Court upheld a handwritten will excluding a spouse, dismissing a challenge based on lack of disclosure.

Sygn. akt XI Ns 2134/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 stycznia 2017 r. Sąd Rejonowy w Toruniu XI Wydział Cywilny w składzie: PrzewodniczącySSR J. S. P.. sekr. sądowy M. P. Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. w T.. sprawy z wniosku S. S. (1) z udziałem S. S. (2) i P. S. o stwierdzenie nabycia spadku po: R. S. I. stwierdza, że spadek po R. S., zmarłej dnia 19 sierpnia 2016 r. w T., mającej ostatnie zwykłe miejsce pobytu w T., na podstawie testamentu własnoręcznego z 30 lipca 2016 r., otwartego i ogłoszonego przed Sądem Rejonowym w Toruniu dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie XI Ns 2134/16 nabyli wprost synowie R. i S.: P. S. i S. S. (2) po ½ (jednej drugiej) części każdy z nich; II. ustala iż każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. XI Ns 2134/16

UZASADNIENIE

Wnioskodawca S. S. (1) wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po R. S., zmarłej dnia 19 sierpnia 2016 r. w T., na podstawie ustawy, wskazując, że zmarła nie pozostawiła testamentu. Wnioskodawca wskazał, że spadkodawczyni pozostawiła męża S. S. (1) i dwóch synów S. i P. S.. W odpowiedzi na wniosek uczestnik P. S. poinformował, że zmarła pozostawiła testament, załączając jego oryginał. W piśmie z dnia 25.11.2016 r. wnioskodawca zakwestionował złożony testament, podnosząc, że jest zdziwiony i zaskoczony faktem sporządzenia testamentu oraz że synowie nie informowali go o nim przed sprawą w sądzie.

W piśmie z dnia 29.12.2016 r. uczestnik P. S. wyjaśnił, że sporządzenie testamentu w tajemnicy przez wnioskodawcą wynikało z faktu, iż wnioskodawca przez wiele lat znęcał się fizycznie i psychicznie nad spadkodawczynią. Sąd ustalił, co następuje: R. S. zmarła dnia 19 sierpnia 2016 r. w T., ostatnio stale zamieszkiwała w T. przy ul. (...). Spadkodawczyni pozostawiła męża S. S. (1) i dwóch synów P. S. i S. S. (2). ( dowód : zapewnienie spadkowe S. S. (1) k. 20, odpisy aktów stanu cywilnego k. 3-6) R. S. pozostawiła testament własnoręczny z dnia 30 lipca 2016 r., w którym do spadku powołała swoich synów S. S. (2) i P. S. w częściach równych. ( dowód : testament własnoręczny k.

15)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów oraz zapewnienia spadkowego wnioskodawcy. Jedyną okolicznością sporną był testament spadkodawczyni. Na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. wnioskodawca nie kwestionował autentyczności pisma żony, lecz wniósł o udzielenie mu terminu na rozważenie, czy kwestionuje testament. Wobec powyższego Sąd zobowiązał wnioskodawcę do oświadczenia na piśmie w terminie 14 dni, czy kwestionuje testament żony. Sąd pouczył wnioskodawcę, że w przypadku kwestionowania testamentu należy powołać dowody (świadkowie, dokumenty) na okoliczność tego, że testament pisała inna osoba lub testująca nie była świadoma albo swobodna w chwili testowania albo działała pod wpływem błędu lub groźby.

W piśmie z dnia 25.11.2016 r. wnioskodawca oświadczył, że podważa testament żony. Wskazał, że jego żona pozostawiła pismo z dnia 28.07.2016 r., w którym podała, jak ma spełnić jej ostatnią wolę; innych pism spadkodawczyni nie zostawiła. Wskazał również, że jego synowie przed sprawą w sądzie nie wspominali mu o testamencie oraz że zmarła nie pozostawiła żadnych dokumentów sąsiadce B. Ż.. Jako jedyny dowód wnioskodawca załączył pismo spadkodawczyni z dnia 28.07.2016 r. Zgodnie z art. 945§1 kc testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;

2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;

3) pod wpływem groźby. Oczywiście podstawy dziedziczenia nie może stanowić również dokument sporządzony i podpisany przez inną osobę niż spadkodawca, ponieważ taki dokument w ogóle nie jest testamentem (w takim przypadku mamy do czynienia z przestępstwem sfałszowania dokumentu). Podstawy dziedziczenia nie może stanowić także testament w całości odwołany przez spadkodawcę. Wnioskodawca nie wykazał żadnej z powyższych okoliczności, tj. nie wykazał, iż testament został sfałszowany, odwołany lub sporządzony w okolicznościach, o których mowa w art. 945§1 pkt 1, 2 lub 3 kc. Załączone przez niego pismo spadkodawczyni z dnia 28.07.2016 r. (k.

22) dotyczy jedynie woli spadkodawczyni odnośnie sposobu pochówku i w żaden sposób nie wyklucza możliwości sporządzenia testamentu. Również oświadczenie sąsiadki o nieprzekazaniu jej przez spadkodawczynię żadnych dokumentów nie świadczy o tym, że testament nie został sporządzony (na marginesie zauważyć można, że spadkodawczyni pozostawiła testament synowi, a nie sąsiadce). Sporządzenie testamentu w tajemnicy przed jednym ze spadkobierców ustawowych nie ma wpływu na ważność testamentu. Jest wyrazem korzystania ze swobody testowania przez spadkodawcę, który z różnych względów może nie chcieć, by niektórzy ze spadkobierców poznali jego ostatnią wolę przed jego śmiercią.

Względy, którymi kierowała się spadkodawczyni, zostały wyjaśnione w piśmie uczestnika P. S. z dnia 29.12.2016 r., aczkolwiek motywy, którymi kieruje się testator nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, o ile nie wynikają one z błędu lub groźby. Reasumując, wnioskodawcy nie udało się podważyć złożonego testamentu, który Sąd uznał za autentyczny, ważny i w pełni skuteczny. Pozostałe dokumenty zebrane w sprawie (odpisy aktów stanu cywilnego) nie były kwestionowane przez strony, stąd też zostały uznane za wiarygodne.

Zgodnie z art. 926 § 1 kc powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Pierwszeństwo ma dziedziczenie testamentowe. Dziedziczenie ustawowe wchodzi w grę co do całości spadku, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy lub gdy żadna z powołanych przez niego osób nie chce lub nie może być spadkobiercą (art. 926 § 2 kc). Każda osoba może rozrządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci w drodze jednostronnej czynności prawnej, jaką jest testament. Zarówno samo sporządzenie testamentu, jak i jego treść zależy od wyłącznej woli spadkodawcy.

To spadkodawca decyduje bowiem o kręgu spadkobierców, tj. czy będą po nim dziedziczyć spadkobiercy ustawowi, czy też inni – testamentowi. Spadkodawczyni R. S. do całości spadku powołała sowich synów S. S. (2) i P. S. w częściach równych. Mając to na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie 1. sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 520 § 1 kpc.