Criminal proceedings dismissed due to lack of victim's request after victim lost capacity and no legal representative filed charges.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal quashed the first-instance judgment dismissing criminal proceedings because the victim, a close relative, lacked capacity to act and her appointed curator refused to file charges. The prosecutor appealed, arguing the court erred in finding the social harm negligible, but the appellate court focused on a procedural defect under Polish law. Since the victim was partially incapacitated and her legal representative declined to prosecute, the court was obligated to dismiss the case and shift all costs to the state.
Legislator headnote
AI generatedArt. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.; Art. 115 § 11 k.k.; Art. 61 § 8 k.k.: Criminal proceedings for offenses against close relatives require a specific request from the victim; if the victim lacks capacity and their legal representative refuses to file charges, the proceedings must be dismissed as a matter of law.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt II Ka 644/13
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Zamościu II Wydział Karny w składzie : Przewodniczący: SSO Jerzy Rusin Sędziowie: SO Beata Krzysztofiak SO Przemysław Szyszka (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Agnieszka Nowakowska przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. Roberta Gąski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 roku sprawy A. S. oskarżonej z art.278§1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Biłgoraju VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Janowie Lubelskim z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt VII K 121/13 I. na mocy art.439§1 pkt 9 kpk uchyla zaskarżony wyrok i na mocy art.17§1 pkt 10 kpk umarza postępowanie ; II. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. /-/ Na oryginale właściwe podpisy. Sygn. akt II Ka 644/13
UZASADNIENIE
A. S. została oskarżona o to, że w dniu bliżej niustalonym w okresie od 22 maja 2009 roku do 24 czerwca 2009 roku w J. L. dokonała zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 2700 złotych czym działała na szkodę S. S. (1); to jest o czyn z art. 278 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 roku w sprawie sygn. akt VII K 121/13 Sąd Rejonowy w Biłgoraju VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Janowie Lubelskim na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej A. S., zaś kosztami sądowymi w sprawie obciążył Skarb Państwa.
Apelację od tego wyroku wniósł Prokurator zaskarżając go w całości na niekorzyść oskarżonej A. S.. Powołując się na przepisy art. 427 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 438 pkt. 3 k.p.k. oskarżyciel publiczny zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na uznaniu, iż społeczna szkodliwość czynu popełnionego przez oskarżoną jest znikoma, co w konsekwencji doprowadziło do umorzenia postępowania. Podnosząc powyższy zarzut autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zaskarżony wyrok podlega uchyleniu, jednak nie z przyczyn podanych w apelacji przez oskarżyciela publicznego. Na wstępie wskazać należy, iż procedując w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w prawidłowo zgromadził dowody, a każdy z nich poddał wszechstronnej ocenie. Kontrola odwoławcza nie wykazała również, aby Sąd Rejonowy przy ich ocenie przekroczył granice swobodnej oceny dowodów w kierunku oceny dowolnej. Nie stwierdzono też w rozumowaniu Sądu, przedstawionym w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, luk albo błędów o charakterze logicznym lub faktycznym.
Sąd Rejonowy dokonał pełnych, wszechstronnych niekwestionowanych przez skarżącego, ustaleń faktycznych, co do sprawstwa oskarżonej w zakresie czynu objętego zarzutem aktu oskarżenia. Ustalenia te są zatem prawidłowe, nie budzi też wątpliwości kwalifikacja prawna czynu przypisanego A.S. S.. Jednak wyrok Sądu Rejonowego w Biłgoraju VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Janowie Lubelskim podlega uchyleniu z powodu stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej w art.439 § 1 pkt 9 k.p.k. Stwierdzenie tego rodzaju uchybienia nakłada na sąd odwoławczy obowiązek uchylenia orzeczenia bez prawa badania związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem a treścią orzeczenia, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
W tym miejscu wskazać należy, iż przestępstwo kradzieży popełnione na szkodę osoby najbliższej jest przestępstwem wnioskowym, co oznacza, że jego ściganie następuje jedynie na wniosek pokrzywdzonego. Zgodnie z art. 115 § 11 k.k. osobą najbliższą jest m.in. powinowaty w tej samej linii i stopniu co małżonek. Zgodnie natomiast z art. 61 8 § 1 kro powinowactwo trwa mimo ustania małżeństwa. W przedmiotowej sprawie pokrzywdzona S. S. (1) jest niewątpliwie osobą najbliższą dla oskarżonej A. S., która jest jej synową. Powinowactwo pomiędzy stronami niniejszego postępowania nie ustało pomimo rozwodu oskarżonej z synem pokrzywdzonej.
W niniejszej sprawie wymagany był więc wniosek pokrzywdzonej S. S. (1) do wszczęcia postępowania przeciwko A. S. . Sądowi I instancji umknęło jednakże, iż pokrzywdzona w dniu 20 listopada 2012 roku, to jest w dniu złożenia wniosku o ściganie nie posiadała zdolności do czynności procesowych w postepowaniu karnym, bowiem prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Zamościu w sprawie sygn. akt I Ns 48/10 z dnia 29 września 2010 roku została częściowo ubezwłasnowolniona. W takiej sytuacji jej przedstawicielem ustawowym jest kurator, który wykonuje wszystkie uprawnienia przysługujące pokrzywdzonemu (por. art. 51 § 2 k.p.k).
W omawianej sprawie pokrzywdzona nie mogła zatem samodzielnie złożyć wniosku o ściganie popełnionego na jej szkodę przez osobę najbliższą przestępstwa. Mogła to natomiast uczynić J. Ł., która postanowieniem Sądu Rejonowego w Janowie Lubelskim z dnia 18 marca 2011 roku w sprawie III RNs 22/11 została ustanowiona kuratorem częściowo ubezwłasnowolnionej S. S. (1) (k. 41). Tymczasem kurator J. Ł., na rozprawie apelacyjnej w dniu 5 grudnia 2013 roku oświadczyła, iż nie wnosi o ściganie oskarżonej A. S. za kradzież popełnioną na szkodę S. S. (1).
Tym samym w sprawie zachodzi ujemna przesłanka procesowa określona w art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. to jest brak wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej stanowiąca jednocześnie bezwzględną przyczynę odwoławczą (art.439 § 1 pkt 9 k.p.k.) Stwierdzenie zaś uchybienia uznanego przez ustawę za bezwzględną przyczynę odwoławczą, o czym już była mowa na wstępie, nakłada na sąd odwoławczy obowiązek uchylenia orzeczenia. Z powodu zaś braku wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej, postępowanie w niniejszej sprawie należało jednocześnie umorzyć, co też Sąd Okręgowy w oparciu o przepis art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. uczynił.
Przy takim zaś rozstrzygnięciu co do istoty sprawy, zgodnie z art. 634 k.p.k. i art. 632 pkt 2 k.p.k., koszty całego procesu obciążają Skarb Państwa. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku. /-/ Na oryginale właściwe podpisy.