Appeal dismissed; criminal procedure compensation claim rejected due to lack of statutory basis and procedural errors.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against the District Court's refusal to award compensation for damages and distress caused by criminal coercive measures. The appellant argued violations of specific articles in the Criminal Procedure Code but failed to provide substantive arguments or evidence of procedural flaws. The court determined that the lower court's decision was substantively correct despite a minor error in the cited legal basis, as no compensation was legally available under the applicable regime.
Legislator headnote
AI generatedArt. 25 ust. 3 ustawy z 11.03.2016r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego; Art. 552a k.p.k.; Art. 167 k.p.k.; Art. 170 § 1 k.p.k.; Art. 172 § 1 k.p.k.; Art. 552 k.p.k.; Where a claim for compensation for damages and distress arising from criminal coercive measures is filed, the court must verify the existence of a statutory basis for such compensation, and an appeal is inadmissible if the first-instance judgment, though potentially citing the wrong article, correctly concludes that no legal ground exists for the claim.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt II AKa 74/17
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 czerwca 2017r. Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Grzegorz Salamon (spr.) Sędziowie:SA Hanna Wnękowska SA Marek Motuk Protokolant st. sekr. sąd. Marzena Brzozowska przy udziale Prokuratora Gabrieli Marczyńskiej - Tomali po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2017r. sprawy z wniosku K. P. w przedmiocie odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłe z wykonywania środków przymusu w sprawie Sądu Okręgowego w W. sygn. VIII K 311/12 na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9 listopada 2016r. sygn. akt XVIII Ko 18/16 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, II. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2016r. w sprawie XVIII Ko 18/16 Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił wniosek K. P. o zasądzenie od Skarbu Państwa odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, wynikłe z wykonywania środków przymusu wobec wnioskodawcy w sprawie VIII K 311/12 Sądu Okręgowego w W.. Apelację od tego wyroku wniósł pełnomocnik wnioskodawcy, zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego: I. art. 552a kpk w zw. z art. 4 § 1 kk, w zw. z art. 40 ustawy z 27.09.2013r. o zmianie ustawy kodeks postępowania karnego, II. art. 552 § 4 kpk oraz art. 167 kpk.
W konkluzji pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy jest niezasadna i to w stopniu oczywistym. Nie przedstawiono w niej żadnych argumentów, które wskazywałyby na wadliwość zaskarżonego wyroku, a i kontrola odwoławcza przeprowadzona przez Sąd Apelacyjny do takiego wniosku nie upoważniała. Przede wszystkim jednak w pierwszej kolejności należało zwrócić uwagę na kwestię podstawy prawnej rozstrzygnięcia, której zarówno skarżący jak sąd i I instancji poświęcili w sposób oczywiście zbędny najwięcej uwagi.
Kwestia ta została bowiem w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości rozstrzygnięta przez ustawodawcę w art. 25 ust. 3 ustawy z 11.03.2016r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. W tym przepisie o charakterze intertemporalnym rozstrzygnięte zostało, że postępowania wymienione w działach XI i XII kpk (a więc i w rozdziale 58. zawartym w dziale XII) wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie wspomnianej ustawy z 11.03.2016r., toczą się do ich zakończenia według przepisów dotychczasowych, a więc tych, które obowiązywały od dnia 1.07.2015r., a wprowadzone zostały ustawą z 27.09.2013r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw.
Sprawa niniejsza wszczęta została w dniu 13.04.2016r. (data złożenia wniosku), a więc jeszcze w trakcie obowiązywania zmian w kodeksie postępowania karnego wprowadzonych ustawą z 27.09.2013r., co oznaczało, że podstawą rozstrzygania w niej winien być obowiązujący w tym dniu art. 552a § 1 kpk, jak tego domagał się (choć z zupełnie innych powodów) pełnomocnik wnioskodawcy. W tej sytuacji bezprzedmiotowe były odnoszące się do powyższej kwestii zarówno rozważania sądu meriti jak i nawiązujące do nich zarzuty podniesione w apelacji.
Kolejną konsekwencją powyższego była także niezasadność zarzutu obrazy art. 167 kpk. Niezależnie od tego, który przepis i w jakim brzmieniu sąd I instancji uczynił podstawą rozstrzygnięcia, w toku procesu trafnie stosował przepisy procedury karnej obowiązujące od dnia 1 lipca 2015r., w tym te, które odnosiły się do kwestii dowodowych. Zatem, zgodnie z treścią art. 167 § 1 kpk w brzmieniu obowiązującym od tej daty, co do zasady, orzekający sąd przeprowadzał dowody na wniosek strony postępowania. Pełnomocnik wnioskodawcy z uprawnienia tego korzystał w sposób nieograniczony, zaś to, że jego wnioski dowodowe zostały przez Sąd Okręgowy oddalone, nie oznaczało, że doszło do obrazy art. 167 kpk.
Kwestia ta może być w realiach sprawy niniejszej oceniana co najwyżej na gruncie art. 170 § 1 kpk, ale i w tym zakresie Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść wyroku. Oddalenie wniosków dowodowych pełnomocnika wnioskodawcy przez Sąd Okręgowy było w pełni uzasadnione, a swą decyzję w tym przedmiocie Sąd ten trafnie i przekonująco umotywował. Dodać należy, że te same wnioski dowodowe pełnomocnik ponowił w swoim środku odwoławczym. I tym razem zostały one oddalone przez sąd odwoławczy z przyczyn wskazanych w postanowieniu wydanym na rozprawie.
Koncentrując swe zastrzeżenia na kwestiach związanych z podstawą prawną rozstrzygnięcia, obrońca praktycznie nie podjął żadnej polemiki z merytoryczną stroną skarżonego orzeczenia. A przecież, jak wynika z pisemnego uzasadnienia wyroku, sąd I instancji nie ograniczył swych rozważań do wskazania przyczyn oparcia rozstrzygnięcia o treść art. 552 kpk w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania, lecz przedstawił także szerokie merytoryczne rozważania przy założeniu, że podstawą wyrokowania mógłby być wspomniany art. 552a kpk.
I do tej części uzasadnienia wyroku autor apelacji praktycznie w ogóle nie odniósł się, uniemożliwiając Sądowi Apelacyjnemu podjęcie z nim jakiejkolwiek rzeczowej dyskusji. Pozostaje zatem stwierdzić, że rozważania Sądu Okręgowego we wskazanej wyżej części są zarówno odpowiednio wszechstronne i wnikliwe, jak również trafne i przekonujące. Sąd ten odniósł się w nich do całości kwestii zasadności zgłoszonego przez wnioskodawcę roszczenia. Rozważył zatem przede wszystkim to, że w istocie rzeczy zasadnicza jego część wiązała się z samym faktem prowadzenia wobec niego postępowania karnego.
Konkluzja sądu, że w tym zakresie w żadnym reżimie prawnym na gruncie kodeksu postępowania karnego, polskie ustawodawstwo nie przewidywało możliwości dochodzenia ani odszkodowania, ani zadośćuczynienia za ewentualne szkody i krzywdy z tym postępowaniem związane, była oczywiście trafna. Szeroko i wnikliwie Sąd Okręgowy odniósł się także do kwestii związanych z żądaniem wnioskodawcy odszkodowania wynikającego z zastosowanymi wobec niego w toku postępowania karnego zabezpieczenia majątkowego i poręczenia majątkowego. Niezasadność owego żądania została przez ten Sąd wykazana w sposób wszechstronny i przekonujący, co przy braku jakiejkolwiek argumentacji przeciwnej skarżącego powodowało, że należało jedynie w tym miejscu wyrazić pełną akceptację dla przedstawionych w pisemnym uzasadnieniu wyroku wywodów, bez zbędnego ich powtarzania.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że jakkolwiek Sąd Okręgowy przyjął błędną podstawę prawną rozstrzygnięcia (art. 552 kpk w brzmieniu obowiązującym w chwili wyrokowania), to jednak dzięki odpowiednio wnikliwemu rozpoznaniu sprawy także na gruncie art. 552a kpk, brak było podstaw do uwzględnienia apelacji pełnomocnika wnioskodawcy, zarówno gdy wnosiło zmianę zaskarżonego wyroku jak i jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w części dyspozytywnej.