Court dismisses lawsuit for invalidating a bill of exchange due to lack of legal interest.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the plaintiff's action seeking to declare a bill of exchange invalid and ordered the defendant to bear the procedural costs. The plaintiff argued she lacked capacity due to depression when issuing the bill, but the defendant denied the bill's existence and claimed liability stemmed from a different declaration of will. The court ruled that the plaintiff failed to prove a legal interest in the specific invalidation, as the bill was never issued and the existing enforcement titles already established her debt.
Legislator headnote
AI generatedArt. 189 k.p.c.; Art. 6 k.c.: A plaintiff must demonstrate a legal interest in the requested determination; if the subject matter does not exist or the determination yields no legal effect, the action is inadmissible.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt I C 1147/12
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Bajak Protokolant: stażysta Monika Śpionek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2013 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa B. L. przeciwko (...) Bank (...) S.A. w W. o ustalenie I. oddala powództwo; II. zasądza od B. L. na rzecz (...) Bank (...) S.A. w W. kwotę 7 217 (siedem tysięcy dwieście siedemnaście złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 28 grudnia 2012 r. skierowanym przeciwko (...) Bank (...) S.A. powódka B. L. wniosła o ustalenie nieważności czynności prawnej z dnia 18 września 2009 r. – wystawienia przez powódkę weksla złożonego do dyspozycji (...) Bank (...) S.A. jako zabezpieczenie wierzytelności wynikającej z umowy kredytowej nr (...) z dnia 18 września 2009 r. zawartej pomiędzy pozwanym a spółką (...) Sp. jawna oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania według norm przepisanych (pozew, k. 2 – 5). Podając motyw swojego stanowiska powódka wskazała, iż w dacie złożenia ww. oświadczenia woli znajdowała się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli, bowiem chorowała wówczas na depresję i przyjmowała leki psychotropowe, zaś w okresie od dnia 15 lisopada2006 r. do 19 stycznia 2007 r. przebywała w (...) w W., gdzie rozpoznano u powódki zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane.
W odpowiedzi na pozew (k. 48 – 52) pozwany (...) Bank (...) S.A. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwany zaprzeczył, jakoby źródłem odpowiedzialności powódki względem pozwanego była czynność prawna z dnia 18 września 2009 r. , a w szczególności polegająca na wystawieniu weksla stanowiącego zabezpieczenie wierzytelności wynikającej z umowy (...). Pozwany przyznał, iż między pozwanym a spółką(...) Spółka Jawna została zawarta umowa kredytowa nr (...), jednakże zaprzeczył, aby w ww. umowie jako formę zabezpieczenia określono zabezpieczenie w postaci weksla.
Nadto pozwany podał, iż podstawą odpowiedzialności powódki, jak również prowadzonej przeciwko niej egzekucji, jest inne oświadczenie woli, nie tylko nie związane z wystawieniem weksla, ale także złożone w innej dacie niż podana przez powódkę. Z uwagi na obowiązywanie tajemnicy bankowej pozwany nie podał większej ilości szczegółów. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: w dniu 18 września 2009 r. doszło do zawarcia umowy kredytowej nr (...) pomiędzy (...) Bank (...) S.A. a firmą (...) Spółka Jawna (okoliczność bezsporna).
W zakresie zabezpieczenia umowy nie wymieniono zabezpieczenia wekslowego udzielonego przez powódkę ( dowód: umowa kredytowa, k. 6 – 11, odpowiedź na pozew, k. 48 – 52). Na podstawie bankowego tytułu wykonawczego – tytułu egzekucyjnego (...) Bank (...) S.A. z dnia 14 października 2011 roku (nr 73, zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 29 grudnia 2011 roku), postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 25 listopada 2011 roku (sygn. akt I Co 4728/11, zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 29 grudnia 2011 roku), bankowego tytułu egzekucyjnego (...) Bank (...) S.A. z dnia 14 października 2011 roku (nr 72 zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 12 stycznia 2012 roku) oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 23 grudnia 2011 roku (sygn. akt I Co 4729/11, zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 12 stycznia 2012 roku) Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W. w W. wszczął postępowanie egzekucyjne z wniosku (...) Bank (...) S.A. (sygn. akt RD KM 766/12) przeciwko powódce B.
L. oraz W. L. (2) celem zaspokojenia należności głównej w kwocie (...)zł wraz z ustawowymi odsetkami do dnia zapłaty ( dowód: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W., k. 18 – 18v). W dniach od 28 sierpnia 2006 r. do 13 września 2006 r. powódka przebywała w Klinice (...) w W., gdzie dokonano rozpoznania zaburzeń osobowości o typie histrionicznym. Zalecono kontynuację leczenia w postaci psychoterapii oraz zażywanie leków ( dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego, k. 12 – 13).
W dniach od 15 listopada 2006 r. do 19 stycznia 2007 r. powódka była hospitalizowana w (...)w W., gdzie zdiagnozowano zaburzenia depresyjne i lękowo mieszane. Powódka opuściła szpital z zaleceniem dalszego leczenia w Poradni (...) ( dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego, k. 15 -15v). Powyższy stan faktyczny, Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów, których autentyczność nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania a Sąd nie znalazł podstaw do zanegowania ich mocy dowodowej z urzędu oraz twierdzeń przyznanych wprost i niezaprzeczonych przez stronę przeciwną.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W sprawie niniejszej powódka domagała się ustalenia nieważności czynności prawnej – wystawienia przez powódkę weksla jako zabezpieczenie wierzytelności wynikającej z umowy kredytowej. Żądanie to znajduje swoją podstawę prawną w treści przepisu art. 189 k.p.c. Zgodnie z tą normą można żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy występuje interes prawny w żądaniu ustalenia. Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. występuje wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa; niepewność ta powinna być obiektywna tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko subiektywna, tj. według odczucia powoda.
Interes ten należy rozumieć, jako potrzebę wprowadzenia jasności co do konkretnego prawa lub stosunku prawnego – w celu ochrony przed grożącym naruszeniem sfery uprawnień powoda. Żądania oparte o art. 189 k.p.c. wymaga dla swej skuteczności wykazania, że przyszłe, pozytywne rozstrzygnięcie wywoła takie skutki w stosunkach między stronami, w następstwie których ich sytuacja prawna zostanie określona jednoznacznie i tym samym wyeliminowane zostanie ryzyko naruszenia w przyszłości praw powoda. W przypadku, gdy dojdzie już do naruszenia prawa, w związku z którym stronie służy dalej idące roszczenie, wyłączona jest możliwość skutecznego wystąpienia z powództwem o ustalenie, skoro sfera podlegająca ochronie jest w takiej sytuacji szersza, a ewentualne rozstrzygnięcie przybiera charakter przesłankowy.
Powód w procesie o ustalenie musi także udowodnić, że ma interes prawny skierowania powództwa przeciwko konkretnemu pozwanemu. Ustalenie jego braku skutkuje oddaleniem powództwa. Odnosząc powyższe rozważania do poczynionych w sprawie ustaleń Sąd doszedł do przekonania, że powództwo o ustalenie nieważności prawnej jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie z braku interesu prawnego w tego rodzaju ustaleniu. W ocenie Sądu powódka nie wykazała istnienia interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie, ponieważ zarówno negatywne jak i pozytywne ustalenie nie wpłynie w żaden sposób na jej sferę prawną.
Powódka w pozwie ani w toku procesu nie wskazała nawet, na czym polega jej interes prawny w żądanym ustaleniu. W przekonaniu Sądu wyrok wydany w niniejszej sprawie będzie jedynie stanowił dla powódki jedynie swoistą informację, potwierdzenie lub zaprzeczenie postawionej przez nią tezy. Sąd miał także na uwadze fakt, iż pozwany zanegował, by w dniu 18 września 2009 r. doszło do złożenia przez powódkę oświadczenia woli rodzącego stosunek prawny opisany w pozwie. Także treść umowy kredytowej zaprzecza, aby istniał związek pomiędzy czynnością prawną, której unieważnienia żąda powódka a prowadzoną egzekucją komorniczą.
Zgodnie z ogólną regułą dowodu wyrażoną w art. 6 k.c. to na powódce spoczywa ciężar wykazania, iż ma interes prawny w ustaleniu nieważności czynności prawnej z dnia 18 września 2009 r. – złożenia weksla jako zabezpieczenia wierzytelności wynikającej z umowy kredytowej. Powódka nie może wykazać swojego interesu, bowiem weksel ten nie istnieje i nigdy nie istniał. Sąd nie tracił z pola widzenia, iż Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W.wszczął postępowanie egzekucyjne z wniosku (...) Bank (...) S.A. na podstawie uzyskanych tytułów wykonawczych bankowych tytułów egzekucyjnych zaopatrzonych w klauzule wykonalności.
Zatem postępowanie niniejsze nie mogło odnieść jakichkolwiek pozytywnych skutków w sferze prawnej powódki wobec istnienia w obrocie tytułów wykonawczych stwierdzających jej zobowiązania wobec wierzyciela. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 189 k.p.c. Sąd oddalił powództwo w całości. O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt. II wyroku na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty procesu. Uwzględniając zatem, iż pozwany jest stroną wygrywająca w tym procesie, należało zasądzić od powoda na rzecz pozwanego kwotę 7.217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Na tą kwotę składa się opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie 7.200 zł (§ 6 pkt. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu; Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm).