Appeal dismissed; local jurisdiction for opposition proceedings is exclusive and tied to the enforcement officer's seat.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the appellant's appeal against a lower court's decision transferring a case regarding the invalidation of an enforcement title. The lower court had ruled that the case belonged exclusively to the court in the district where the enforcement officer is seated, rejecting the appellant's argument that the enforcement district should be determined by the location of the enforcement proceedings. The appellate court upheld this interpretation, emphasizing that Article 843 § 1 of the Civil Procedure Code grants exclusive jurisdiction to the court of the enforcement officer's seat, thereby preventing the appellant from selecting a different court based on the specific enforcement actions.
Legislator headnote
AI generatedArt. 843 § 1 k.p.c.; Art. 200 § 1 k.p.c.; The local jurisdiction for opposition proceedings is exclusive and is determined by the seat of the enforcement officer, not the district where specific enforcement actions take place.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Małgorzata Grzesik Sędziowie: SO Iwona Siuta SO Zbigniew Ciechanowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym w sprawie z powództwa R. B. przeciwko (...) Bankowi (...) Spółce Akcyjnej we W. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 30 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt I C 1394/13 postanawia: oddalić zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 30 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy Szczecin- Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I C 1394/13:
1. udzielił uprawnionemu R. B. zabezpieczenia w zakresie roszczenia o pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego– bankowego tytułu egzekucyjnego wydanego przez (...) Bank (...) S.A. w W. z dnia 5 października 2012 r. zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Szczecin – P. i Zachód w S. z dnia 19 listopada 2012 r. wydanym w sprawie IX Co 8537/12 - poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego pod sygnaturą akt KM 8061/12 przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Stargardzie Szczecińskim M. K. - do czasu zakończenia postępowania w niniejszej sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności;
2. stwierdził swoją niewłaściwość miejscową do rozpoznania sprawy i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Stargardzie Szczecińskim jako sądowi miejscowo właściwemu. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II postanowienia sąd wskazał, że strona powodowa zgodnie z treścią pozwu domagała się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, który stał się podstawą postępowania egzekucyjnego wszczętego przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Stargardzie Szczecińskim. Zgodnie z art. 843 § 1 kpc powództwa przewidziane w dziale niniejszym wytacza się przed sąd rzeczowo właściwy, w którego okręgu prowadzi się egzekucję.
Takie określenie właściwości miejscowej w odniesieniu do powództw przeciwegzekucyjnych ma przy tym charakter właściwości wyłącznej. Przepis wskazuje na właściwość miejscową sądu, w którym prowadzona ma być egzekucja, posługując się wyłącznie tym jednym kryterium i nie odwołując się w sposób ewentualny do zasad dotyczących właściwości przemiennej lub ogólnej. Przy tym miejsce prowadzenia egzekucji wiązać należy z siedzibą komornika sądowego, który wykonuje czynności egzekucyjne w danej sprawie. O ile bowiem poszczególne czynności egzekucyjne podejmowane mogą być na obszarze właściwości różnych sądów, to miejscem, w którym ogniskuje się postępowanie egzekucyjne, jest miejsce siedziby organu właściwego do prowadzenia postępowania egzekucyjnego i koordynowania wszystkich czynności objętych tym postępowaniem.
Konsekwencją powyższych rozważań było uznanie się przez sąd za niewłaściwy i przekazanie sprawy w trybie art. 200 § 1 kpc sądowi miejscowo wyłącznie właściwemu. Przywołany przepis stanowi, iż sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. W tym zatem przypadku, z uwagi na wyłączny charakter właściwości innego sądu sąd zobowiązany był z urzędu uwzględnić tę okoliczność i przekazać sprawę w trybie art. 200 § 1 kpc Sądowi Rejonowemu w Stargardzie Szczecińskim jako sądowi miejscowo właściwemu.
Zażalenie na postanowienie sądu złożył powód i zaskarżając je w zakresie punktu drugiego wniósł o jego uchylenie oraz przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego. Orzeczeniu zarzucił:
1. naruszenie art. 843 § 1 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sądem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest sąd miejsca siedziby komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne w sytuacji gdy z przedmiotowego przepisu wynika jednoznacznie, że sądem właściwym jest sąd miejsca prowadzenia egzekucji tj. sąd ogólnej właściwości dłużnika- Sąd Rejonowy Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie;
2. naruszenie art. 200 k.p.c. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy brak było podstaw do jego zastosowania. Zdaniem żalącego Sąd Rejonowy niesłusznie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Stargardzie Szczecińskim, gdyż kierował się on jedynie siedzibą organu egzekucyjnego, a nie faktycznym miejscem dokonywania czynności egzekucyjnych. O niewłaściwej interpretacji art. 843 k.p.c. świadczy także stanowisko wypracowane przez doktrynę, gdzie wskazuję się, iż określenie właściwości miejscowej według dyspozycji powyższego artykułu uzależnione jest od tego, czy w danej sprawie została już wszczęta egzekucja.
Powództwa wniesione w toku postępowania egzekucyjnego rozpoznaje sąd, w którego okręgu prowadzi się egzekucję. Pojęcia powyższego nie należy zdaniem żalącego utożsamiać z siedzibą komornika, który prowadzi egzekucję, w razie dokonania wyboru organu egzekucyjnego zgodnie z art. 8 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (tak w: Kodeks postępowania cywilnego Tom II. Komentarz pod red. J. Jankowskiego. Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2013 r., str. 515). W przekonaniu skarżącego przesłanką ustalenia miejscowej właściwości sądu jest zgodnie z art. 843 § 1 k.p.c. miejsce prowadzenia egzekucji, a nie siedziby komornika.
Do takich wniosków prowadzi także wykładnia tegoż przepisu. Ocena właściwości sądu tyczy się konkretnej egzekucji (których może być wiele, z różnych składników majątkowych), a nie ustalonej abstrakcyjnie na podstawie jedynie siedziby kancelarii komorniczej. W konsekwencji brak było podstaw do przekazania sprawy na podstawie art. 200 k.p.c. Tym samym postanowienie Sądu Rejonowego w tym zakresie powinno ulec zmianie poprzez uchylenie punktu drugiego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie okazało się bezzasadnym i jako takie podlegało oddaleniu. Artykuł 843 § 1 dotyczy tylko właściwości miejscowej. Odnosi się zarówno do powództwa opozycyjnego, jak i ekscydencyjnego. Przepis ten jako zasadę przewiduje, że dla tego rodzaju powództw sądem właściwym miejscowo jest sąd, w którego okręgu prowadzi się egzekucję. Nie jest dopuszczalna możliwość korzystania z właściwości przemiennej ani umowa o właściwość sądu. Jednocześnie stwierdzenie, że ma to być sąd rzeczowo właściwy, oznacza, iż właściwość rzeczową określa się według ogólnych reguł obowiązujących w procesie.
Nie oznacza to jednak, że właściwość rzeczowa w przypadku powództw przeciwegzekucyjnych pokrywa się z właściwością rzeczową sądu w sprawie, w której powstał tytuł wykonawczy. Wbrew twierdzeniom zażalenia Sąd Rejonowy dokonał właściwej wykładni normy prawnej zawartej w art. 843 § 1 k.p.c. Normowana nim właściwość miejscowa ma charakter wyłącznej, a miejsce prowadzenia egzekucji wiązać należy z siedzibą komornika sądowego, który prowadzi postępowanie egzekucyjne. Ze względu na taki charakter właściwości miejscowej nie daje zaakceptować się pogląd, że w przypadku prowadzenia samych czynności egzekucyjnych w okręgach innych sądów, niż właściwy dla siedziby kancelarii komornika, zachodziłaby właściwość kilku sądów i powód mógłby wybrać jeden z nich, na podstawie art. 43 § 1 k.p.c. Bez znaczenia jest przy tym fakt, iż powód dokonał wyboru komornika innego, niż ogólnie właściwego ze względu na miejsce znajdowania się ruchomości (art. 844 § 1 k.p.c.).
Istotnym pozostaje bowiem, że ustawodawca w art. 843 § 1 k.p.c. nie wprowadził regulacji analogicznej jak w art. 767 § 1 in fine k.p.c., zgodnie z którym jeżeli do prowadzenia egzekucji został wybrany komornik poza właściwością ogólną, skargę rozpoznaje sąd, który byłby właściwy według ogólnych zasad. Argumentując jak powyżej Sąd Okręgowy w oparciu o 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., orzekł o oddaleniu zażalenia, stanowiąc jak w sentencji. Zarządzenia:
1. odnotować i zakreślić, 2. doręczyć pełn. powoda i pozwanemu, 3. po nadejściu zwrotek akta zwrócić SR. dnia 28.11.2013 r. n