosownie do treści § 2 ust. 6 regulaminu promocji „Podwajamy minuty” w przypadku jednostronnego rozwiązania umowy zawartej na warunkach niniejszej promocji przez abonenta lub operatora z winy abonenta przed upływem okresu, na jaki umowa została zawarta, abonent będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz operatora zryczałtowanych kosztów uruchomienia usługi w ramach niniejszej promocji w kwocie będącej różnicą pomiędzy wniesioną promocyjną opłatą za aktywację i instalację usługi a opłatą za aktywację i instancję usługi określoną w cenniku usług, tj. 535 złotych brutto.

Kwota ta miała być pomniejszona o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy na warunkach promocji do dnia jej rozwiązania. Z uwagi na fakt, iż pozwana zalegała z płatnością trzech kolejnych rachunków powód mógł zdaniem Sądu wypowiedzieć pozwanej umowę. Umowa została wypowiedziana ze skutkiem na dzień 3 października 2011 roku, a powód naliczył pozwanej karę w wysokości 222,90 złotych. Pozwana faktycznie opłaciła zaległe rachunki powoda. Powyższe miało jednak miejsce dopiero w dniu 11 lipca 2014 roku, a zatem 3 lata po wypowiedzeniu umowy.

Sąd uznał, że zasadne było domaganie się przez powoda kwoty 222,90 złotych tytułem zapłaty zryczałtowanych kosztów uruchomienia usługi w ramach promocji w wysokości różnicy pomiędzy wniesioną promocyjną opłatą za aktywację i instalację usługi, a opłatą za aktywację i instalację, tj. 535 złotych. Umowa została rozwiązana z winy pozwanej w dniu 3 października 2011 roku, trwała zatem przez okres 7 miesięcy (od dnia 28 lutego 2011 roku do dnia 3 października 2011 roku). Opłata za aktywację i instalację w wysokości 535 złotych została prawidłowo pomniejszona przez powoda o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania, wobec czego do zapłaty pozostała jeszcze kwota 222,90 złotych (535 zł / 12 miesięcy = 44,58 zł; 44,58 zł x 5 miesięcy = 222,90 zł).

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O odsetkach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 481 § 1 k.c., w związku z czym odsetki zasądzono, zgodnie z żądaniem powoda, od dnia 4 października 2011 roku do dnia zapłaty. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. przy czym za niezasadne Sąd uznał domaganie się przez powoda kosztów zastępstwa procesowego w wysokości trzykrotności stawki minimalnej. Apelację od wyroku Sądu złożyła pozwana i zaskarżając go w całości wniosła o jego uchylenie.

W uzasadnieniu podniosła zarzut przedawnienia roszczeń powoda. Dodała, że w umowie nie zastrzeżono, że powód mógł rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym. Wyjaśnił też, że kwotę 150 zł traktowała jako dopuszczalne zadłużenie. W odpowiedzi na apelację storna pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Z zarzutów apelacyjnych na uwzględnienie zasługiwał podniesiony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia zgłoszony dopiero w toku postępowania apelacyjnego w zakresie roszczenia powoda o zapłatę kary tytułem zryczałtowanych kosztów uruchomienia usługi w ramach promocji. Analizując dopuszczalność uwzględnienia zarzutu przedawnienia, zgłoszonego po raz pierwszy dopiero w postępowaniu apelacyjnym, należało mieć na uwadze poglądy judykatury, wskazujące, iż zarzut przedawnienia jest zarzutem prawa materialnego. Skorzystanie z tego materialnoprawnego uprawnienia pozostawione jest do swobodnego uznania uprawnionego.

Powyższego nie zmienia treść art. 381 k.p.c., która ogranicza dopuszczalność przywoływania w postępowaniu apelacyjnym nowych faktów i dowodów. Zgodnie bowiem z przepisem art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 §1 zd. 1 k.p.c., Sąd odwoławczy przy wydawaniu wyroku powinien uwzględniać stan istniejący w chwili zamknięcia rozprawy apelacyjnej, w tym – stan prawny ukształtowany w następstwie zgłoszonego w postępowaniu przed tym Sądem zarzutu przedawnienia. Przepis art. 381 k.p.c. ma w takiej sytuacji zastosowanie tylko o tyle, że wynikające z niego ograniczenie dotyczy nowych faktów i dowodów na stwierdzenie upływu przedawnienia.

Jeżeli pozwany powołuje dopiero w apelacji nowe fakty i dowody, wskazujące na przedawnienie, mogą one zostać pominięte przez Sąd. Wobec powyższego uznać trzeba, że podnoszenie po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym zarzutów merytorycznych opartych na pewnym stanie faktycznym jest dopuszczalne o tyle, o ile ich uzasadnienie mieści się w granicach stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji lub może być oparte na nowych faktach i dowodach, dopuszczalnych w postępowaniu przed Sądem rozpoznającym apelację.

W niniejszej sprawie strona pozwana nie wskazywała na zaistnienie nowych faktów lub dowodów, a pogląd o przedawnieniu roszczenia powoda sformułowała w oparciu o stan faktyczny, który w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji został ustalony jako bezsporny i takim pozostawał przed Sądem drugiej instancji. Tym samym, treść przepisu art. 381 k.p.c. nie stanowiła podstawy do pominięcia podniesionego w postępowaniu apelacyjnym zarzutu przedawnienia. Zgodnie z treścią umowy łączącej strony pozwana była zobowiązana do terminowego uiszczania na rzecz powoda opłaty abonamentowej w kwocie 30,90 złotych miesięcznie.

Umowa została zawarta na czas określony - 12 miesięcy. W ramach podłączenia do sieci pozwana miała być zobowiązana do uiszczenia jednorazowej opłaty, przy czym, w warunkach promocji udzielono jej rabatu w kwocie 535 zł. Zgodnie zaś z postanowieniami regulaminu usługi telefonicznej (...) świadczonej osobom fizycznym, powodowi przysługiwało uprawnienie do rozwiązania umowy w każdym czasie ze skutkiem natychmiastowym w przypadku niewłaściwego wykonywania postanowień umowy przez abonenta, w szczególności zalegania w całości lub w części z jakąkolwiek płatnością na rzecz operatora przez okres przekraczający 30 dni.

Natomiast stosownie do treści § 2 ust. 6 regulaminu promocji „Podwajamy minuty” w przypadku jednostronnego rozwiązania umowy zawartej na warunkach niniejszej promocji przez abonenta lub operatora z winy abonenta przed upływem okresu, na jaki umowa została zawarta, abonent będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz operatora zryczałtowanych kosztów uruchomienia usługi w ramach niniejszej promocji w kwocie będącej różnicą pomiędzy wniesioną promocyjną opłatą za aktywację i instalację usługi a opłatą za aktywację i instancję usługi określoną w cenniku usług, tj. 535 złotych brutto.

Kwota ta miała być pomniejszona o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy na warunkach promocji do dnia jej rozwiązania. Przechodząc do meritum ustalić w pierwszej kolejności należało w jakim terminie roszczenie pozwu ulegało przedawnieniu. W tym zakresie należy mieć na względzie, że jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata (art. 118 k.c.).

Zgodnie zaś z art. 750 k.c. do umówi o świadczenie usług, które nie są regulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy i zleceniu. Przepis art. 751 k.c. określa termin przedawnienia roszczeń określając go na okres lat 2. Przepis art. 751 k.c. regulujący dwuletni termin przedawnienia określonych w nim roszczeń nie ma jednak zastosowania w niniejszej sprawie. E. negotii umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zostały bowiem dostatecznie uregulowane w ustawie z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, co wyklucza stosowanie do tego rodzaju umów art. 750 i 751 k.c. Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 maja 2009 r., III CZP 20/09, a Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym apelację podziela powyższe zapatrywanie.

Za trafnością przedstawionego wyżej poglądu przemawia charakter prawny umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych i sposób jej uregulowania w prawie telekomunikacyjnym. Wskazana powyżej ustawa definiuje pojęcie usługi telekomunikacyjnej (art. 2 pkt 48) oraz pojęcie świadczenia usług telekomunikacyjnych (art. 2 pkt 41). Prawo telekomunikacyjne reguluje również m.in. minimalne wymagania dla umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych (art.

56) określając formę umowy i elementy, jakie powinna zawierać, określa wymagania dla regulaminu świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych (art. 60), reguluje prawa i obowiązki dostawcy usług w związku z zawarciem umowy. Uregulowania prawa telekomunikacyjnego odnoszące się do umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych nie mają kompleksowego charakteru, niemniej jednak Sąd Najwyższy w powołanej wyżej uchwale wskazał, iż prawo telekomunikacyjne dostatecznie reguluje elementy istotne umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, co pozwala określić istotne obowiązki stron i wskazać cel społeczno-gospodarczy umowy.

W konsekwencji do tych umów, choć są to umowy o świadczenie usług, nie mają zatem zastosowania przepisy o zleceniu gdyż umowa o oświadczenie usług telekomunikacyjnych została prawnie uregulowana w prawie telekomunikacyjnym. W konsekwencji roszczenia przysługujące operatorowi przeciwko użytkownikowi z umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych ulegają przedawnieniu według ogólnych zasad wyrażonych w art. 118 k.c. W analizowanym wypadku w grę wchodzi trzyletni termin przedawnienia roszczenia. Zważyć bowiem należy, że zróżnicowanie terminów przedawnienia określonych w art. 118 k.c. nie zależy ani od charakteru podmiotu, któremu roszczenie przysługuje, ani od charakteru rozstrzyganej sprawy, lecz wyłącznie od rodzaju roszczenia kwalifikowanego z punktu widzenia jego związku z określonym rodzajem działalności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1998 r., III CKN 9/98, nie publ. oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CZP 63/01, OSNC 2002, nr 9, poz. 106).

Jeśli zatem określony podmiot występuje z roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej, to roszczenie to podlega trzyletniemu przedawnieniu, niezależnie od tego, czy kierowane jest ono w stosunku do innego przedsiębiorcy czy też osoby nie będącej przedsiębiorcą, w szczególności np. do konsumenta. Określenie w art. 118 k.c. dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej krótszego, trzyletniego terminu przedawnienia było wynikiem dążenia ustawodawcy, podyktowanego potrzebami gospodarki, do zapewnienia możliwie szybkiego realizowania przez profesjonalistów swych roszczeń, zarówno przysługujących im wobec innych profesjonalistów, jak i wobec nieprofesjonalistów.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż jest bezsporne, że strona powodowa prowadzi działalność gospodarczą, a związek dochodzonego roszczenia z tą działalnością gospodarczą można uznać za oczywisty. W dalszej kolejności dalej należało, od którego momentu rozpoczął bieg termin przedawnienia roszczenia. Stosownie do dyspozycji art. 120 § 1 k.c. bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.

Przywołany przepis wprowadza ogólną regułę ustalania początku biegu terminu przedawnienia, zgodnie z którą, bieg ten rozpoczyna się od dnia wymagalności roszczenia. Roszczenia mogą stać się wymagalne w dniu wskazanym w treści czynności prawnej lub w ustawie, w dniu wynikającym z samej natury zobowiązania, niezwłocznie po ich powstaniu, czy też w dniu, w którym spełnił się warunek zawieszający (tak J. Ignatowicz (w:) System prawa cywilnego, t. I, 1985, s. 814), a zatem wymagalność roszczenia następuje wówczas, gdy po stronie dłużnika aktualizuje się powinność określonego zachowania będącego przedmiotem roszczenia.

W analizowanym wypadku początek biegu terminu przedawnienia należy wiązać z datą skutecznego złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, co nastąpiło z dniem 3 października 2011 r. Wprawdzie w aktach sprawy brak śladu, by pismo to doręczone zostało pozwanej w taki sposób, by mogła zapoznać się z jego treścią, tym niemniej pozwana sama przyznała, że wypowiedzenie nastąpiło z tą właśnie datą, co dodatkowo wiązało się z wyłączeniem usługi. Oznacza to, że roszczenie powoda z tytułu umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych przedawniło się z upływem trzech lat od dnia wypowiedzenia umowy tj. z dniem 3 października 2014 r.

Powód wystąpił z pozwem dopiero dnia 30 października 2015 r. W tej sytuacji zarzut przedawnienia ocenić należało jako zgłoszony skutecznie. W sprawie brak podstaw do twierdzenia, że strona pozwana powołując się na zarzut przedawnienia nadużyła prawa podmiotowego. Zgodnie z utrwalonym poglądem przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa trzeba uwzględniać wszystkie okoliczności konkretnego przypadku, zachodzące tak po stronie zobowiązanego, jak i po stronie uprawnionego. Nadto możliwość przyjęcia przez sąd orzekający, że skorzystanie z zarzutu przedawnienia roszczenia jest nie do pogodzenia z zasadami współżycia społecznego musi mieć swoje konkretne podstawy w nadzwyczajnych okolicznościach wykazanych przez stronę powodową.

W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie takie okoliczności nie miały miejsca. Tak argumentując Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił, o czym orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. Konsekwencją zmiany wyroku i oddalenia powództwa była potrzeba uchylenia rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2. zaskarżonego wyroku. Strona pozwana wygrała postępowanie apelacyjne. Skutkiem tego, w oparciu o regułę odpowiedzialności za wyniki procesu (art. 98 k.p.c.) zwrotowi na jej rzecz podlegają koszty poniesione przed Sądem Okręgowym, które objęły opłatę od apelacji w wysokości 30 zł.

Koszty zasądzone zostały w punkcie trzecim sentencji. SSO Karina Marczak