Court grants teacher's pension despite missing 30-year record, ruling social security office not liable for delay.

Sygn. akt V U 1217/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2017 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz Protokolant: star. sekr. sądowy Katarzyna Awsiukiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. w Legnicy sprawy z wniosku Z. W. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę na skutek odwołania Z. W. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 17 października 2016 r. znak (...) I. zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 17 października 2016 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy Z. W. (1) prawo do emerytury nauczycielskiej od 29 września 2016 roku, II. stwierdza, iż organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie w przyznaniu prawa do świadczenia, III. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na rzecz wnioskodawczyni Z. W. (1) kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VU 1217/16

UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 16 października 2013r. - znak (...) - odmówił Z. W. (1) prawa do emerytury nauczycielskiej . W uzasadnieniu strona pozwana podała ,iż wnioskodawczyni nie spełnia warunków określonych w art. 88ust.2a Karty Nauczyciela, bowiem na dzień 31 grudnia 2008r. udokumentowała jedynie 28 lat i 05 miesięcy okresów składkowych i nieskładkowych wobec wymaganych 30 lat . Do stażu pracy nie zaliczono Z. W. (1) okresu pracy w gospodarstwie rolnym babci od 29 maja 1975r. do 31 lipca 1980r. z powodu braku zaświadczenia o opłacaniu składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników przez właścicieli gospodarstwa rolnego od dnia 01 lipca 1977r.

Ponadto w okresie 1978-1980r. wnioskodawczyni mieszkała w internacie , co uniemożliwiało jej pracę w gospodarstwie rolnym w dni od poniedziałku do piątku . Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Z. W. (1) , w którym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do emerytury nauczycielskiej . W uzasadnieniu skarżąca podała , iż wbrew twierdzeniem strony pozwanej na dzień 31 sierpnia 2008r. posiada wymagany 30 letni staż pracy , albowiem w okresie od 29 maja 1975r. do 31 lipca 1980r. , pracowała w gospodarstwie rolnym babci R.

M. . Wnioskodawczyni podniosła , że wprawdzie w okresie od 01 września 1978r. do 31 lipca 1980r. uczyła się w szkole średniej i mieszkała w internacie , ale w okresie ferii , przerw w nauce i wakacji pracowała w gospodarstwie rolnym babci . W odpowiedzi na odwołanie strona pozwana wniosła o jego oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymała w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (karta 16 akt sprawy). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Z. W. (1) urodziła się (...) Dnia 20 maja 2016r. ubezpieczona złożyła wniosek w Przedszkolu (...) w L. o rozwiązanie stosunku pracy – trwającego od 01 września 1989r.

– w związku z przejściem na nauczycielskie świadczenie kompensacyjne . W dniu 31 sierpnia 2016r. rozwiązany został z Z. W. (1) stosunek pracy – na wniosek nauczyciela , na podstawie art. 23 ust. 1 pkt1 Karty Nauczyciela – w związku z przejściem na nauczycielskie świadczenie kompensacyjne . W pkt. II 1 i 2 wniosku o emeryturę nauczycielską Z. W. (2) złożyła także wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na OFE na dochody budżetu . Rozpoznając powyższy wniosek Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wydał zaskarżoną decyzję . dowody: - akta emerytalne wnioskodawczyni tom III k : 14; tom IV k.1-9 .

Od dnia 25 kwietnia 1973r. do 31 października 1988r. Babcia wnioskodawczyni R. M. posiadała gospodarstwo rolne o powierzchni 2,20 ha położone w miejscowości M. (...) . Dodatkowo babcia wnioskodawczyni jako wdowa ( dziadek wnioskodawczyni zmarł w 1957r. ) miała przyznaną z (...) działkę deputatową o powierzchni łącznej około 1 ha. Działka deputatowa składała się z kilku kawałków ziemi . W gospodarstwie w okresie od 29 maja 1975r. do 31 lipca 1980r. hodowane były zwierzęta : 3 krowy, jedna lub dwie sztuki świń, dużo drobiu (kury , kaczki) i około 100 królików .

W latach 1975 - 1980 rodzice wnioskodawczyni pracowali zawodowo i po pracy pracowali w gospodarstwie rolnym babci wnioskodawczyni . W latach 1975-1980 w gospodarstwie rolnym oprócz wnioskodawczyni mieszkali , babcia R. M. , rodzice wnioskodawczyni , jej młodszy o 3 lata brat i dwaj stryjowie . Babcia wnioskodawczyni miała ustalone prawo do renty rodzinnej po mężu. Była osobą schorowaną i nie pracowała w gospodarstwie rolnym . Stryjowie wnioskodawczyni pracowali zawodowo, ale nie pomagali w gospodarstwie rolnym . Obaj nadużywali alkoholu.

Z. W. (1) zameldowana była – na pobyt stały w miejscowości M. (...) od dnia 29 maja 1959r. do 13 sierpnia 1980r. Wnioskodawczyni rozpoczęła naukę w liceum w B. od dnia 01 września 1974r. Szkołę ukończyła w dniu 28 czerwca 1978r. W trakcie nauki w szkole ponadpodstawowej skarżąca nie mieszkała w internacie . Dojeżdżała codziennie do szkoły autobusem , który wyjeżdżał około 7.00 – 7.15 rano . Odległość między M. a B. wynosi około 20 km. Ze szkoły wnioskodawczyni wracała najpóźniej 14.00. 16 lat Z. W. (1) ukończyła dnia (...) W trakcie nauki w szkole ponadpodstawowej , po ukończeniu 16 roku życia wnioskodawczyni pracowała w gospodarstwie rolnym babci .

Przed wyjazdem do szkoły Z. W. (1) wstawał codziennie około 5.00 rano i pomagała matce w dojeniu krów . Następnie pomagała w odcedzeniu mleka i odstawieniu baniek z mlekiem przed dom . Te czynności zajmowały około jednej godziny i musiały być wykonane przed godziną 7.00 , gdyż o tej godzinie matka wnioskodawczyni rozpoczynała pracę . Po przyjeździe ze szkoły wnioskodawczyni pracował w gospodarstwie rolnym babci co najmniej 4 godziny dziennie od 16.00-16.30 do 19.00 - 20.00. W sezonie wiosenno- letnim i jesiennym wnioskodawczyni pracowała do zmroku .

Do jej obowiązków dochodziły dodatkowo prace polowe wykonywane w gospodarstwie rolnym babci , na działce deputatowej i u sąsiadów przy odbrabianiu pracy gospodarza z koniem i maszyną rolniczą . W gospodarstwie rolnym babci wnioskodawczyni nie było żadnych maszyn rolniczych . Wiosną wnioskodawczyni wraz z ojcem siała buraki, a potem Z. W. (1) pracował przy ich hakaniu . Siano tyle buraków, aby starczyło na karmę dla zwierząt . Reszta pola obsiewana była zbożem i obsadzana ziemniakami Wnioskodawczyni pracowała przy sianokosach, , żniwach , zwożenie i młóceniu zboża, przy zbieraniu buraków i ziemniaków.

W okresie wiosenno jesiennym wnioskodawczyni wypędzała bydło na pastwisko. Od domu do pastwiska była odległość około 2,5 km. Wnioskodawczyni poiła wówczas krowy w rzece. Czynności te zajmowały jej około dwóch godzin dziennie .W trakcie wypasu bydła wnioskodawczyni uczyła się . W latach 1975-1980 w gospodarstwie rolnym babci wnioskodawczyni nie było bieżącej wody. Gospodarstwo to położone było na tzw. kolonii , gdzie na 6 gospodarstw była tylko jedna studnia . Wnioskodawczyni pomagała ojcu nosić wodę w wiadrach . Za każdym razem nosiła po dwa wiadra wody , która była używana do pojenia była i trzody chlewnej , do podlewania ogródka , do spożycia itp.

Do obowiązków wnioskodawczyni należało dodatkowo parowanie ziemniaków, siekanie buraków na karmę dla zwierząt , mieleniem zboża na paszę, robienie ze słomy sieczki. Dodatkowo na paszę dla bydła używano liści buraków , które wnioskodawczyni przywoziła taczką z pola położonego w odległości około 150 m od domu . Obowiązki te wykonywał po powrocie ze szkoły . W okresie wiosenno- letnio-jesiennym do obowiązków wnioskodawczyni należało dodatkowo zasianie i utrzymanie ogrodu warzywnego o powierzchni około 4 arów . Potem wnioskodawczyni zbierała warzywa z tego ogrodu i robiła przetwory na zimę Wnioskodawczyni nigdzie nie wyjeżdżała na wakacje i ferie zimowe .

Cały czas pracowała w gospodarstwie rolnym babci. Po ukończeniu szkoły średniej wnioskodawczyni rozpoczęła naukę w Studium (...) w G. od dnia 01 września 1978r. do czerwca 1980r. W tym czasie mieszkała w internacie , ale w okresie ferii , wakacji przyjeżdżała do gospodarstwa rolnego babci i pracowała tam , wykonując obowiązki opisane powyżej . W okresie nauki w Studium (...) w G. nie wyjeżdżała w okresie wakacji na praktyki zawodowe . Pracowała w gospodarstwie rolnym babci od 01 lipca 1979r. do 31 sierpnia 1978r. tj. w okresie wakacji oraz po ukończeniu nauki w studium od 01 lipca 1980r. do 31 lipca 1980r.

W tym czasie Z. W. (1) nigdzie nie pracowała zawodowo tylko w gospodarstwie rolnym babci . Pierwsze zatrudnienie – na umowę o pracę - wnioskodawczyni podjęła w dniu 01 sierpnia 1980r. w (...) Gospodarstwie (...) Zakład(...) M. jako nauczyciel w przedszkolu . dowód : - akta emerytalne wnioskodawczyni tom I k. 17, 22 , - zeznania świadków podczas rozprawy w dniu 08 .03.2017r. : S. M. k.33-34- 00:08:08 i następne ; J. S. k.34- 00:27:56 i następne , M. W. k.34v-35 – 00:39:25 i następne , - przesłuchanie wnioskodawczyni Z. W. (1) k.35- 00:53:50 i następne .

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie . Zgodnie z treścią art. 47 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. z 2013r. ,poz. 1440 ze zm.)odrębne przepisy określają zasady przejścia na emeryturę , bez względu na wiek , nauczycieli urodzonych po dniu 31 grudni 1948r. , a przed dniem 01 stycznia 1969r. Art. 88 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciel( Dz.U. z 2014r. ,Nr 97 poz. 191 z późniejszymi zmianami) stanowi , że nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze , zaś nauczyciele szkół , placówek (....) dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym , mogą po rozwiązaniu stosunku pracy na swój wniosek , przejść na emeryturę .

Zgodnie z treścią art.88 ust.2a Karty Nauczyciela -nauczyciele urodzeni po 31 grudnia 1948r. a przed 01 stycznia 1969r. zachowują prawo do przejścia na emeryturę – bez względu na wiek , jeżeli spełnili warunki do uzyskania emerytury określone w ust. 1 art. 88, w ciągu 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych tj. od dnia 01 stycznia 1999r. – z wyjątkiem rozwiązania stosunku pracy - oraz nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE za pośrednictwem ZUS- na dochody budżetu państwa .

Jak wynika bowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Z. W. (1) w dacie złożenia wniosku o emeryturę nauczycielską tj. w dniu 29 września 2016r. miała w dniu 31 sierpnia 2016r. rozwiązany stosunek pracy – na swój wniosek , złożyła wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na OFE na dochody budżetu państwa , posiadała okres pracy nauczycielskiej wskazany w art. 88 ust.1 karty nauczyciela . Były to w sprawie okoliczności bezsporne . Sporne między stronami pozostawał fakt posiadania przez wnioskodawczynię - na dzień 31 grudnia 2008r. - 30 lat stażu pracy .

W zaskarżonej decyzji organ rentowy uznał Z. W. (1) okres łączny 28 lat 05 miesięcy liczonych na dzień 31 grudnia 2008r. Nie uznano w wymiarze uzupełniającym okresu pracy w gospodarstwie rolnym babci od 29 maja 1975r. do 31 lipca 1980r. Z kolei Z. W. (1) twierdziła ,iż w spornym okresie pracowała w gospodarstwie rolnym babci , a w okresie kiedy mieszkała w internacie od 01 września 1978r. do czerwca 1980r. pracowała w tym gospodarstwie w okresie wakacji , ferii i dni wolnych od nauki w studium . W wyniku postępowania dowodowego przeprowadzonego w sprawie ustalono ,iż Z.

W. (1) jako domownik - po ukończeniu 16 roku życia –w gospodarstwie rolnym babci pracowała stale, codziennie i co najmniej w połowie pełnego wymiaru czasu pracy w trakcie nauki w szkole ponadpodstawowej w B. tj. w okresie od 26 maja 1975r. do 31 sierpnia 1978r.( 02 lata 03 miesiące i 04 dni ) oraz w okresie wakacji po I roku Studium (...) w G. tj. od 01 lipca 1979r. do 31 sierpnia 1979r. ( 02 miesiące ). W okresie od 01 lipca 1980r.tj. po ukończeniu nauki w w/w studium Z. W. (1) nie pracowała zawodowo . Pracowała na stałe w gospodarstwie rolnym babci w pełnym wymiarze czasu pracy przez jeden miesiąc od 01 lipca 1980r.do dnia 31 lipca 1980r. tj. do dnia poprzedzającego podjęcie zatrudnienia .

Na szczególną uwagę w tym zakresie zasługuje, w ocenie Sądu, treść przesłuchania wnioskodawczyni, która pozostaje w spójności z zeznaniami słuchanych w sprawie świadków: S. M. , J. S., M. W.. Z dowodów tych jednoznacznie wynika, iż ubezpieczona – we wskazanych przez sąd okresach– pracowała w gospodarstwie rolnym babci - z rodzicami. Młodszy brat , babcia oraz stryjowie – w spornym okresie z uwagi na wiek oraz z przyczyn wskazanych w ustaleniach faktycznych niniejszego uzasadnienia - nie pracowali w tym gospodarstwie rolnym .

Oceniając zasadność zatrudnienia wnioskodawczyni co najmniej w połowie pełnego wymiaru czasu pracy - Sąd nie pominął faktu, iż gospodarstwo rolne babci wnioskodawczyni – obejmowało 2.20 ha oraz do uprawy 1 ha deputat z (...) . W gospodarstwie tym hodowano : bydło ,trzodę chlewną i drób i około 100 królików Pola obsiewane były zbożami. Sadzone były ziemniaki i buraki. Ponadto w spornym okresie wnioskodawczyni zamieszkiwała na stałe w gospodarstwie rolnym babci . Miała zatem możliwość codziennego wykonywania prac rolniczych związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.

Uwzględniając rozmiar prowadzonej działalności rolniczej Sąd uznał za wiarygodne twierdzenia wnioskodawczyni ,iż pracowała po 4 godziny dziennie w okresie zimowym , a w okresie wiosenno – jesiennym około 8 godzin dziennie . Zatem jej praca miała charakter stały. Praca wykonywana przez Z. W. (1) – we wskazanym okresie – w gospodarstwie rolnym babci nie miała zatem , w ocenie Sądu , jedynie charakteru pomocy doraźnej , okazjonalnej lub dorywczej. Sąd tym samym nie podzielił stanowiska strony pozwanej przedstawionego w zaskarżonej decyzji, iż nauka w szkole ponadpodstawowej i codzienne dojazdy ubezpieczonej do szkoły uniemożliwiały jej wykonywanie stałej pracy w gospodarstwie rolnym babci.

Zwrócić bowiem należy uwagę na fakt, iż nie tylko z twierdzeń ubezpieczonej, ale i z zeznań słuchanych w sprawie świadków wynika ,iż droga do szkoły – łącznie zajmowała około 30 minut. Autobus odjeżdżał około 7.00 -7.15 rano – co dawało wnioskodawczyni czas ,przed wyjazdem do szkoły, na wydojenie krów i przygotowanie mleka do mleczarni . Czynności te zajmowały jej 1 godzinę . Po zajęciach lekcyjnych ubezpieczona była w domu o godzinie 14.00-14.30 i najpóźniej od 16.00 rozpoczynała pracę w gospodarstwie rolnym, pracując do 20.00 .

W gospodarstwie tym wnioskodawczyni miała swoje obowiązki , które przedstawione zostały w ustaleniach faktycznych niniejszego uzasadnienia . W ocenie sądu praca wnioskodawczyni w tym gospodarstwie nie tylko nie była doraźna , ale i nie miała charakteru zwyczajowej pomocy domownika przy pracach rolnych . Dowodem na powyższą okoliczność jest fakt , że w okresie od 29 maja 1975r. do 31 lipca 1980r. gospodarstwo rolne prowadziło produkcję na potrzeby związane z utrzymaniem siedmioosobowej rodziny Zatem – wbrew twierdzeniom organu rentowego – praca wnioskodawczyni w gospodarstwie rolnym babci polegała na wykonywaniu czynności o istotnym znaczeniu dla prowadzenia działalności rolniczej .

Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w okresie nauki w szkole ponadpodstawowej od ukończenia 16 roku życia tj. (...)do 31 sierpnia 1978r. Z. W. (1) była osobą dyspozycyjną , pozostającą w gotowości do wykonywania pracy rolniczej. W okresie prac polowych wnioskodawczyni nigdzie nie wyjeżdżała w okresie wakacje , ferie i przerw w nauce . Cały swój czas przebywała w miejscu zamieszkania i pracowała w gospodarstwie rolnym . Po ukończeniu nauki w szkole ponadpodstawowej wnioskodawczyni tylko w okresach wakacji tj. od 01 lipca 1979r. do 31 sierpnia 1979r. i od 01 lipca 1980r. do 31 lipca 1980r.tj. do daty poprzedzającej podjęcie zatrudnienia była osobą dyspozycyjną , pozostającą w gotowości do wykonywania pracy rolniczej , a wykonywana przez nią praca miała istotne znaczenie dla prowadzenia działalności rolniczej .

Reasumując powyższe ustalenia sąd zaliczył Z. W. (1) w wymiarze uzupełniającym brakującym do 30 lat stażu pracy - okres pracy w gospodarstwie rolnym babci od dnia 29 maja 1975r. do dnia 01 września 1978r. ; od 01 lipca 1979r. do 31 sierpnia 1979r. i od 01 lipca 1980r. do 31 lipca 1980r. W konsekwencji Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc w pkt. I wyroku zmienił zaskarżoną decyzję, w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy Z. W. (1) prawo do emerytury od dnia 29 września 2016 r.tj. od daty złożenia wniosku o przyznanie prawa do emerytury .

W pkt. II wyroku sąd stwierdził ,iż organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie w przyznaniu prawa do świadczenia . Zgodnie z treścią art. 118 pkt. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – zgodnie z którym w przypadku ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego – organ rentowy wydaje decyzję w terminie 30 dni, przy czym za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa się dzień wpływu do Zakładu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego , jeżeli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji .

Przepis art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych - stanowi , że jeżeli Zakład - w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego - nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego . Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności .

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że zawarte w art. 85 ust. 1 ustawy systemowej określenie: „nie ustalił prawa do świadczenia” oznacza zarówno nie wydanie w terminie decyzji przyznającej świadczenie, jak i wydanie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, mimo spełnienia warunków do jego uzyskania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2001 r. II UKN 402/2000 OSNAPiUS 2002/20 poz. 501). Powołane orzeczenie poprzez analogię można zastosować w niniejszej sprawie. Przedmiotem przeprowadzonego postępowania dowodowego było bowiem ustalenie czy wydając zaskarżoną decyzję organ emerytalny , popełnił błąd poprzez naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie nie uznania spornych okresów pracy - jako pracy wskazanej w art. 10 ustawy emerytalnej .

Istotnym dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy jest zatem ustalenie, czy ZUS Oddział w L. przekroczył termin do ustalenia prawa wnioskodawcy do emerytury na podstawie art. 88 ust. 1 i ust. 2a Karty Nauczyciela . Termin ten w niniejszej sprawie wynosił 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji (art. 118 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Analizując materiał dowodowy sprawy sąd poczynił ustalenia celem wyjaśnienia czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych przed wydaniem w dniu 17 października 2016r. decyzji - stanowiącej przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie - wypełnił w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wszystkie obowiązki nałożone na niego przez kodeks postępowania administracyjnego .

„W tej sytuacji przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 66 ust. 4 ustawy systemowej w zakresie prowadzonej działalności Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej. W opisanej działalności zakład stosuje przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, administracyjnego a w szczególności winien mieć na względzie: - obowiązek podejmowania niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa); - obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa); - obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym możliwość wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 10 kpa);

Zgodnie z art. 75 kpa dowodami w postępowaniu administracyjnym może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem (...) a zebrany w sprawie materiał dowodowy organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić” (uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 03 lipca 2007r. , sygn. Akt IIIAUa 1995/06 ). Z treści akt emerytalnych prowadzonych przez ZUS Oddział w L. wynika, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia 17 października 2016r. organ rentowy wypełnił obowiązki wymienione w kodeksie postępowania administracyjnego art. 7, 9 i 10 .

Ubezpieczona bowiem-w toku postępowania związanego z rozpoznaniem wniosku zgłoszonego do emeryturę miała możliwość udziału w postępowaniu administracyjnym poprzez składanie dowodów w postaci dokumentów . Analizując materiał dowodowy sprawy nie można pominąć i tej okoliczności , że integralną część postępowania administracyjnego – związanego z rozpoznaniem wniosku z dnia 29 września 2016r. - stanowiło postępowanie organu emerytalnego polegające na analizie dokumentów przedłożonych przez skarżącą wraz z przedmiotowym wnioskiem celem wydania decyzji W konsekwencji sąd uznał ,iż wydając decyzję z dnia 17 października 2016r. organ rentowy nie popełnił błędu , za który ponosi odpowiedzialność .

W postępowaniu sądowym prowadzonym w niniejszej sprawie przesłuchano świadków i wnioskodawczynię oraz przeanalizowano akta osobowe - dołączone do sprawy jako dowód z urzędu - celem ustalenia charakteru prac wykonywanych przez skarżącą w spornych okresach w gospodarstwie rolnym babci . Stanowisko sądu w tym zakresie zostało przedstawione w niniejszym uzasadnieniu . Reasumując sąd uznał, iż - wydając decyzję w dniu 17 października 2016r. - organ emerytalny w postępowaniu administracyjnym nie naruszył przepisów i zasad tego postępowania.

Tym samym po stronie organu emerytalnego nie zaistniały okoliczności, za które organ ten ponosi odpowiedzialność, za opóźnienie w wypłacie świadczenia . Konsekwencją zmiany – w pkt. I wyroku - zaskarżonej decyzji ZUS było orzeczenie o kosztach niniejszego procesu, na które złożyły się tylko koszty zastępstwa procesowego. O ich wysokości Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804), w brzmieniu po zmianie dokonanej rozporządzeniem nowelizującym z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 1667) tj. wg stanu prawnego z daty złożenia w niniejszej sprawie odwołania .