Court allows pension claim by ruling that evidentiary restrictions for special work conditions do not apply in social security court proceedings.
Legislator summary
AI generatedThe social security agency initially denied the applicant's pension due to insufficient proof of fifteen years of work under special conditions. The applicant successfully appealed, arguing that witness testimony and other evidence could establish the nature of his heavy industrial work as a machine setter. The court ruled that the specific evidentiary limitations applicable to administrative bodies do not bind the social security court, allowing it to accept witness statements to verify the applicant's employment history and working conditions.
Legislator headnote
AI generated§ 2 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach społecznych; The court may establish facts regarding work under special conditions using any means of proof, including witness testimony, rather than being restricted to employer certificates in social security court proceedings.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VIII U 2609/16
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 20 września 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił T. Ż. prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. /decyzja – k. 34 plik II akt ZUS/ Pełnomocnik T. Ż. w dniu 21 października 2016 r. złożył odwołanie od w/w decyzji z dnia 20 września 2016 r. i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu wskazał, że w okresie od dnia 4 lipca 1973 r. do dnia 30 czerwca 2006 r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę jako ustawiacz maszyn, ustawiacz – tłoczarz. /odwołanie – k. 2-4/ W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podając te same argumenty co w zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie – k. 13/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca T. Ż. urodził się (...) /bezsporne/ W dniu 8 września 2016 r. ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę. /wniosek – k. 1 – 8 plik II akt ZUS/ Decyzją z dnia 20 września 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. odmówił T. Ż. prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wnioskodawca udokumentował ogólny staż pracy w wymiarze 25 lat, 5 miesięcy i 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych. /decyzja – k. 34 plik II akt ZUS/ T.
Ż. był zatrudniony w Zakładzie (...) S.A. w okresie od dnia 4 lipca 1973 r. r. do dnia 30 czerwca 2009 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ustawiacza maszyn, ustawiacza – tłoczarza. /świadectwo pracy – k. 17 plik II akt ZUS, zaświadczenie – k. 12 plik II akt ZUS, dokumentacja z akt osobowych – k. 35/ Wnioskodawca podczas pracy w ww. zakładzie pracował w pełnym wymiarze czasu pracy na dwie zmiany po co najmniej 8 godzin. Pracował jako ustawiacz – tłoczarz, cały czas na wydziale tłoczni. Praca polegała na obsługiwaniu prasy, wycinaniu metali, tłoczeniu blach.
Maszyny na których pracował wnioskodawca to prasy o nacisku 50, 60, 100 i 400 ton. W zakładzie było bardzo dużo ciężkiej pracy, były przekroczenia normy hałasu. Pracownicy zakładu w związku z szczególnymi warunkami pracy mają robione badania. Niektóre prace należało wykonywać wspólnie ze względu na to jak były ciężkie. Od 1973 r. został wprowadzony dodatek za pracę w szczególnych warunkach i do tej pory jest on przyznawany. Stanowisko ustawiacza otrzymywał tłoczarz z dużym doświadczeniem, który mógł sam dokonać regulacji wykrojnika bądź przezbrojenia.
Pracownicy starszej daty odchodzili na wcześniejsze emerytury w wieku 60 lat. /zeznania wnioskodawcy, świadka L. Z., świadka Z. P., świadka z dnia 5 kwietnia 2017 r.– k. 29 - 31/ Obecnie wnioskodawca nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego. /bezsporne/ Wnioskodawca udokumentował ogólny staż pracy w wymiarze 25 lat, 5 miesięcy i 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych. /wyliczenia ZUS/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dowodów zarówno w postaci dokumentów, jak i osobowych źródeł dowodowych w postaci zeznań świadków Z.
P., L. Z. oraz zeznań wnioskodawcy T. Ż.. Zgromadzonym dowodom Sąd dał wiarę. Zeznania świadków – osób niezainteresowanych rozstrzygnięciem sprawy na korzyść którejkolwiek ze stron, a jednocześnie pracowników tego samego zakładu w tym samym czasie co wnioskodawca, nie budzą wątpliwości przy ocenie ich wiarygodności, nie są wzajemnie ze sobą ani z treścią załączonych do akt sprawy dokumentów sprzeczne, wzajemnie ze sobą korespondują. W ocenie Sądu zeznania świadków, akta osobowe z Zakładu (...) S.A., które zawierają świadectwa pracy, zaświadczenia o pracy w szczególnych warunkach, angaże wnioskodawcy oraz różnego rodzaju pisma a także pośrednio świadectwa pracy w szczególnych warunkach świadków, którzy pracowali wspólnie z ubezpieczonym na tych samych stanowiskach w podobnym okresie czasu potwierdzają jednoznacznie, że ubezpieczony pracował w spornych okresach w szczególnych warunkach, jednocześnie wykazał staż pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 25 lat, 5 miesięcy i 28 dni.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie i jako takie skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji. W myśl art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 z późn. zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 65 lat (dla mężczyzn), oraz mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat (dla mężczyzn).
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 – 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Według treści § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.
U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. W świetle § 2 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić ( por. wyrok SN z 15.12.1997 r.
II UKN 417/97 – (...) i US (...) i wyrok SN z 15.11. 2000 r. II UKN 39/00 Prok. i Prawo (...)). W przedmiotowym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt, iż wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe co do wieku – ukończył 60 rok życia oraz lat okresów składkowych i nieskładkowych. Skarżący nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego. W ocenie Sądu wnioskodawca spełnia również warunek co do posiadania 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż wnioskodawca pracował w Zakładzie (...) S.A. w okresie od dnia 4 lipca 1973 r. do dnia 30 czerwca 2009 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ustawiacza maszyn, ustawiacza – tłoczarza.
Pracę tłoczarza zaliczyć należy do prac w warunkach szczególnych. Pomocnicze znaczenie w tym zakresie stanowi wykaz zawarty w załączaniu do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnianych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wykazie A, dziale III, pod pozycją 45 – obsługa agregatów do walcowania, tłoczenia i ciągnienia wraz z urządzeniami pomocniczymi i wykańczającymi. Stosownie do § 2 ust. 1 okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
W myśl § 2 ust. 2 okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy. Regulacja § 2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma jednak zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym zeznaniami świadków (por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 r. sygn.
III UZP 5/85, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 r. III UZP 6/84). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na okoliczność pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w szczególnych warunkach dopuścił dowód z dokumentów i z zeznań świadków. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że skarżący nie udowodnił okresu pracy 15 lat w warunkach szczególnych. W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał w przedmiotowym postępowaniu, że w podczas zatrudnienia w Zakładzie (...) S.A. wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Świadkowie zgodnie podali, że podczas całego spornego okresu zatrudnienia pracował w pełnym wymiarze czasu pracy na dwie zmiany po co najmniej 8 godzin.
Pracował, jako ustawiacz – tłoczarz, cały czas na wydziale tłoczni. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wnioskodawca w sposób niewątpliwy wykazał przed Sądem, że przepracował ponad 15 lat w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, tj. 25 lat, 5 miesięcy i 28 dni. Wnioskodawca spełnia także wszystkie pozostałe wymagane przepisami prawa przesłanki, zarówno w zakresie stażu pracy oraz nie bycia członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego jak i wieku. Na mocy art. 129 ust. 1 ustawy, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Wnioskodawca złożył wniosek w dniu 8 września 2016 r., a w dniu 6 października 2015 r. ukończył 60 lat, zatem prawo do emerytury należało wnioskodawcy przyznać od dnia 1 września 2016 r. tj. od miesiąca, w którym złożył wniosek. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Stosownie do art. 98 § 3 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez wykwalifikowanego pełnomocnika zalicza się wynagrodzenie. Wysokość wynagrodzeń pełnomocnika Sąd ustalił, w oparciu rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Odział w Ł. na rzecz T. Ż. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. ZARZĄDZENIE odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu oraz pełnomocnikowi wnioskodawcy.
A.L.