Appeal allowed; defendant's right to defense violated by holding trial while he was in custody without summons.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal allowed the appeal against a summary judgment rendered in absentia. The defendant, detained in a police station, had notified the court of his location change but the notice of the hearing was not served to him before the trial date. The court found that this procedural error violated the defendant's right to defense under Article 343 § 5 of the Code of Criminal Procedure, as he could not have attended the session. Consequently, the first-instance judgment was quashed and the case was remanded for a new hearing where the defendant's presence would be ensured.
Legislator headnote
AI generatedArt. 343 § 5 k.p.k.; Art. 437 k.p.k.; Art. 438 pkt 2 k.p.k.: A violation of the accused's right to defense occurs when a court holds a summary trial in the accused's absence despite the accused having timely notified the court of his detention and inability to attend, requiring the quashing of the judgment and remand for a new hearing.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt 1566/16
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi z dnia 3 marca 2016 r. wydanym w sprawie sygn. akt III K 838/15, P. B. (1) został uznany za winnego tego, że w dniu 12 października 2015 r. w Ł. będąc uprzednio karanym za umyślne przestępstwo podobne na karę pozbawienia wolności w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci telefonu komórkowego marki L. (...) o wartości 1.299 zł na szkodę sklepu (...) Sp. z o.o. tj. czynu z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. został skazany na karę 1 roku pozbawienia wolności.
Wyrok został wydany na posiedzeniu na skutek wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 k.p.k. Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego. Zarzucił obrazę przepisów postępowania – art. 6 k.p.k. w zw. z art. 343 § 5 k.p.k. – poprzez przeprowadzenie posiedzenia w dniu 3 marca 2016 r. pod nieobecność oskarżonego, który po zawiadomieniu go o terminie posiedzenia został pozbawiony wolności i poinformował Sąd o tym fakcie, podając, że przebywa w Areszcie Śledczym w Ł. a pomimo to nie został doprowadzony na posiedzenie, co pozbawiło go prawa do obrony, zwłaszcza że zmienił zdanie w kwestii dobrowolnego poddania się karze bez przeprowadzenia rozprawy i chciał podczas posiedzenia cofnąć swoją zgodę na orzeczenie kary uzgodnionej z prokuratorem.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja okazała się zasadna. W przedmiotowej sprawie istotnie doszło do obrazy prawa procesowego – art. 343 § 5 k.p.k., skutkującej naruszeniem prawa oskarżonego do obrony, chociaż należy od razu w tym miejscu zauważyć, że obraza ta nie była zawiniona przez Sąd orzekający w pierwszej instancji. Oskarżony P. B. (1) osobiście pokwitował w dniu 19 lutego 2016 r. odbiór zawiadomienia o terminie posiedzenia w przedmiocie wydania wyroku na posiedzeniu w trybie art. 335 k.p.k. Wprawdzie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru figuruje nazwisko (...) jako adresat i odbiorca przesyłki, jednak podpis wskazuje, że odebrał ją oskarżony P. B. (1), który tej okoliczności nie kwestionuje.
Jak wynika z informacji k.163-164, oskarżony został tymczasowo aresztowany w dniu 22 lutego 2016 r. i pozostawał w Areszcie Śledczym do dnia 30 marca 2016 r. Oskarżony niezwłocznie po zatrzymaniu, bo już w dniu 25 lutego 2016 r., przesłał do Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi pismo, w którym zawiadomił o zmianie miejsca swojego pobytu, prosząc o doręczanie korespondencji na adres Aresztu Śledczego w Ł.. Wprawdzie P. B. nie podał w tym piśmie numeru sprawy, nie może to jednak dziwić w sytuacji, gdy będąc pozbawiony wolności nie miał dostępu do doręczonego mu w dniu 19 lutego zawiadomienia o posiedzeniu.
Pismo oskarżonego wpłynęło do Oddziału Administracyjnego Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi w dniu 29 lutego 2016 r., czyli na trzy dni przed datą posiedzenia, jednakże z nieustalonych powodów zostało załączone do akt sprawy dopiero w dniu 19 maja 2016 r. Sąd Rejonowy, nie mając wiedzy o fakcie pozbawienia oskarżonego wolności, stwierdził prawidłowe doręczenie zawiadomienia o terminie posiedzenia i wydał wyrok zgodny z wnioskiem złożonym przez prokuratora w trybie art. 335 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 343 § 5 k.p.k. oskarżony ma prawo wziąć udział w posiedzeniu.
Może również dopiero w toku posiedzenia cofnąć zgodę na orzeczenie wobec niego kary uzgodnionej wcześniej z prokuratorem. P. B. (1), informując Sąd Rejonowy o swoim pobycie w Areszcie Śledczym niezwłocznie po zatrzymaniu, miał prawo oczekiwać, że sąd w takiej sytuacji zarządzi doprowadzenie go na posiedzenie, umożliwiając mu realizację jego prawa do obrony, co jednak nie nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez P. B. (1) i niezależnych od sądu orzekającego. Z powyższych względów, z uwagi na stwierdzenie obrazy prawa procesowego, która niewątpliwie mogła mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i skutkowała naruszeniem prawa oskarżonego do obrony, Sąd Okręgowy na podstawie art. 437 k.p.k. i art. 438 pkt 2 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi Widzewa w Łodzi do ponownego rozpoznania.
Rozpatrując sprawę po raz drugi, Sąd Rejonowy ponownie wyznaczy termin posiedzenia w przedmiocie wniosku prokuratora z art. 335 k.p.k. i prawidłowo zawiadomi o nim strony, zaś kolejne decyzje w sprawie uzależnione będą od stanowiska, jakie strony zajmą na posiedzeniu w przedmiocie tego wniosku. Jednocześnie Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu kwotę 516,60 zł tytułem nieopłaconego wynagrodzenia za postępowanie odwoławcze (uwzględniając przy tym podatek VAT) – na podstawie § 17 ustęp 2 pkt 4 w zw. z § 4 ustęp 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801).