Social security court grants disability pension for total incapacity based on expert medical opinions.
Legislator summary
AI generatedThe court granted the applicant's appeal, awarding a disability pension for total incapacity from November 1, 2012, to September 30, 2015. While the Social Security Institution initially recognized only partial incapacity, the court found that multiple expert opinions, including a psychiatrist and neurologist, unanimously established total inability to work. The court ruled that the lower administrative bodies incorrectly failed to fully consider the psychologist's report regarding personality disorders and cognitive deficits, which were critical to the medical assessment.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Kodeks postępowania cywilnego: The court must evaluate all expert opinions as professional and reliable; additional experts are only permissible upon substantive criticism, not mere dissatisfaction with conclusions.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VU 1228/12
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Agnieszka Leżańska Protokolant Cezary Jarocki po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku E. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. M.. o prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na skutek odwołania E. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. M.. z dnia 30 października 2012r. sygn. (...) zmienia zakażoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonej E. K. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia 01 listopada 2012 roku do 30 września 2015 roku. Sygn. akt VU 1228/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 października 2012 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. M.. przyznał wnioskodawczyni E. K. uprawnionej do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy dalsze prawo do renty z tego tytułu do dnia 30 września 2015 roku. W odwołaniu od tej decyzji, złożonym w dniu 23 listopada 2012 roku, E. K. wnosiła o zmianę tej decyzji i przyznanie jej prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: E. K. urodziła się w dniu(...).
Ma wykształcenie średnie techniczne, z zawodu-technik ogrodnik. W okresie aktywności zawodowej pracowała na stanowiskach: rejestratorka, tkaczka, ostatnio pakowaczka. Od czasu wypadku komunikacyjnego, jakiemu uległa w 2006 roku, nie pracuje (okoliczności niesporne). W okresie od 1 marca 2008 roku ( tj. po zaprzestaniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego) do 31 października 2009 roku, następnie od 1 listopada 2009 roku do 31 października 2012 roku E. K. była uprawniona do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (dowód: wniosek o rentę z dnia 20 stycznia 2008 roku k.1-5, decyzja z dnia 21 kwietnia 2008 roku k.59, decyzja z dnia 19 listopada 2009 roku k.71, decyzja z dnia 30 października 2012 roku k.83 w aktach organu rentowego.
W dniu 11 września 2012 roku wnioskodawczyni E. K. złożyła wniosek o dalsze prawo do renty do renty z tytułu niezdolności do pracy (dowód: wniosek o rentę k. 23 w aktach organu rentowego). Orzeczeniem z dnia 28 września 2012 roku lekarz orzecznik ZUS stwierdził, że wnioskodawczyni jest częściowo niezdolna do pracy (dowód: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 30 września 2017 roku z dokumentacją medyczną k. 25, w aktach organu rentowego). E. K. wniosła sprzeciw od powyższego orzeczenia, w wyniku czego sprawę skierowano na komisję lekarską ZUS, która w dniu 25 października 2012 roku wydała orzeczenie zgodne z opinią lekarza orzecznika ZUS.
Po ponownym badaniu zdiagnozowano u wnioskodawczyni: organiczne zaburzenia nastroju i otyłość. Zdaniem Komisji Lekarskiej ZUS po zbadaniu wnioskodawczyni i w oparciu o analizie dokumentacji medycznej z uwzględnieniem opinii biegłego konsultanta psychologa ZUS z dnia 26 września 2012 roku, stopień naruszenia sprawności organizmu ubezpieczonej uzasadnia orzeczenie nadal częściowej niezdolności do pracy; w ocenie Komisji lekarskiej ZUS wnioskodawczyni nie jest całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej (dowód: orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z dnia 25 października 2012 roku z dokumentacją medyczną k. 28 ,sprzeciw z dnia 9 października 2012 roku k.44 w aktach organu rentowego).
Aktualnie u wnioskodawczyni występują następujące schorzenia: ⚫ przebyty w 2006 roku ciężki uraz głowy ze stłuczeniem mózgu niedowładem lewostronnym; ⚫ encefalopatia pourazowa z zespołem czołowymi prawdopodobnie afazją amnestycznio-ruchową ; ⚫ niedowład lewostronny niewielkiego stopnia; ⚫ organiczne zaburzenia osobowości( zespół płata czołowego)z istotnym deficytem w zakresie funkcji poznawczych, organiczne zaburzenia nastroju; ⚫ zespół psychoorganiczny- charakteropatyczno- otępienny pourazowy. Z powodu schorzeń neurologicznych, psychiatrycznych oraz psychologicznych wnioskodawczyni jest całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej z powodu utraty zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy, w sposób okresowy tj. do dnia 30 września 2015 roku (dowód: opinie biegłych lekarzy neurologa A.
N. k.67-68 wraz z opinia uzupełniająca k.95, opinia biegłego psychiatry B. J. k.73-75 oraz opinia uzupełniająca k. 99-100,opinia biegłego psychologa M. P. k.90-91 w aktach sprawy)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Z kolei przepisy art. 12 ust. 2 i 3 stanowią, że całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Stosownie do treści art. 57 ust. 1 powyższej ustawy renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:
1) jest niezdolny do pracy, 2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, 3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b), pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a), pkt 10 lit. a), pkt 11-12, 13 lit. a), pkt 14 lit.
a) i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-4, 5 lit. a), pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. W świetle wskazanych przepisów całkowicie niezdolną do pracy jest zatem osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy na normalnym rynku pracy, przyczyną tej utraty jest naruszenie sprawności organizmu i nie rokuje, że po przekwalifikowaniu odzyska zdolność do pracy. W przedmiotowej sprawie spór między stronami sprowadzał się do ustalenia tego, czy obecny stan zdrowia wnioskodawczyni powoduje u niej ograniczenie sprawności organizmu w stopniu wyłączającym możliwość wykonywania jakiegokolwiek zatrudnienia.
W celu wyjaśnienia spornej okoliczności, Sąd dopuścił dowód z biegłych lekarzy neurologa, psychiatry i psychologa tj. biegłych z zakresu dziedzin medycyny, w ramach których mieszczą się schorzenia, na które cierpi wnioskodawca. Opinie opracowane przez wszystkich tych biegłych neurologa A. N., psychiatry B. J. (po ich uzupełnieniu w toku postępowania pod kątem zarzutów zgłaszanych przez organ rentowy) oraz psychologa M. P., Sąd ocenia jako jasne, pełne, logiczne należycie uzasadnione. Biegli sporządzili opinie po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną wnioskodawczyni i wynikami badań dodatkowych, jak również po przeprowadzeniu jej osobistego badania.
Określili w opiniach, na jakie schorzenia cierpi obecnie wnioskodawczyni. Podkreślenia wymaga, że głównymi schorzeniami wnioskodawczyni są obecnie schorzenia o podłożu neurologicznym oraz psychiatrycznym, będące następstwem ciężkiego wypadku komunikacyjnego, jakiemu uległa w 2006 roku. Tym samym opinie biegłych tych specjalności miały kluczowe znaczenie w sprawie. W jednoznacznej ocenie biegłych neurologa A. N., psychiatry B. J. oraz psychologa M. P. wnioskodawczyni jest całkowicie niezdolna do pracy okresowo do 30 września 2015 roku.
Biegły neurolog A. N. w oparciu przeprowadzone badanie neurologiczne uznał E. K. za osobę całkowicie niezdolna do pracy z powodu utraty zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy, okresowo do 30 września 2015 roku. Badaniem neurologicznym biegły stwierdził u wnioskodawczyni niewielki niedowład lewostronny oraz cechy zespołu czołowego ze znacznym spowolnieniem psychoruchowymi zaburzeniami mowy prawdopodobnie o typie afazji. Nadto biegły wskazał, iż w jego odczuciu zarówno Lekarz Orzecznik ZUS, jak i Komisja lekarska ZUS wadliwie odniosła się do opinii biegłego Konsultanta psychologa ZUS, który w swej opinii z dnia 26 września 2012roku stwierdził u wnioskodawczyni organiczne zaburzenia osobowości z istotnymi deficytami funkcji poznawczych ( k.39 akt ZUS).Swoje stanowisko biegły podtrzymał w swej opinii uzupełniającej, w której odniósł się do zarzutów ZUS z dnia 18marca 2013 roku.
Stanowisko biegłego neurologa znalazło potwierdzenie w opinii biegłego psychiatry B. J. , który stwierdził, że wnioskodawczyni wciąż zmaga się z zaburzeniami nastroju i brakiem akceptacji skutków poważnego urazu głowy tj. nieodwracalną zmiana osobowości i poznawczego funkcjonowania. Pomimo stałego leczenia psychiatrycznego u wnioskodawczyni wciąż utrzymują się objawy psychopatyczne stanowiące istotny dyskomfort. Rokowania co do dalszego leczenia nie są pomyślne, z uwagi na organiczne podłoże choroby. Z przyczyn psychiatrycznych tj. z powodu znacznego nasilenia objawów charakteropatycznych z deficytami poznawczymi, badana jest obecnie całkowicie niezdolna do pracy do dnia 30 września 2015 roku.
Stanowisko to podtrzymał w swej pisemnej opinii uzupełniającej, odpowiadając na zarzuty organu rentowego z dnia z dnia 18 marca 2013 roku. Za uznaniem, iż E. K. jest całkowicie niezdolna do pracy zarobkowej przemawia również aktualna opinia psychologiczna sporządzona przez biegłą psycholog M. P., w której potwierdziła deficyt funkcji poznawczych i nasilone zmiany charakteropatyczne dezorganizujące funkcjonowanie wnioskodawczyni. W ocenie Sądu opinia wskazanych powyżej biegłych nie została w sposób skuteczny zakwestionowana przez organ rentowy w toku postępowania.
Odnosząc się do zarzutów organu rentowego należy dodatkowo podnieść, iż z całkowicie niezrozumiałych przyczyn Zakład Ubezpieczeń Społecznych odnosi kwestie dotyczące niezdolności do pracy do treści rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 kwietnia 2010 roku w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. Nr 82, poz. 537). Rozporządzenie to zostało bowiem wydane na podstawie art. 36 ust. 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.
U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) i określono w nim klasyfikację zawodów i specjalności, która jest stosowana w zakresie pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego; gromadzenia danych do określania polityki zatrudnienia i kształcenia ustawicznego oraz prowadzenia badań, analiz, prognoz i innych opracowań dotyczących rynku pracy. Treść powołanych regulacji wskazuje jednoznacznie, iż wolą ustawodawcy nie było użycie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb ustalania niezdolności do pracy na gruncie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Podkreślić należy, że wszyscy wypowiadający się biegli stwierdzili jednoznacznie, że aktualny stan zdrowia wnioskodawczyni czyni ją całkowicie niezdolna do pracy. Jednocześnie wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy (m.in. wywiadu od męża wnioskodawczyni) E. K. nie radzi sobie z codziennymi obowiązkami, nie wykonuje żadnych czynności w domu, nie pamięta w jaki sposób przygotowuje się potrawy, nie wychodzi sama z domu, jest nerwowa, czasami agresywna słownie i czynnie. Biegły psychiatra odzyskanie przez wnioskodawczynię zdolności do pracy zarobkowej określił, jako problematyczne.
Istotna w przedmiotowej sprawie jest także wskazana przez biegłego neurologa A. N. kwestia opinii biegłego psychologa- konsultanta ZUS. W ocenie Sądu, rację ma biegły neurolog, iż zarówno Lekarz Orzecznik ZUS jak i Komisja lekarska ZUS wadliwie odniosła się do opinii biegłego Konsultanta psychologa ZUS, który w swej opinii z dnia 26 września 2012 roku stwierdził u wnioskodawczyni organiczne zaburzenia osobowości z istotnymi deficytami funkcji poznawczych. Wobec stanowczych wniosków płynących z wszystkich opinii: neurologicznej, psychiatrycznej i psychologicznej, nie było potrzeby dalszego mnożenia opinii uzupełniających, ani powoływania kolejnych biegłych na okoliczności, które zostały już dostatecznie wyjaśnione.
Przy uwzględnieniu treści art. 233 § 1 k.p.c. wszystkie te opinie tę należało bowiem ocenić jako fachowe, rzetelne oraz pełne. Wszak specyfika dowodu z opinii biegłego polega m.in. na tym, że jeżeli taki dowód został przez sąd dopuszczony, to stosownie do art. 286 KPC opinii dodatkowego biegłego można żądać jedynie w razie potrzeby. Potrzeba taka nie może być jedynie wynikiem niezadowolenia strony z niekorzystnego dla niej wydźwięku konkluzji opinii, lecz musi być następstwem merytorycznej krytyki dotychczasowej opinii. W przeciwnym bowiem razie, Sąd byłby zobligowany do uwzględniania kolejnych wniosków strony dopóty, dopóki nie zostałaby złożona opinia w pełni ją zadowalająca, co jest niedopuszczalne ( tak Wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 2010-02-11, I ACa 426/09, Opubl:
Legali). Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.