Court allows appeal overturning dismissal of commercial court jurisdiction based on creditor's seat location.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court overturned the lower court's decision transferring the case to Lublin due to improper venue. The plaintiff argued that the creditor's seat in Gdańsk established jurisdiction under the Commercial Code, while the defendant contended the bank account location determined the venue. The court ruled that without mutual agreement on the payment account, the creditor's business seat, not the bank, dictates the place of performance and thus jurisdiction.
Legislator headnote
AI generatedArt. 34 k.p.c.; Art. 454 § 1, 2 k.c.: In monetary debt cases, the place of performance is the creditor's seat or business premises unless parties agree otherwise, establishing alternative jurisdiction for the creditor's court.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt VI Gz 123/17 POSTANOWIENIE Dnia 09 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VI Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Jerzy P. Naworski Sędziowie: SO Zbigniew Krepski, SO Małgorzata Bartczak-Sobierajska po rozpoznaniu w dniu 09 czerwca 2017 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa P. D. przeciwko P. C. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt V GC 196/17 postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Jerzy P. Naworski Zbigniew Krepski Małgorzata Bartczak-Sobierajska
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Toruniu stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lublinie - Wschód. Zarzut pozwanego zawarty w sprzeciwie od nakazu zapłaty dotyczący niewłaściwości miejscowej sądu w Toruniu został uznał za zasadny. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w myśl art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. powód w sytuacji, w której kieruje pozew do innego sądu niż ogólnie właściwy powinien przytoczyć w pozwie okoliczności faktyczne uzasadniające właściwość sądu.
Powód w uzasadnieniu pozwu jedynie powołał się na art. 34 k.p.c. i art. 454 k.c. Sąd pierwszej instancji odniósł się też do stanowiska powoda, że właściwość miejscowa sądu w Toruniu wynika z obowiązku zapłaty przez pozwanego należności w F., gdzie powód ma siedzibę. Sąd a quo uznał je za nieznajdujące oparcia w dołączonych do pozwu dokumentach, gdyż wskazana miejscowość nie została wymieniona w żadnej z faktur, a siedziba powoda mieści się w G. D.. Sąd ten podkreślił też, że w fakturach wskazano na bank w B., ale faktury nie zostały przez pozwanego podpisane, a samo wskazanie dłużnikowi przez wierzyciela rachunku bankowego nie rozstrzyga o miejscu spełnienia świadczenia.
W związku z tym Sąd a quo na podstawie art. 200 § 1w zw. z art. 27 § 1 k.p.c. orzekł jak w zaskarżonym postanowieniu (k. 106-106, s. 2). W zażaleniu na to postanowienie powód wniósł o jego uchylenie podnosząc, że w świetle powołanych w uzasadnieniu pozwu przepisów art. 34 k.p.c. w zw. z art. 454 k.c. miejscem spełnienia świadczenia pieniężnego jest siedziba wierzyciela, a ta mieści się w G.-D., co przesądza o właściwości sądu gospodarczego w Toruniu (k. 110-111).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne. W pozwie powód powołał się na właściwość przemienną wynikającą z art. 34 k.p.c. w zw. z art. 454 k.c. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, i mimo pomyłki skarżącego w określeniu siedziby powoda (G., a nie F.), w świetle art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. istniały podstawy do przyjęcia właściwości przemiennej sądu w Toruniu, o której mowa w art. 34 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, powództwo o wykonanie umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania. Miejsce wykonania umowy, w braku wyraźnego oznaczenia go przez strony lub z uwagi na właściwość zobowiązania, określają reguły wyrażone w art. 454 § 1 i 2 k.c., wedle których dług pieniężny ma charakter oddawczy, a zatem o miejscu jego spełnienia decyduje siedziba wierzyciela, a jeżeli zobowiązanie ma związek z przedsiębiorstwem wierzyciela - siedziba jego przedsiębiorstwa w chwili spełnienia świadczenia.
Ponieważ siedzibą powoda i siedzibą jego przedsiębiorstwa jest G. D., a wiec miejscowość objęta właściwością Sądu Rejonowego w Toruniu - Sądu Gospodarczego, powód, korzystając z właściwości przemiennej, wytoczył powództwa przed sąd właściwy miejscowo. Rozważania Sądu pierwszej instancji na temat banku, w którym miała nastąpić płatność należności są bezprzedmiotowe. Uznanie siedziby banku prowadzącego rachunek wierzyciela za miejsce spełnienia świadczenia pieniężnego jest dopuszczalne tylko w tych przypadkach, w których obie strony wyraziły zgodę na zapłatę na określony rachunek wierzyciela.
Jeżeli takiej zgody nie ma o miejscu spełnienia świadczenia pieniężnego nie decyduje siedziba banku prowadzącego rachunek wierzyciela, lecz jego miejsce zamieszkania lub siedziba (siedziba przedsiębiorstwa) w chwili spełnienia świadczenia. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 lutego 2002 r. (III CZP 81/2001, OSNC 2002, nr 11, poz. 131), do którego zresztą nawiązał Sąd Rejonowy. Skoro zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 34 k.p.c. należało je uchylić (art. 386 § 1 w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.).
O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnie Sąd Rejonowy w orzeczeniu kończącym sprawę (art. 108 § 1 zd. 1 k.p.c.). Jerzy P. Naworski Zbigniew Krepski Małgorzata Bartczak-Sobierajska (...) (...) (...) (...) (...) (...)