Legislator Case Law & Legislation
VIII U 98/15 AI generated

Social Security Court allows miner's appeal, applying 1.8 conversion rate to full mining period based on actual duties.

Case Number VIII U 98/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Social Security Court partially reversed the Social Security Institution's decision to grant a mining pension to the insured. The insured argued that his actual duties on excavators and shovels constituted mining work throughout the entire period, despite the employer labeling his position as 'automation technician.' The court held that the substantive nature of the work performed, rather than the job title, determines eligibility for the higher conversion rate, thereby granting the claim for the full period.

Legislator headnote

AI generated

Art. 477 § 14 ust. 2 k.p.c.; The court must assess the substantive nature of work performed to determine pension eligibility, disregarding the employer's job title classification.

Keywords

AI generated
mining pension conversion rate substantive work duties job title irrelevance social security appeal excavator operator duties pension calculation period employer classification error

Cited Legislation

AI generated
art. 477 § 14 ust. 2 k.p.c.
W konsekwencji – na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c.
art. 98 k.p.c.
O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c. w związku z § 12 ust 2 i § 2 ust.
§ 12 ust. 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.
art. 98 k.p.c
O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
wyrok SN z dnia 22 marca 2001r., II UKN 263/00
wyrok SN z dnia 22 marca 2001r., II UKN 263/00, wyrok SN z dnia 25 marca 1998r., II UKN 570/97).
wyrok SN z dnia 25 marca 1998r., II UKN 57/97
wyrok Sąd Apelacyjny w Katowicach III AUa 2703/09

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII U 98/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Protokolant: Iwona Sławińska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. w Gliwicach sprawy A. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość świadczenia na skutek odwołania A. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 5 grudnia 2014 r. nr (...) 5 (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję częściowo w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu A. B. prawo do zastosowania przelicznika 1,8 do 3.662 (trzech tysięcy sześćset sześćdziesięciu dwóch) dniówek pracy górniczej przepracowanejw okresie od 1 marca 1992r. do 19 stycznia 2007r., począwszy od 30 października 2014r.;

2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz ubezpieczonego kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sygn. akt VIII U 98/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 grudnia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przyznał emeryturę górniczą A. B.. Do ustalenia jej wysokości zastosowano przelicznik 1,2 do 183 miesięcy pracy górniczej, natomiast przelicznik 1,8 zastosowano do 134 miesięcy pracy górniczej. W załączniku do tej decyzji ZUS wskazał, że do stażu pracy w wymiarze półtorakrotnym (przelicznik 1,8 na wysokość emerytury), nie zaliczył odwołującemu okresu jego zatrudnienia od 1 marca 1992r. do 16 listopada 2006r., ponieważ zajmowane przez niego w tym okresie stanowisko automatyk nie figuruje w załączniku nr 3 do Rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994r.

Nadto nie zaliczył z tym przelicznikiem okresu od 17 listopada 2006r. do 19 stycznia 2007r., bowiem w tym okresie, mimo zmiany nazewnictwa stanowiska, faktycznie wykonywał te same czynności, co w poprzednim okresie, na stanowisku automatyka. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez zastosowanie przelicznika 1,8 do całego okresu pracy górniczej od 1 marca 1992r. do 19 stycznia 2007r. Podał, iż w tym czasie pracował przez cały czas na odkrywce w (...) na rzecz oddziałów wydobywczych, wykonywał swoje obowiązki pracownicze wyłącznie w obrębie koparek wielonaczyniowych i zwałowarek.

Prace te, jak wskazał ubezpieczony, są wymienione w załączniku nr 3, Dz. III, pkt 7 do rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994r. Wskazał ponadto, że w całym okresie jego pracy w (...) B. wykonywał prace elektryczne przy obsłudze, konserwacji, montażu i demontażu maszyn podstawowych, były to bieżące prace na maszynach w ruchu. Jego prace odbywały się pod kątem zapewnienia prawidłowego działania urządzeń elektrycznych, a zwłaszcza ich szczególnej grupy, tj. elementów systemu automatyki tych urządzeń i stąd pracodawca przypisał mu stanowisko automatyka.

ZUS wniósł o oddalenie odwołania z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ rentowy zaznaczył również, że nie mógł uznać dniówek półtorakrotnych w ilości i okresach wskazanych przez komisję weryfikacyjną, bowiem w jego ocenie, nie ma ona uprawnień do zmiany przypisanych pracownikom stanowisk pracy. Sąd Okręgowy ustalił: Odwołujący A. B. jest zatrudniony w Kopalni (...) od 8 września 1987r. do nadal. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 grudnia 2014r. (...) Oddział w Z. przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury górniczej od 30 października 2014r., zawieszając wypłatę świadczenia z uwagi na kontynuację zatrudnienia.

Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy przyjął za udowodnione 34 lata i 3 miesiące okresów składkowych oraz 6 miesięcy okresów nieskładkowych. Do 134 miesięcy pracy górniczej ZUS zastosował przelicznik 1,8, zaś do 183 miesięcy pracy górniczej zastosowano przelicznik 1,2. Do pracy w wymiarze półtorakrotnym ZUS nie zaliczył dniówek z okresu zatrudnienia od 1 marca 1992r. do 19 stycznia 2007r. Sąd ustalił, że w protokole Komisji Weryfikacyjnej z dnia 26 lutego 2010r., obejmującym okres od 8 września 1987r. do 19 stycznia 2007r. wskazano, że w tym czasie odwołujący zajmował następujące stanowiska: - od 8 września 1987r. do 29 lutego 1992r.

– elektromonter przenośników wielkogabarytowych (oddz. E-8), - od 1 marca 1992r. do 16 listopada 2006r. – automatyk (oddz. E-8/A-1), - od 17 listopada 2006r. do 19 stycznia 2007r. – elektromonter maszyn i urządzeń górniczych w przodku (oddz. A-1/A-3). Komisja Weryfikacyjna uznała, iż w okresie od 8 września 1987r. do 19 stycznia 2007r. ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach wymienionym pod poz. 7 Dz.

III, Załącznika nr 3 do rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994r. W tym okresie odwołujący przepracował 4.793 dniówek półtorakrotnych. W załączniku do karty ewidencyjnej pracownika wskazano, że ubezpieczony w okresie od 8 września 1987r. do 19 stycznia 2007r. przepracował 4.793 dniówek półtorakrotnych. Natomiast z ewidencji dniówek górniczych przepracowanych w wymiarze półtorakrotnym wynika, że za okres od 20 stycznia 2007r. do 31 sierpnia 2014r. pracodawca zaewidencjonował mu łącznie 1.827 takich dniówek. W świadectwie wykonywania pracy górniczej z dnia 11 września 2014r. pracodawca wskazał, że ubezpieczony w okresie zatrudnienia w (...) od 8 września 1987r. do nadal wykonywał pracę górniczą na stanowisku rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach wykonującego prace elektryczne przy obsłudze, konserwacji, montażu i demontażu tych maszyn i urządzeń, wymienionym pod poz. 7 Dz.

III, Załącznika nr 3 do rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994r. W toku postępowania ustalono, iż w trakcie zatrudnienia w (...) A. B. w okresie spornym pracował na oddziale E-8, który zmienił następnie symbol na A-1 oraz na oddziale A-3 czyli tzw. oddziałach elektrycznych. W wydziałach tych byli zatrudnieni elektrycy i automatycy. Rolą tych oddziałów było wykonywanie prac elektrycznych i automatycznych, na rzecz innych oddziałów, w celu realizacji przez nie swoich zadań. Ubezpieczony gdy zatrudnił się na kopalni w roku 1987, został skierowany do działu elektrycznego E-8 i od tej daty był członkiem brygady remontowej, która zajmowała się bieżącą naprawą i konserwacją maszyn podstawowych, koparek wielonaczyniowych i zwałowarek, w zakresie zamontowanych na nich urządzeń elektrycznych i elementów automatyki.

W ramach obowiązków służbowych świadczył pracę na rzecz oddziałów górniczych. Faktycznie w całym spornym okresie zajmował się obsługą, oględzinami i utrzymaniem zdolności ruchowych urządzeń automatyki zamontowanych na koparkach wielonaczyniowych i zwałowarkach, jak np. wykrywaczy metalu, urządzeń zabezpieczających przed poślizgiem taśmy i czujników jej prędkości, mierników wydajności, sterowników programowania i urządzeń komunikacyjnych z (...). Wszystkie te urządzenia były urządzeniami elektrycznymi. Z charakterystyki stanowiska pracy A.

B. wynika, że w latach 1992 -2007 jego zadaniem było utrzymanie zdolności ruchowej urządzeń automatyki zabudowanych na urządzeniach (...), wykonywał prace na koparkach, zwałowarkach, wózkach zrzutowych, przenośnikach wielkogabarytowych. Miał za zadanie utrzymanie zdolności ruchowej sterowników i układów przekształtnikowych zamontowanych na zwałowarkach i koparkach. Razem z ubezpieczonym pracowali świadkowie: S. O. zatrudniony w oddziale E-8/A-1 na stanowisku elektromontera i D. L. zatrudniony w oddziale E-8/A-1 na stanowisku automatyka.

Z zeznań świadków i ubezpieczonego wynika, że charakter jego pracy nie uległ zmianie, zmieniono jedynie nazwę stanowiska pracy. Ubezpieczony pracował jako automatyk. (...) B. prowadziła w latach 1988 – 1998 ewidencję dniówek stykowych. Z kolei w okresie od marca 1998r. do nadal jest prowadzona ewidencja godzin nadliczbowych, które są wypracowywane w związku ze stykowym sposobem wymiany obsługi maszyn w przodku. W rzeczywistości oczekiwanie na zmienników i opuszczenie stanowiska pracy dopiero po ich przybyciu powodowało, że pracownik pracujący w tym systemie pracował na takiej dniówce pół godziny dłużej niż wynosiła dniówka robocza.

Z tego też względu jedna nadgodzina oznacza dla takiego pracownika przepracowanie dwóch dniówek stykowych. W toku procesu, jak również innych sprawach o tożsamym charakterze, Sąd ustalił ponadto, że w niektórych okresach pracy, pracownicy, którzy faktycznie pracowali stykowo, w tym również ubezpieczony w niniejszej sprawie, mimo braku takiej ewidencji w rzeczywistości przez wszystkie dniówki robocze pracowali stykowo, co było podyktowane koniecznością zapewnienia nieprzerwanej pracy maszyn podstawowych. Od 15 stycznia 2007r. pracodawca prowadzi dla odwołującego ewidencję dniówek przodkowych i ilości wykazanych w oparciu o tę ewidencję dniówek odwołującego w przodku organ rentowy nie kwestionował i uwzględnił je na wysokość emerytury z przelicznikiem 1,8.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: akt emerytalnych ubezpieczonego – w szczególności świadectwa wykonywania pracy górniczej (k.8 a.e.), protokołu z posiedzenia Komisji Weryfikacyjnej (k.9-10 a.e.), załącznika do karty ewidencyjnej pracownika (k.11 a.e.), ewidencji dniówek górniczych przepracowanych w wymiarze półtorakrotnym (k.12 a.e.); akt osobowych ubezpieczonego (dołączonych do akt niniejszej sprawy); zeznań świadków: S. O. (k.46) i D. L. (k.46-47) przesłuchanych w drodze pomocy prawnej udzielonej przez Sąd Rejonowy w Bełchatowie oraz wyjaśnień ubezpieczonego (nagranie z rozprawy w dniu 14 października 2015r., minuty 6.04 i nast.).

Co do charakteru i zakresu wykonywanych przez ubezpieczonego prac oraz ich wymiaru, Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i wyjaśnieniom ubezpieczonego. Świadkowie pracowali w spornym okresie razem z ubezpieczonym i mieli wiedzę na temat charakteru świadczonej przez niego pracy. Zeznania świadków były szczegółowe, spójne, wzajemnie się pokrywały i korespondowały z zeznaniami ubezpieczonego, a nadto znalazły odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 748), przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur, o których mowa w art. 50a lub 50e, stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2, następujące przeliczniki: 1) 1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy; 2) 1,8 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50d; 3) 1,4 za każdy rok pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 1-3 i 5-9, wykonywanej częściowo na powierzchni i częściowo pod ziemią; 4) 1,2 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego, w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego.

Natomiast zgodnie z art. 50d ust. 1 powołanej ustawy, przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym następujące okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego:

1) w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych;

2) w drużynach ratowniczych. Z kolei zgodnie z ust 3 tego przepisu minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowo stanowiska pracy, na których zatrudnienie zalicza się w myśl ust. 1 i 2 w wymiarze półtorakrotnym. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczalnej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz.U. z 1995r.

Nr 2 poz.8). Zgodnie z § 3 rozporządzenia z dnia 23 grudnia 1994r. za okresy pracy pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy (obecnie art. 50d), uważa się okresy pracy na stanowiskach wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia. Spośród wymienionych w Dziale III Załącznika nr 3 stanowisk w kopalniach węgla brunatnego zaliczanych w wymiarze półtorakrotnym w pkt 7 wymieniono rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach wykonującego prace elektryczne przy obsłudze, konserwacji, montażu o demontażu tych maszyn i urządzeń.

Nie budziło wątpliwości w sprawie, że w okresie spornym A. B. pracował jako automatyk i elektromonter maszyn i urządzeń górniczych w przodku (oddz. E-8/A-1/A-3) w brygadzie napraw elementów automatyki zamontowanych na maszynach podstawowych. Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy praca ubezpieczonego w spornym okresie zatrudnienia była pracą przodkową i odnosiła się do stanowisk, o których mowa w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994r., co w konsekwencji skutkowałoby przyjęciem przelicznika 1,8 do obliczenia wysokości jego emerytury.

Odnosząc się do pracy świadczonej przez ubezpieczonego w charakterze automatyka – rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach wykonującego prace elektryczne przy obsłudze, konserwacji, montażu o demontażu tych maszyn i urządzeń, należy zauważyć, że odwołujący na tym stanowisku zajmował się wyłącznie remontami i naprawą maszyn podstawowych, pod kątem sprzętu elektrycznego służącego do sterowania prawidłową pracą maszyn podstawowych i ich łącznością z (...).

Należy również wskazać, że zdaniem Sądu z uwagi na przeznaczenie technologiczne maszyn obsługiwanych przez ubezpieczonego w tym czasie, praca odbywała się na terenie „przodka eksploatacyjnego”, czyli tej części wyrobiska eksploatacyjnego, w której urabia się skałę czyli węgiel brunatny i nadkład łącznie z kopalinami towarzyszącymi. Praca odwołującego na tych maszynach niewątpliwie odbywała się w systemie stykowym, co wynika ze specyfiki pracy w obrębie maszyn podstawowych. Postępowanie dowodowe potwierdziło, że ubezpieczony przez cały sporny okres zatrudnienia od 8 września 1987r. do 19 stycznia 2007r., bez względu na nazwę zajmowanego stanowiska pracy, pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonując prace związane z utrzymaniem ruchu maszyn podstawowych tj. koparek wielonaczyniowych i zwałowarek.

Przez całą dniówkę przebywał bezpośrednio na maszynach podstawowych, bezpośrednio we wkopie. Dbał o prawidłową pracę tych maszyn, tj. przeglądał, regulował i naprawiał elementy automatyki maszyn podstawowych. Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Katowicach w sprawie III AUa 2703/09, który w uzasadnieniu wyroku zaznaczył, że z pozycji 7 załącznika nr 3 do rozporządzenia z dnia 23 grudnia 1993 roku zostali całkowicie wyeliminowani rzemieślnicy zatrudnieni na odkrywce stale i w pełnym wymiarze czasu pracy , którzy wykonywali prace poza koparką i zwałowarką.

A. B. w spornym okresie pracował wyłącznie na zwałowarce i koparce wielonaczyniowej. Obowiązki ubezpieczonego nie zmieniały się, niezależnie od zmiany nazewnictwa w angażach. Trzeba wskazać, że nazewnictwo stosowane przez zakład pracy nie ma decydującego znaczenia. Decydujące znaczenia mają bowiem rzeczywiste obowiązki wykonywane przez pracownika a nie nazwa jego stanowiska pracy (por. wyrok SN z dnia 22 marca 2001r., II UKN 263/00, wyrok SN z dnia 25 marca 1998r., II UKN 570/97). W przedmiotowej sprawie fakt wykonywania przez skarżącego pracy przodkowej, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy został potwierdzony zarówno przez pracodawcę jak i przez zeznania świadków, którzy byli współpracownikami ubezpieczonego i posiadają szczegółową wiedzę na temat rodzaju i warunków pracy wykonywanej przez niego, zaś ich zeznania są spójne, potwierdzają się nawzajem i korespondują z wyjaśnieniami ubezpieczonego oraz pozostałym materiałem dowodowym.

Podkreślenia wymaga także fakt, iż organ rentowy ostatecznie nie kwestionował, że praca ubezpieczonego w charakterze rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach wykonującego prace mechaniczne przy obsłudze, konserwacji, montażu o demontażu tych maszyn i urządzeń jest pracą górniczą zaliczaną w wymiarze półtorakrotnym, bowiem zaliczył mu w tym wymiarze pracę od 20 stycznia 2007r., tj. w okresie, za który pracodawca prowadził ewidencję dniówek półtorakrotnych.

Postępowanie dowodowe wykazało jednak w sposób nie budzący wątpliwości Sądu, że ubezpieczony w całym okresie spornym od 1 marca 1992r. wykonywał taką samą pracę, zaś pracodawca dokonał weryfikacji nazewnictwa stanowisk i ustalił ilość przepracowanych przez ubezpieczonego dniówek półtorakrotnych w tym okresie. Reasumując, Sąd uznał odwołanie za zasadne i uwzględnił żądanie ubezpieczonego, aby do 3.662 dniówek w okresie spornym zastosować przelicznik 1,8. W konsekwencji – na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. – Sąd w punkcie pierwszym sentencji zmienił zaskarżoną decyzję.

O kosztach orzeczono po myśli art. 98 k.p.c. w związku z § 12 ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia. SSO Patrycja Bogacińska – Piątek