Legislator Case Law & Legislation
VIII U 1083/15 AI generated

Social court allows pension recalculation when new facts emerge after the social security office's initial decision.

Case Number VIII U 1083/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The social court granted the insured's request to recalculate their mining pension, overturning the social security office's refusal. Although the office denied the claim because the insured failed to provide post-2008 earnings data, the court found that the insured met all legal requirements at the time of the initial decision. The court ruled that while the office's procedural error should have been corrected earlier, the insured's right to the recalculation was established by the time the case closed, allowing the benefit to be awarded retroactively.

Legislator headnote

AI generated

Art. 110a ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Art. 316 § 1 k.p.c.: A court may grant a social benefit if the conditions for it were fulfilled at the time of the initial administrative decision, even if new evidence is presented later in the proceedings.

Keywords

AI generated
pension recalculation social security office administrative decision procedural error retroactive benefit mining pension evidence timing

Cited Legislation

AI generated
Art. 110a ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawie art. 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.
Art. 316 § 1 k.p.c.
Zgodnie z treścią art. 316 § 1 k.p.c. po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy; w szczególności zasądzeniu roszczenia nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że stało się ono wymagalne w toku sprawy.
Art. 64 § 2 k.p.a.
pełnomocnik ubezpieczonego wskazał, iż organ rentowy z góry odmówił przeliczenia świadczenia, bez weryfikacji dokumentacji, podczas gdy powinien był wezwać ubezpieczonego do uzupełnienia wniosku zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a.
Art. 98 k.p.c.
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono w punkcie drugim orzeczenia, po myśli art. 98 k.p.c. w związku z § 11 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.
§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
art. 64 § 2 k.p
pełnomocnik ubezpieczonego wskazał, iż organ rentowy z góry odmówił przeliczenia świadczenia, bez weryfikacji dokumentacji, podczas gdy powinien był wezwać ubezpieczonego do uzupełnienia wniosku zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a.
art. 316 § 1 k.p.c
Zgodnie z treścią art. 316 § 1 k.p.c.
art. 98 k.p.c
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono w punkcie drugim orzeczenia, po myśli art. 98 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
II UKN 555/97 (OSNP 1999/5/181)
II UKN 555/97 (OSNP 1999/5/181) Sąd Najwyższy wskazał, iż sąd ocenia legalność decyzji rentowej według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII U 1083/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Protokolant: Iwona Sławińska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. w Gliwicach sprawy K. A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość świadczenia na skutek odwołania K. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 19 czerwca 2015 r. nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu K. A. prawo do przeliczenia emerytury na podstawieart. 110 a ustęp 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od 1 maja 2015r.;

2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz ubezpieczonego kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sygn. akt: VIII U 1083/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 czerwca 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu K. A. ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawie art. 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, iż ubezpieczony nie wskazał wynagrodzeń przypadających w części lub w całości po przyznaniu emerytury. W odwołaniu od powyższej decyzji, ubezpieczony wniósł o jej zmianę i przeliczenie świadczenia w myśl art. 110a. Ubezpieczony podniósł, iż nie został poinformowany przez ZUS, o konieczności uzupełnienia wynagrodzeń przypadających w części lub w całości po przyznaniu emerytury.

W piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2015r. pełnomocnik ubezpieczonego wskazał, iż organ rentowy z góry odmówił przeliczenia świadczenia, bez weryfikacji dokumentacji, podczas gdy powinien był wezwać ubezpieczonego do uzupełnienia wniosku zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Ubezpieczony nie posiada natomiast wiedzy jakie dokumenty winny być złożone wraz z wnioskiem a brak tej wiedzy nie może skutkować odmową przeliczenia świadczenia. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony K. A. urodził się w dniu (...) Na podstawie decyzji (...) Oddział w Z. z dnia 5 stycznia 2009r. ubezpieczony uzyskał prawo do emerytury górniczej z dniem 18 grudnia 2008r. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury organ rentowy przyjął wynagrodzenie z 10 lat kalendarzowych, tj. z lat 1988 - 1997, gdzie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 282,98% i zgodnie z przepisami został ograniczony do 250%. Do ustalenia wysokości emerytury uwzględniono staż pracy w ilości 29 lat i 1 miesiąca okresów składkowych oraz 1 roku i 1 miesiąca okresów nieskładkowych.

Obliczenie podstawy wymiaru świadczenia i jego wysokości nastąpiło przy zastosowaniu kwoty bazowej 2275,37 zł. Kolejnymi decyzjami ZUS dokonywał waloryzacji świadczenia oraz przeliczenia z uwagi na doliczenie stażu pracy. Następnie, na podstawie decyzji (...) Oddział w Z. z dnia 28 maja 2013r. ubezpieczony uzyskał prawo do emerytury górniczej z dniem 1 maja 2013r. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury organ rentowy przyjął podstawę dotychczas pobieranego świadczenia tj. wynagrodzenie z 10 lat kalendarzowych, tj. z lat 1988 – 1997.

Uwzględniono staż pracy w ilości 32 lat i 10 miesięcy okresów składkowych oraz 1 roku i 1 miesiąca okresów nieskładkowych. Kolejnymi decyzjami ZUS dokonywał waloryzacji świadczenia oraz jego przeliczenia z uwagi na zmianę stażu. Po uzyskaniu prawa do świadczenia ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu. W dniu 29 maja 2015r. ubezpieczony wniósł o przeliczenie emerytury, powołując się na nowelizację ustawy o emeryturach i rentach z dnia 5 marca 2015r., tj. na podstawie art. 110a ustawy emerytalno rentowej. Do wniosku nie załączył dokumentacji płacowej.

Decyzją z dnia 19 czerwca 2015r. (...) Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawie art. 110a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu decyzji ZUS wyjaśnił, iż ubezpieczony nie wskazał wynagrodzeń przypadających w części lub w całości po przyznaniu emerytury. Ubezpieczony złożył odwołanie od decyzji ZUS z dnia 19 czerwca 2015r. Sąd ustalił, iż w toku postępowania przed organem rentowym ZUS nie wzywał ubezpieczonego do uzupełnienia wniosku o przeliczenie emerytury i udokumentowanie zarobków osiąganych po uzyskaniu prawa do świadczenia.

W toku postępowania ubezpieczony przedłożył zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na druku Rp-7 za lata 1983 – 1993, 1994 – 2004, 2005 – 2008 i 2009 – 2015, wraz z załącznikami do Rp-7 z lata, 1999, 2003, 2005, 2006, 2007 i 2008. W toku postępowania Sąd zobowiązał organ rentowy do obliczenia podstawy wymiaru świadczenia , zgodnie z art. 110a ustawy emerytalno-rentowej z uwzględnieniem przedłożonych zarobków na druku Rp-7 i wskazania, czy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy niż 250%. Ostatecznie na podstawie pisma organu rentowego z dnia 18 lutego 2016r. ustalono, iż wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, ustalony z dowolnie wybranych 20 lat kalendarzowych, przypadających w części po przyznaniu świadczenia wynosi 250,01%.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego, pisma ZUS z dnia 21 grudnia 2015r. (k.22), pisma ubezpieczonego z dnia 21 stycznia 2016r. wraz z załącznikami (k.30-42) oraz pisma ZUS z dnia 18 lutego 2016r. (k.49). Zgromadzony materiał dowodowy, Sąd uznał za kompletny, wiarygodny i mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych.

Sąd Okręgowy w Gliwicach zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że ubezpieczony jest uprawniony do emerytury obliczonej w oparciu o wynagrodzenie z 10 lat kalendarzowych, tj. z lat 1988 - 1997, gdzie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 282,98% i zgodnie z przepisami został ograniczony do 250%. Bezspornie ubezpieczony po uzyskaniu prawa do emerytury pozostawał w zatrudnieniu. Przedmiotem sporu jest wysokość emerytury ubezpieczonego. Ubezpieczony złożył bowiem w dniu 29 maja 2015r. wniosek o przeliczenie emerytury w związku ze zmianą przepisów ustawy emerytalno-rentowej z dniem 1 maja 2015r. i wprowadzeniem art. 110a.

Ustawą z dnia 5 marca 2015r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015r. poz. 552) wprowadzono zmiany w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z wprowadzonym wskazaną wyżej nowelizacją art. 110a ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015r., poz.748 ze zm.) wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15, z uwzględnieniem art. 110 ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%.

Zgodnie z ust. 2 ustalenie wysokości emerytury zgodnie z ust. 1 może nastąpić tylko raz. Art. 110a znajduje zastosowanie do przeliczenia emerytur przyznanych na starych zasadach tj. obliczonych w myśl art. 53 ustawy emerytalno-rentowej, gdzie bezpośredni wpływ na wysokość świadczenia ma kwota bazowa oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia. Bezspornie ubezpieczony pobiera emeryturę obliczoną na starych zasadach. Nadto kontynuował zatrudnienie i wskazał podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne przypadającą w części po przyznaniu świadczenia, gdzie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%.

Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 lat kalendarzowych przypadających w części po przyznaniu emerytury wynosi bowiem 250,01%. Art. 110a ustawy, znajdzie zatem zastosowania do ubezpieczonego, który spełnił wymagane w nim przesłanki. W niniejszym postępowaniu ZUS ostatecznie nie kwestionował, że ubezpieczony spełnił przesłanki z art. 110a, podnosił jednak, że zaskarżona decyzja była prawidłowa w dacie jej wydania, gdyż w tej dacie ZUS nie dysponował dokumentacją pozwalającą ustalić wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na potrzeby przeliczenia świadczenia zgodnie z art. 110a.

Zgodnie z treścią art. 316 § 1 k.p.c. po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy; w szczególności zasądzeniu roszczenia nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że stało się ono wymagalne w toku sprawy. W wyroku z dnia 10 marca 1998r. II UKN 555/97 (OSNP 1999/5/181) Sąd Najwyższy wskazał, iż sąd ocenia legalność decyzji rentowej według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania. Sąd jednakże może przyznać ubezpieczonemu świadczenie, jeżeli warunki je uzasadniające zostały spełnione po wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 316 § 1 KPC).

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał, iż co do zasady należy przyjąć, że sądowa kontrola legalności decyzji powinna dotyczyć stanu rzeczy istniejącego w chwili wydania tejże decyzji. O nim bowiem organ rentowy orzeka decyzją, której zgodność z prawem pod względem formalnym oraz merytorycznym bada i ocenia sąd. Jeżeli jednak sąd ustali, że jedyna przyczyna odmowy przyznania emerytury lub renty ustała po wydaniu zaskarżonej decyzji, jest władny wydać wyrok przyznający świadczenie z datą spełnienia się wszystkich przesłanek koniecznych do nabycia prawa do tego świadczenia.

Ustalenia stanowiące faktyczną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w takim wyroku muszą jednak dotyczyć okoliczności pewnych. Tylko w takich razach dopuszczalne jest swego rodzaju skrócenie procedury przez eliminację ponownego postępowania przed organem rentowym z nowego wniosku o świadczenie niewątpliwie należne. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd orzekający wskazuje, iż w niniejszej sprawie wprawdzie dokumentacja zarobkowa nie została przedłożona przez ubezpieczonego w organie rentowym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a dopiero na etapie postępowania sądowego, niemniej jednak ubezpieczony w dacie wydania tej decyzji spełniał przesłanki do przeliczenia świadczenia zgodnie z jego wnioskiem.

Ubezpieczony jedynie nie wykazał spełnienia przesłanek przed organem rentowym a dopiero na etapie postępowania sądowego. Sąd podziela przy tym stanowisko odwołującego, iż organ rentowy powinien był wezwać ubezpieczonego do uzupełnienia wniosku i udokumentowania zarobków, zwłaszcza za okres przypadający po dacie przyznania prawa do emerytury, tym bardziej, że w aktach organu rentowego znajdują się liczne zaświadczenia, potwierdzające kontynuowanie zatrudnienia przez ubezpieczonego. W konsekwencji, Sąd w punkcie pierwszym wyroku – na mocy (...) § 2 k.p.c. – zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu K.

A. prawo do przeliczenia emerytury na podstawie art. 110 a ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od 1 maja 2015r. tj. od miesiąca złożenia wniosku. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono w punkcie drugim orzeczenia, po myśli art. 98 k.p.c. w związku z § 11 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 490). (-) SSO Patrycja Bogacińska – Piątek