Legislator Case Law & Legislation
I ACa 107/17 AI generated

Appeal dismissed; unfair competition found; marketing fees deemed unjust enrichment requiring return.

Case Number I ACa 107/17
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against the lower court's judgment ordering the return of marketing fees. The appellant argued that promotional costs were voluntary and unrelated to the plaintiff's specific goods, but the court found the fees were artificial. The court ruled that the fees constituted unjust enrichment and unfair competition because they served the defendant's own economic interests rather than providing equivalent value to the plaintiff.

Legislator headnote

AI generated

Art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji; Art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji: Fees imposed by a dominant partner on a weaker partner for marketing activities that primarily benefit the dominant partner's own sales constitute unfair competition and unjust enrichment, requiring their return.

Keywords

AI generated
unfair competition unjust enrichment marketing fees dominant partner promotional costs

Cited Legislation

AI generated
Art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Tym samym dopuszczała się czynu nieuczciwej konkurencji , stypizowanego w art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Świadczenia te , rzeczywiście przez powódkę spełnione , jako nienależne , podlegają zwrotowi na podstawie art. 18ust.
Art. 385 kpc
Z podanych przyczyn , apelacja jako niezasadna , podlegała oddaleniu, na podstawie art. 385 kpc w zw z art.
Art. 98 §1 i 3 kpc
tekst DzU z 2003 Nr 53 poz.1503] Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego była norma art. 98 §1 i 3 kpc w wzw z art.
Art. 108 §1 i 391 §1 kpc
98 §1 i 3 kpc w wzw z art. 108 §1 i 391 §1 kpc i wynikająca z niej , dla wzajemnego ich rozliczenia pomiędzy stronami , zasada odpowiedzialności za wynik sprawy.
§2 pkt 5 w zw z § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS

Cited Case Law

AI generated
IX GC 380/15
II UK 314/03
II UK 314/03 i z 29 czerwca 2004, sygn.
III CSK 393/03

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I ACa 107/17

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2017 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Wojciech Kościołek Sędziowie: SSA Grzegorz Krężołek (spr.) SSA Marek Boniecki Protokolant: sekr.sądowy Katarzyna Rogowska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki jawnej (...) (...) w L. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w K. w restrukturyzacji sanacyjnej o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt IX GC 380/15 1. oddala apelację;

2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSA Grzegorz Krężołek SSA Wojciech Kościołek SSA Marek Boniecki Sygn. akt : I ACa 107/17

UZASADNIENIE

Powód (...) spółka jawna J.E. K. w L., w pozwie skierowanym przeciwko pozwanej (...) spółce akcyjnej w K. - obecnie w postępowaniu restrukturyzacyjnym- sanacyjnym , domagała się zapłaty kwoty kwoty 37 523,26 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Wniosła również o obciążenie pozwanej kosztami procesu. W motywach żądania powódka podniosła , że w ramach współpracy handlowej stron sprzedawała pozwanej , wytwarzany w ramach swojego przedsiębiorstwa makaron. W czasie współpracy został na powódkę nałożony przez kontrahentkę obowiązek ponoszenia dodatkowych opłat związanych z uczestnictwem w działaniach marketingowych, w postaci akcji promocyjnych , które miały charakter obligatoryjny i występowały w sytuacji każdorazowego wprowadzania towarów spółki powódki do nowych sklepów strony pozwanej .

Kolejną formą tych , zdaniem powódki niedozwolonych opłat , które utrudniały dostęp do rynku był tzw bonus w wysokości 3% netto wartości zakupów , w ostatnim kwartale oraz dodatkowy rabat promocyjny na towary wspólnie uzgodnione w promocji w wysokości minimalnej 5%.. W ocenie powódki opłaty te były przez nią ponoszone albowiem wykorzystująca swoją pozycję A. M. od tego uzależniała kontynuację współpracy. Tym samym dopuszczała się czynu nieuczciwej konkurencji , stypizowanego w art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Świadczenia te , rzeczywiście przez powódkę spełnione , jako nienależne , podlegają zwrotowi na podstawie art. 18ust. 1 pkt 5 ustawy. W sprzeciwie od wydanego przez Sąd Okręgowy nakazu zapłaty w postepowaniu upominawczym , którym żądanie spółki z L. zostało w całości uwzględnione, pozwana, kwestionując to rozstrzygniecie w całości , domagała się oddalenia powództwa i przyznania na swoją rzecz kosztów procesu. W swoim stanowisku , nie negując , że strony współpracowały ze sobą, w czasie i w sposób , w sposób jaki opisała powódka, twierdziła , iż realizowała na jej rzecz usługi marketingowe i przeprowadzała akcje promocyjne, w odniesieniu do oferowanych przez spółkę (...) artykułów , których zakres i charakter był obopólnie uzgodniony.

Warunki współpracy były dobrowolnie przez strony kształtowane , a pozwana nie uzależniała jej rozpoczęcia i prowadzenia od zgody drugiej strony na ponoszenie opłat , które obecnie są przez powodową spółkę kwestionowane. W tych warunkach nie sposób zasadnie mówić , iż ich pobieranie jest czynem nieuczciwej konkurencji , tym bardziej , że utrudniały one dostępu do rynku byłej kontrahentce pozwanej. A. M. podkreśliła także , że dysponuje szeroką wiedzą na temat upodobań i zachowań konsumentów, co pozwala na zwiększenie efektywności sprzedawanych towarów.

Powódka w opisany wyżej sposób korzystała z niej , w celu zwiększenia sprzedaży wytwarzanych przez siebie towarów, a poniesione przez nią opłaty były istotnie mniejsze od skali tych kosztów , które musiałaby ponieść gdyby podjęła czynności promocyjne i reklamowe swoich towarów tylko we własnym zakresie. Pozwana broniła się także zarzutem przedawnienia zgłoszonych roszczeń , podnosząc , iż są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2016r , Sąd Okręgowy w Krakowie : - zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 30 037, 30 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 28 stycznia 2012r [ pkt I ], - w pozostałym zakresie powództwo oddalił [ pkt II ], - zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2902 złote , tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sąd Okręgowy ustalił następujący fakty istotne dla rozstrzygnięcia Strony łączyła umowa, na mocy której spółka (...) sprzedawała (...) SA , produkty spożywcze w postaci makaronów, udzielając jej jednocześnie określonych na podstawie umowy upustów w cenie. Kupująca świadczyła usługi promocyjne i marketingowe na rzecz powódki , w postaci reklamowania jego produktów w gazetkach reklamowych i na własnej stronie internetowej oraz w ramach prowadzonych akcji promocyjnych , które organizowane były w związku z nowo otwartymi sklepami (...) oraz nowymi produktami spółki z L. wprowadzanymi do sprzedaży w sieci sklepów strony pozwanej.

Powódka musiała zgodzić się na warunki proponowane przez pozwaną, w tym na ustalone opłaty, jeżeli chciała współpracować z pozwaną. Akceptacja tych usług i stosowanych przez stronę pozwaną upustów była warunkiem nawiązania i kontynuacji współpracy. Trwała ona pomiędzy stronami od 1 czerwca 2008r i została zakończona w roku 2011. W zakresie objętym pozwem A. wystawiła następujące faktury z tytułu usług marketingowych, promocyjnych i udzielonego rabatu, które zostały zapłacone przez stronę powodową : kwota Nr dokumentu dokonane wpłaty 732,45 (...) wpłata (...),35 – (...) 732,45 (...) wpłata (...),35 – (...) 3477 (...) wpłata (...),28 – (...) 732,45 (...) wpłata (...),35 – (...) 244 (...) wpłata (...),35 – (...) 704,33 (...) wpłata (...),28 – (...) 704,33 (...) wpłata (...),28 – (...) 372,06 (...) wpłata (...),28 – (...) 418,12 (...) wpłata (...),28 – (...) 110,44 (...) wpłata (...),28 – (...) 488 (...) wpłata (...),72 – (...) 7808 (...) wpłata (...),72 – (...) 9760 (...) wpłaty do kwoty 7300 zł 461,23 (...) wpłata (...),72 – (...) 461,23 (...) wpłata (...),72 – (...) 314,44 (...) wpłata (...),72 – (...) 293,51 (...) wpłata 1028,33 zł 438,82 (...) wpłata (...),72 – (...) 434,82 (...) wpłata 1028,33 zł 460,12 (...) wpłata 20,07 z przelewu 377,85 zł 357,78 (...) wpłata 377,85 zł 411,13 (...) wpłata 411,13 – (...) 256,25 (...) wpłata (...),90 – (...) 488 (...) wpłata (...),90 – (...) 4392 (...) wpłata (...),90 – (...) 496,03 (...) wpłata (...),90 – (...) 420,62 (...) wpłata (...),90 – (...) 412,04 (...) wpłata 412,04 –(...) Pozwana , w okresie współpracy stron rzeczywiście wykonała wobec powódki usługi marketingowe i promocyjne, za co pobierała opłaty kompensowane z należnościami za towar.

Powódka zmuszona była do akceptowania także naliczanych mu przez kontrahentkę upustów/ nazywanych bonusami / brak bowiem akceptacji dla nich wiązałby się z zerwaniem współpracy przez drugą stronę. W ramach rozważań prawnych Sąd I instancji ocenił roszczenie za , w znacznej części, bo co do kwoty 30 037, 30 zł , uzasadnione. Analizując stan faktyczny z punktu widzenia kwalifikacji prawnej zapłaconych przez powódkę na rzecz pozwanej świadczeń z tytułu usług reklamowych i akcji promocyjnych /marketingowych / , ocenił , iż były to ukryte , inne niż marża handlowa opłaty, za przyjęcie towaru do sprzedaży , których pobieranie przez (...) SA , utrudniały spółce (...) dostęp do rynku.

Wymaganie ich od kontrahentki stanowiło zatem po stronie pozwanej czyn nieuczciwej konkurencji, a suma tych opłat jako świadczenie nienależne podlega zwrotowi wraz z odsetkami. Jest ono , zdaniem Sądu należne od daty 28 stycznia 2012r czyli od dnia następnego po dniu , w którym uległo zakończeniu postępowanie wywołane wnioskiem spółki z L. o zawezwanie do próby ugodowej , mającej objąć roszczenie dochodzone później na drodze sądowej. Od tego bowiem dnia pozwana może być uznana za pozostającą w opóźnieniu z zapłatą, na rzecz powódki tej części świadczenia, które Sąd uznał za usprawiedliwione.

Oceniając pobieranie tak zidentyfikowanych opłat za czyn nieuczciwej konkurencji, Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności wskazał , iż takiej ich kwalifikacji nie wyklucza okoliczność , że usługi reklamowe i akcje promocyjne zostały rzeczywiście przez (...) SA zrealizowane ani też to , że były one oznaczone w porozumieniu stron określającym zasady współpracy. O tym ,że usługi te i akcje promocyjne stanowiły jedynie pretekst do pobierania niedozwolonych opłat przez dominującego w relacji umownej kontrahenta, dostatecznie , zdaniem Sądu I instancji przekonuje to , że wysokość opłat za nie była tak ukształtowana , iż pozostawała w całkowitym oderwaniu od ich rzeczywistych kosztów , a co więcej , strona powodowa płaciła za nie zróżnicowane stawki , mimo , że świadczenie drugiej strony z tego tytułu było treściowo zawsze takie samo bądź bardzo zbliżone , w postaci umieszczenia towaru spółki z L. w gazetce reklamowej i na stronie internetowej (...) SA.

Podobnie ocenił Sąd pobieranie przez stronę pozwaną opłaty - tzw. upustu cenowego [ bonusu ] . Zwrócił przy tym uwagę , że mechanizm określenia jego wysokości był zupełnie niezależny od osiągniętego w relacjach stron poziomu sprzedaży. Bonus był należny w takiej samej wąskości niezależnie od jej skali. Sąd zwrócił jeszcze uwagę po pierwsze na to , że przez cały okres współpracy handlowej stron , obroty wzajemne nie przekroczyły sumy 80 000 złotych , podczas gdy suma spełnionych przez spółkę (...) świadczeń, zamknęła się wielkością około 50 000 złotych .

Porównanie to samo w sobie utwierdzić powinno w ocenie o nie ekwiwalentności wzajemnych świadczeń stron. Po wtóre na to , iż jakikolwiek wzajemne relacje opierały się na dwustronnie podpisanym porozumieniu, to jednak nie było ono oparte i nie prowadziło ono do faktycznej równości jego stron , skoro brak akceptacji dla pobieranych opłat , po stronie słabszej ekonomicznie parterki groziło zerwaniem współpracy przez silniejszego partnera. Odnosząc się do podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia zgłoszonego roszczenia , w pierwszej kolejności Sąd Okręgowy uznał, przy zaakcentowaniu pojawiających się wątpliwości doktrynalnych i wyrażonych w rozstrzygnięciach Sądów, iż każde zawezwanie do próby ugodowej jest czynnością zmierzającą do dochodzenia roszczenia , a zatem taką ,która przerywa bieg przedawnienia roszczenia.

Taki też skutek , jego zdaniem, odniosło zawezwanie skierowane do (...) SA przez byłą kontrahentkę z dnia 21 grudnia 2011r , w sprawie IV GCo 620/11/S, Sądu rejonowego dla (...) , powodując , iż zarzut ten jest chybiony o ile odnosi się do świadczeń z tytułu opłat za usługi reklamowe i akcje promocyjne. Jest natomiast skuteczny , w odniesieniu do części dochodzonego roszczenia odpowiadającej równowartości opłat z tytułu tzw bonusu / upustu sprzedażowego/ , w łącznej kwocie 3863, 74 zł. Ta część obecnie dochodzonego świadczenia nie była bowiem objętą zawezwaniem z 21 grudnia 2011r.

W ocenie Sądu Okręgowego strona powodowa nie wykazała w postępowaniu także aby rzeczywiście poniosła w związku ze spełnieniania świadczeń na rzecz pozwanej , ocenionych jako nienależne , kwotę łączną 3622,22 złotego , której elementy składowe zostały w motywach rozstrzygnięcia ściśle oznaczone. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu była norma art. 100 kpc. W ramach wzajemnego ich rozliczenia pomiędzy stronami Sąd przyjął , że ich podstawą jest proporcja 80 % : 20 %, w jakiej strona powodowa wykazała swoje roszczenie i w jakiej pozwana skutecznie obroniła się przed nim.

Apelację od tego orzeczenia wniosła jedynie strona pozwana i zaskarżając je w punktach I i III jego sentencji, domagała się jego zmiany i oddalenia powództwa i obciążenia przeciwniczki procesowej kosztami postępowania za obydwie instancje. Środek odwoławczy został oparty na następujących zarzutach : - naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla rozstrzygniecie sprawy istotne znaczenie , a to art. 233 §1 kpc , w następstwie oparcia rozstrzygnięcia na niepełnej i dowolnej ocenie dowodów z zeznań świadków A. S., M. T. oraz R.

D.. - naruszenia prawa materialnego, w postaci nieprawidłowej wykładni lub nieprawidłowego zastosowania : a/ art. 3 w zw z art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji , wobec niepoprawnego uznania przez Sąd I instancji , iż pobieranie przez pozwaną opłat za rzeczywiście wykonane przez nią usługi promujące towary powódki, stanowiło delikt nieuczciwej konkurencji , mimo , że były one w rzeczywistości ekwiwalentnym świadczeniem należnym od drugiej strony umowy, b/ art. 18 ust. 1 pkt 5 tej ustawy , jako następstwa wyrażenia przez Sąd Okręgowy niewłaściwej oceny zgodnie z którą świadczenia te podlegają , jako nie należne, zwrotowi, mimo , iż (...) SA nie dopuściła się w relacjach handlowych z powódką czynu nieuczciwej konkurencji.

W motywach środka odwoławczego strona pozwana w istocie powtórzyła argumentację , którą w zakresie kwalifikacji zapłaconych przez spółkę (...) opłat, prezentowała w postępowaniu rozpoznawczym przed Sądem I instancji , w sposób szczególny akcentując , że opłaty miały swoją podstawę w porozumieniu o współpracy , którego treść była kształtowana , w ramach swobody umów przez obydwie strony oraz to , że ich pobieranie nie były one deliktem nieuczciwej konkurencji dlatego , iż obciążenie nimi powódki było jedynie konsekwencją faktycznego zrealizowania świadczeń umownych przez (...) SA.

Ponadto , wskazywała , że nie miały one charakteru opłat , których ponoszenie mogłoby stanowić dla spółki z L. utrudnienie w dostępie do rynku. Odpowiadając na apelację strona powodowa domagała się oddalenia apelacji , jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw oraz obciążenia pozwanej kosztami postępowania przed Sądem II instancji. Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył : Środek odwoławczy strony pozwanej - obecnie w restrukturyzacji sanacyjnej - nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu. W szczególności nie można podzielić żadnego z zarzutów na których opiera się jego konstrukcja.

Niezasadny jest zarzut naruszenia prawa procesowego. Zgodnie z utrwalonym i podzielanym przez Sąd Apelacyjny, w składzie rozstrzygającym sprawę , stanowiskiem Sądu Najwyższego , ukształtowanym na tle wykładni art. 233 §1 kpc , którego naruszenie zarzuca skarżąca , skuteczne postawienie tego zarzutu wymaga wykazania , w odniesieniu do konkretnych dowodów , dlaczego sposób postępowania Sądu, dokonującego ich oceny oraz czyniącego na podstawie wniosków z niej wynikających ustalenia faktyczne , jest nieprawidłowy i na czym ta nieprawidłowość polega.

W szczególności strona ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów walorem wiarygodności , a jego odmowa innym, nie da się pogodzić z zasadami doświadczenia życiowego i [ lub ] regułami logicznego rozumowania. Tylko zbudowana na tych zasadach polemika apelującej strony może , w warunkach jej podzielenia, być podstawą do uznania tego zarzutu za trafny. Nie jest , dla osiągniecia tego celu wystarczającym , aby strona poprzestała na przeciwstawieniu tym ; ocenie i ustaleniom, własnej ich wersji , w uznaniu , że tylko ona jest poprawna , a fakty na niej oparte odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy. / por w tej materii , wyrażające zbieżne z prezentowanym, stanowisko zawarte , w powołanych jedynie dla przykładu , judykatach Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2004r , sygn.

II UK 314/03 i z 29 czerwca 2004, sygn. III CSK 393/03, obydwa powołane za zbiorem L./ Analiza uzasadnienia apelacji , w części poświęconej motywom omawianego zarzutu przekonuje , że skarżąca ogranicza krytykę przeprowadzonej przez Sąd Okręgowy oceny dowodów osobowych do przeciwstawienia jej własnej wersji oceny relacji tych osób , w tym w szczególności A. S. . We fragmencie motywów kontrolowanego instancyjnie orzeczenia , poświęconej ocenie dowodów , Sąd I instancji szczegółowo przenalizował treść relacji wszystkich świadków , a w jej podsumowaniu podał przyczyny dla których, w sytuacji wzajemnych sprzeczności w ich depozycjach , jednej ich grupie dał , a drugiej nie dal wiary , w tym dlaczego tej wiarygodności odmówił relacji świadka A.

S. / por strona 5-6 uzasadnienia , k.268-269 akt / Ocena ta nie wykracza poza granice oceny swobodnej , określone w art. 233 § 1 kpc i wobec tego sposób jej przeprowadzenia musi zostać przez Sąd II instancji zaaprobowany , w konsekwencji czego , zbudowany na dowolnej jej krytyce , zarzut procesowy skarżącej , nie może zostać uznany za usprawiedliwiony. Jego odparcie ma m. in. i tę konsekwencję , że ustalenia , które Sąd I instancji uczynił podstawą rozstrzygniecie , jako dokonane poprawnie i w sposób kompletny , Sąd Apelacyjni przyjmuje za własne.

Nie mara racji strona pozwana także , gdy formułuje zarzuty naruszenia prawa materialnego. Jak wynika z motywów apelacji tym zarzutom poświęconym , stanowisko skarżącej , negujące dokonaną przez Sąd I instancji kwalifikację pobieranych przez (...) SA opłat jako takiego zachowania , które stanowi czyn nieuczciwej konkurencji stypizowany w art. 15 ust. 1 [pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r [ jedn. tekst DzU z 2003 Nr 153 poz. 1503 ze zm. ] , sprowadza się do tezy , że opłaty te mogły zostać zastrzeżone przez strony w ramach obopólnie uzgodnionych warunków , które przybrały postać porozumienia o współpracy , pozostając w zgodzie z zasadą swobody umów.

Nie były one takimi , które utrudniały spółce (...) dostępu do rynku , a obciążenie nimi kontrahentki skarżącej , nie było sprzeczne z dobrymi obyczajami i nie naruszało jej interesów. W ramach swojego stanowiska apelująca wielokrotnie powoływała się przy tym na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 października 2014r , sygn.. SK 20/12 . Wyrażone tam stanowisko prawne miało, jej zdaniem, wspierać argumentację zawartą w środku odwoławczym. W świetle ustalonych w sprawie faktów , wbrew stanowisku skarżącej nie można podzielić zapatrywania , iż wydając zaskarżony wyrok , Sąd Okręgowy naruszył wskazane normy prawa materialnego.

Podzielając eksponowane w apelacji stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, wyrażone w powołanym wyroku , zgodnie z którym zastrzeżenie tego rodzaju opłat jak te , które są podstawą roszczenia powódki, rozstrzyganym sporze mieści się w granicach wynikającej z art. 353 1kc , zasady swobody umów , nie będąc samo w sobie czynem nieuczciwej konkurencji. A do takiej ich kwalifikacji niezbędnym jest, aby opłaty te , stanowiąc utrudnienie w dostępie do rynku , były równocześnie niezgodnymi z dobrymi obyczajami i co najmniej zagrażały interesowi drugiej strony lub interesowi finalnego klienta , nabywcy towaru., stwierdzić należy , że pobierane przez (...) SA opłaty za akcje promocyjne , opłaty reklamowe [ a także upust sprzedażowy / bonus / były niedozwolone , w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt.4 ustawy.

Odwołując się do konstrukcji redakcyjnej tego przepisu , usprawiedliwionym jest przyjęcie , iż sam ustawodawca wymienione w tej normie zachowania uznaje za czyn nieuczciwej konkurencji , który w swoich konsekwencjach stanowi utrudnienie w dostępie do rynku. To domniemanie ustawowe zwalnia stronę dochodzącą zwrotu korzyści osiągniętych przez druga stronę z tego tytułu , na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy, z obowiązku wykazywania tego następstwa pobierania opłat o takich cechach. To rzeczą podmiotu broniącego się przed tak kwalifikowanym normatywnie roszczeniem , jest dowodzić braku takiego następstwa po stronie przeciwnika procesowego.

W sporze (...) SA nie podjęła w tym kierunku idącej , jakikolwiek inicjatywy dowodowej. Wobec tego , zasadniczym dla oceny zasadności roszczenia powódki było określenie charakteru opłat pobieranych od niej przez silniejszego ekonomicznie partnera , na podstawie porozumienia o współpracy z 1 czerwca 2008. Ocena ta , dokonana przez Sąd Okręgowy , wbrew zarzutom strony pozwanej jest poprawna. Opierając się bowiem na niewadliwych ustaleniach faktycznych, Sąd I instancji poprawnie uznał , że sam fakt , że zastrzeżone przez pozwaną dodatkowe opłaty , które zobligowana była ponosić spółka z L. , zostały zastrzeżone w porozumieniu o współpracy stron nie oznacza , że nie były opłatami niedozwolonymi, w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Przeciwnie , taki ich charakter wynikał po pierwsze stąd , ku któremu stwierdzeniu służą poczynione w sprawie ustalenia , ich ponoszenie przez słabszego ekonomicznie partnera, dla którego skorzystanie ze swoistego pośrednictwa wielkopowierzchniowej sieci handlowej było [ stosowanym powszechnie przez podmioty wchodzące na rynek ze swoim produktem ] środkiem pozyskania klientów, warunkiem nawiązania i kontynuacji współpracy z (...) SA. Po wtóre , jakkolwiek prima facie miały charakter świadczeń ekwiwalentny [ strona powodowa nie negowała tego , iż usługi reklamowe i promocyjne były realizowane , służąc , obok innych podmiotów [ także ] wizerunkowi handlowemu (...), jako producenta makaronu, tym nie mniej taka ekwiwalentność nie była zachowana , a kwestionowane obecnie świadczenia miały charakter pozorny , służąc w istocie korzyści silniejszego partnera, w postaci uzyskiwania dodatkowych świadczeń , bez ponoszenia których dostęp towaru powódki do hipermarketów (...) SA byłby zamknięty.

Nie można mówić , tym bardziej , o tej ekwiwalentności w takiej sytuacji [ co nie jest negowane w ramach zarzutu procesowego pozwanej ] , kiedy wartość obrotów pomiędzy stronami przez cały okres trwania współpracy handlowej wyniósł około 80 000 złotych , a to, co świadczyła na rzecz pozwanej powódka z tytułu tych dodatkowych opłat zamknęła się wielkością łączną około 50 000 złotych. Nie sposób tej ekwiwalentności potwierdzić także dlatego , że ustalenie wysokości opłat za akcje promocyjne związane z otwarciem nowych placówek handlowych A. oraz za usługi reklamowe, jak również skala procentowa bonusu / upustu sprzedażowego/ , którego obowiązana była udzielać (...), stronie pozwanej , pozostawały w całkowitym oderwaniu od rzeczywistych kosztów realizacji usług czy akcji promocyjnych , a także - w przypadku bonusu - od tego ile , w określonym okresie rozliczeniowym, wyniosły obroty, w relacjach handlowych stron.

Nie można także , w ramach tej oceny tracić z pola widzenia i nie uwzględniać tego [ [co także nie było kwestionowane przez skarżącą, w odniesieniu do ustaleń ] , że zarówno reklama , w formie gazetek wydawanych przez A. jak propagowanie produktów na stronie internetowej spółki oraz akcje promocyjne nie odnosiły się tylko do towaru wytwarzanego przez (...) ale wszystkich , które pozostając w ofercie pozwanej , która wówczas była wówczas ich właścicielką, decydowała się ona w ten sposób zalecać do zakupu potencjalnym klientom.

Czynności , jakie w tym celu były podjęte przez pozwaną , zmierzały przede wszystkim zatem do osiągnięcia powodzenia ekonomicznego samej (...) SA i można w sposób usprawiedliwiony przyjąć , iż z uwagi na charakter materiałów reklamowych oraz uwzględniając , że promocje były związane z otwieraniem kolejnych placówek handlowych spółki , że byłyby one realizowane także wówczas, gdyby towar sprzedany jej przez spółkę z L. i ona sama , jako promowany handlowo podmiot , nie byłaby w nich ujmowana. Tym samym prawidłowa jest ocena Sądu I instancji , że opłaty te miały charakter pozorny , z punktu widzenia ich powiązania z rzeczywistym , ekwiwalentnym świadczeniem wzajemnym ze strony pozwanej na rzecz powódki , służąc , w istocie uzyskaniu przez (...) SA dodatkowej , nieuzasadnionej korzyści wobec słabszego partnera.

Taka ich kwalifikacja uzasadnia wniosek prawny , iż działanie pozwanej stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji , w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji , który równocześnie naruszał interes powódki , pozostając w niezgodzie z dobrymi obyczajami związanymi ze współpracą handlową profesjonalnych na tym rynku podmiotów. Taka kwalifikacja sposobu działania pozwanej w relacjach z powódką powoduje ,że w sposób uzasadniony , wbrew zarzutowi apelacyjnemu naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy, Sąd I instancji orzekł o zwrocie [ części ] dochodzonej pozwem kwoty w uznaniu , iż jest to nienależnie uzyskana przez (...) SA , kosztem spółki z L. korzyść , w rozumieniu tego przepisu.

Z podanych przyczyn , apelacja jako niezasadna , podlegała oddaleniu, na podstawie art. 385 kpc w zw z art. 15 ust. 1 pkt 4 i 18 ust. 1 pkt 5 ustawy O zwalczaniu nieuczciwej konkurencji [ jedn. tekst DzU z 2003 Nr 53 poz.1503] Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego była norma art. 98 §1 i 3 kpc w wzw z art. 108 §1 i 391 §1 kpc i wynikająca z niej , dla wzajemnego ich rozliczenia pomiędzy stronami , zasada odpowiedzialności za wynik sprawy. Kwota należna z tego tytułu powódce , została ustalona , zważywszy na wartość przedmiotu zaskarżenia , na podstawie §2 pkt 5 w zw z § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS, w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015r [ DzU z 2015 poz 1804] SSA Grzegorz Krężołek SSA Wojciech Kościołek SSA Marek Boniecki