Social Security Court allows pensioner's appeal by adjusting initial capital using expert wage estimates due to missing historical pay records.
Legislator summary
AI generatedThe Social Security Court partially allowed the pensioner's appeal against decisions setting his initial capital and pension amount. The applicant argued that the Social Security Institution failed to consider his earnings from specific employment periods due to incomplete documentation, claiming the calculated benefits were too low. The court accepted the applicant's testimony regarding his actual working hours and authorized an expert to estimate wages based on these facts, thereby increasing the calculated pension value while dismissing claims based on unverified figures.
Legislator headnote
AI generatedArt. 477 § 14 ust. 2 k.p.c.; When documentary evidence of past wages is insufficient but testimony regarding working hours is credible, the court may order an expert to estimate wages based on standard hours to adjust social security benefits.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt IIIU 94/12
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia19 września 2013r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. do SO Monika Obrębska Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Laskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu19 września 2013 r. w O. sprawy z odwołania E. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o wartość kapitału początkowego i wysokość emerytury na skutek odwołania E. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 15 grudnia 2011 r. znakKPU- (...) i z dnia 19 grudnia 2011 r. znak (...) orzeka:
1. zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, że przelicza wartość kapitału początkowego, jak również wysokość emerytury należnej E. P. z uwzględnieniem wynagrodzeń E. P. z tytułu zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych w O. w okresie od 12.04.1976r. do 30.11.1982r. i od 01.01.1989r. do 02.05.1989r. z uwzględnieniem wynagrodzeń za rok 1976 w kwocie 26.445,56 zł, za rok 1977 w kwocie 37.786,32 zł, za rok 1978 w kwocie 38.518,40 zł, za rok 1979 w kwocie 39.848,00 zł, za rok 1980 w kwocie 40.882,00 zł, za rok 1981 w kwocie 99.031,00 zł, za rok 1982 w kwocie 71.887,20 zł i za rok 1989 w kwocie 222.062,00 zł;
2. w pozostałym zakresie odwołanie oddala.
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15.12.2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P., ustalił kapitał początkowy E. P. na dzień 01.01.1999r., określając go na kwotę 139.348,66zł., natomiast decyzją z 19.12.2011r., wykonując prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Ostrołęce przyznający E. P. prawo do emerytury począwszy od 04.04.2011r., ustalił wysokość emerytury w kwocie od 01.03.2011r. - 1.526 zł. E. P. wniósł odwołania od powyższych decyzji podnosząc, że sposób wyliczenia i pominięcie niektórych dokumentów spowodował, że będzie otrzymywał wynagrodzenie niższe, aniżeli powinien.
Podniósł, że przedstawił ZUS dokumenty, w oparciu o które można ustalić jego wynagrodzenie, choć niepełne za lata 1976 – 1981. Według wyliczeń odwołującego, jego w pełni udokumentowany dochód, łącznie za rok 1976r. wynosi 34.485,36 zł, za rok 1977 – 37.065,60 zł., za rok 1978 – 37.824 zł., za rok 1982 – 70.634,20 zł. i za rok 1989r. - 2.223.175,34 zł. Odwołujący podniósł ponadto, że ZUS źle wyliczył zgromadzone przez niego okresy składkowe. Według odwołującego jego okres składkowy wynosi 29 lat, 1 miesiąc i 19 dni, natomiast do 31.12.1998r. wynosi 28 lat, 1 miesiąc i 19 dni.
W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie wskazując, że brak było podstaw do uwzględnienia do podstawy wymiaru świadczenia angaży z okresu od 12.04.1976r. do 30.11.1982r. i od 01.01.1989r. do 02.05.1989r., ponieważ wynagrodzenie określone jest stawką godzinową, a dopuszczalne jest ustalenie wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru świadczenia tylko wówczas, jeżeli zachowały się dane dotyczące ilości godzin, jaka pracownik faktycznie przepracował w danym okresie na określonym stanowisku dziennie, tygodniowo lub miesięcznie.
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ostrołęce ustalił i zważył co następuje: Odwołanie E. P. okazało się w przeważającej mierze zasadne i zasługujące na uwzględnienie. Zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.
Zgodnie z art. 174 ust. 1 cyt. ustawy kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1)okresy składkowe, o których mowa w art. 6; 2)okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;
3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2 ( art. 174 ust. 2). Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r. ( art. 174 ust. 3). Zgodnie z art. 25 ust. 1 cyt. ustawy podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, oraz zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185.
Stosownie do art. 26 ust. 1 cyt. wyżej ustawy emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. W przedmiotowej sprawie, spór pomiędzy stronami sprowadzał się zasadniczo do określenia wysokości zarobków uzyskiwanych przez odwołującego w spornym okresie. Powyższe kwestie przekładały się bowiem bezpośrednio na określenie wysokości kapitału początkowego i w konsekwencji należnej odwołującemu emerytury.
Istotną trudnością na płaszczyźnie dowodowej w tym zakresie był fakt, że dokumentacja płacowa za sporny okres zachowała się jedynie częściowo. Sądowi udało się pozyskać dokumentację osobową, przechowywaną przez (...) Sp. z o.o. w T. za sporny okres zatrudnienia odwołującego i listę płac za 1988r. Uznając, iż kwestia prawidłowego wyliczenia wysokości zarobków uzyskiwanych przez odwołującego w czasie zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych w O. od 12.04.1976r. do 30.11.1982r. i od 01.01.1989r. do 02.05.1989r. wymaga wiadomości specjalnych, Sąd postanowieniem z dnia 24.11.2012r. dopuścił w tym zakresie dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości.
Dokonując szczegółowych ustaleń w zakresie wysokości wynagrodzeń otrzymywanych przez odwołującego w okresie zatrudnienia od 12.04.1976r. do 30.11.1982r. i od 01.01.1989r. do 02.05.1989r. w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację osobowo – płacową biegła przyjęła, że czas pracy wszystkich pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę wynosił, bez wliczenia przerw odpoczynkowych najwyżej 8 godzin na dobę i nie mógł przekraczać 46 godzin na tydzień. W roku 1982 czas pracy został ustalony w wymiarze średnio 42 godzin tygodniowo.
Uwzględniając dni wolne od pracy, biegła ustaliła normatywny czas pracy obowiązujący w latach 1976 – 1980 i 1982r. oraz wynagrodzenia za te lata w oparciu o dane z angaży. Za rok 1981 biegła przyjęła wynagrodzenia wskazane na listach płac. Z uwagi na brak informacji o składnikach wynagrodzeń wskazanych w zaświadczeniu o wysokości płac w miesiącach wrzesień – listopad 1982r., biegła opinię sporządziła w dwóch wariantach. W wariancie I ustaliła podstawę w oparciu o normatywny czas pracy i stawki wskazane w angażach, natomiast w wariancie II przyjęła podstawę w wysokości wskazywanej w zaświadczeniu.
Biegła nadmieniła, że zgodnie z listami płac w roku 1981 odwołującemu wypłacono od czerwca co miesiąc dodatki za mleko w kwocie 300 zł. miesięcznie. Na świadectwie pracy widnieje informacja o wypłacie dodatku za mleko w w/w kwocie, brak wymienienia tego składnika w angażach. Wobec powyższego w wariancie I – biegła przyjęła wypłatę dodatku za mleko w kwocie 300 zł. jedynie w miesiącu listopadzie 1981r., a w wariancie II – przyjęła wypłatę dodatku za mleko w kwocie 300 zł. w całym roku 1981. Przyjmując dane z list płac oraz za ostatni miesiąc zatrudnienia normatywny czas pracy i stawki wymienione w angażach płacę odwołującego za 1989r. biegła określiła łącznie na kwotę 222.062 zł.
Odnosząc się do wskazywanych przez odwołującego nieścisłości w określeniu przez organ rentowy wymiaru zgromadzonych przez niego okresów składkowych i nieskładkowych, biegła podniosła, że według niej, wykazywane przez E. P. okresy składkowe obejmują również okresy nieskładkowe. Biegła dokonując szczegółowych wyliczeń okresów składkowych i nieskładkowych, zgromadzonych do 31.12.1998r. ( vide k. 69 a.s.), okresy składkowe określiła na 27 lat, 8 miesięcy i 29 dni oraz nieskładkowe w wymiarze 4 miesięcy i 21 dni. Reasumując biegła w opinii wskazała, że wynagrodzenia odwołującego podlegające składkom na ubezpieczenie społeczne według założeń wariantu I wynoszą za rok 1976 - 26.445,56 zł, za rok 1977 - 37.786,32 zł, za rok 1978 - 38.518,40 zł, za rok 1979 - 39.848,00 zł, za rok 1980 - 40.882,00 zł, za rok 1981 - 99.031,00 zł, za rok 1982 - 71.887,20 zł, a według wariantu II wynoszą za rok 1976 - 26.445,56 zł, za rok 1977 - 37.786,32 zł, za rok 1978 - 38.518,40 zł, za rok 1979 - 39.848,00 zł, za rok 1980 - 40.882,00 zł, za rok 1981 - 99.031,00 zł, za rok 1982 - 76.889,60 zł.
Wyliczenia dokonane przez biegłą w zakresie określenia wysokości wynagrodzeń uzyskiwanych przez odwołującego w spornym okresie, nie budziły żadnych wątpliwości Sądu co do ich rzetelności, fachowości i merytorycznej poprawności. Biegła w rzeczowy, obszerny i bardzo dokładny sposób dokonała wyliczeń w zakresie wysokości uzyskiwanych przez E. P. wynagrodzeń w spornym okresie, czemu dała wyraz z pisemnej opinii. Biegła ustaleń dokonała również w oparciu o dokumentację osobowo – płacową, jaką udało się pozyskać w toku procesu, a która to nie budziła wątpliwości Sądu co do jej autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy.
Podkreślić należy, że opinii biegłej, od strony formalnej i rachunkowej poprawności, nie kwestionował zarówno odwołujący, jak też organ rentowy. ZUS w piśmie procesowym z 04.04.2013r., podniósł jedynie, że opinia biegłego sądowego sporządzona została na podstawie założenia, że pracownik przepracował 8 godzin dziennie a w soboty 6 godzin i wyliczono kwoty wynagrodzeń miesięcznie a następnie rocznie. Organ rentowy odmówił natomiast ustalenia wysokości wynagrodzeń na podstawie angaży, ze względu na brak danych dotyczących ilości godzin, jaką faktycznie odwołujący przepracował.
Sąd stanowiska organu rentowego w tym zakresie nie podzielił, przychylając się w pełni do założeń i wyliczeń, jakich dokonała w tym zakresie w opinii biegła z zakresu rachunkowości. Za okresy, za które brak było list płac, w ocenie Sądu w pełni zasadnie biegła przyjęła, że czas pracy wszystkich pracowników wynosił 8 godzin na dobę, w sobotę 6 godzin i nie mógł przekraczać 46 godzin na tydzień. E. P., jak wynika z dokumentów z akt osobowych i wyjaśnień samego odwołującego w charakterze strony, był w spornym okresie, zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy.
E. P. utrzymywał nawet, że w całym spornym okresie pracował dłużej niż osiem godzin dziennie. Z reguły było to 15 godzin dziennie. Sąd zeznania odwołującego w tym zakresie uznał za w pełni wiarygodne. Przemawiają za tym w szczególności ogólnie znane realia, w jakich pracowali w latach 70 – tych i 80 – tych pracownicy (...)ów, którzy rzeczywiście notorycznie pracowali w godzinach nadliczbowych, co również Sądowi jest wiadome z licznych podobnych spraw, jakie toczyły się bądź dalej toczą w tut. Sądzie. W takim stanie rzeczy wyliczenia dokonane przez biegłą w oparciu o normatywny czas pracy oraz stawki wynagrodzenia wskazane w angażach uznać należy za w pełni uzasadnione.
Nadmienić w tym miejscu należy, że wyliczona w oparciu o te założenia wysokość wynagrodzeń odwołującego, zważywszy na treść przytoczonych wyżej zeznań odwołującego, jest z pewnością niższa niż wysokość wynagrodzeń, które E. P. rzeczywiście w spornym okresie uzyskiwał. Z uwagi jednak na brak pełnej dokumentacji płacowej, aktualnie niemożliwe było ustalenie ile godzin miesięcznie ubezpieczony faktycznie przepracował i jaka była w związku z tym wysokość wypłaconego mu wynagrodzenia. Niezależnie od powyższego w pełni zasadne było, w przekonaniu Sądu, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy przyjęcie, że w całym spornym okresie E. P. był zatrudniony w dni robocze nie krócej 8 godzin dziennie a w soboty nie krócej 6 godzin dziennie.
Kierując się powyższymi ustaleniami, Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c . zmienił zaskarżone decyzje z 15.12. 1011r. i 19.12.2011r. w ten sposób, że przeliczył wartość kapitału początkowego, jak również emerytury należnej E. P.z uwzględnieniem wynagrodzeń E. P.z tytułu zatrudnienia z (...)w O.w okresie od 12.04.1976r. do 30.11.1982r. i od 01.01.1989r. do 02.05.1989r., według założeń wariantu I za rok 1976 w kwocie 26.445,56 zł, za rok 1977 w kwocie 37.786,32 zł, za rok 1978 w kwocie 38.518,40 zł, za rok 1979 w kwocie 39.848,00 zł, za rok 1980 w kwocie 40.882,00 zł, za rok 1981 w kwocie 99.031,00 zł, za rok 1982 w kwocie 71.887,20 zł i za rok 1989 w kwocie 222.062,00 zł.
Z uwagi na brak informacji o składnikach wynagrodzeń wskazanych w zaświadczeniu o wysokości płac w miesiącach wrzesień – listopad 1982r., brak było podstaw do przyjęcia wariantu II tj. przyjęcia podstawy w wysokości wskazywanej w zaświadczeniu. Podobnie z uwagi na brak pewnych informacji czy wypłata dodatku za mleko miała miejsce w całym 1981r., zasadne było oparcie się na założeniach wariantu I. W pozostałym zakresie Sąd odwołanie oddalił. Dalej idące roszczenia w zakresie przyjęcia wysokości wynagrodzeń uzyskiwanych w spornym okresie według wyliczeń odwołującego Sąd oddalił, gdyż nie znalazły one potwierdzenia w wyliczeniach biegłej z zakresu rachunkowości zawartych w opinii.
Jak wskazała biegła odwołujący w błędny sposób wyliczył również gromadzone przez siebie okresy składkowe i nieskładkowe, poprzez zaliczenie do okresów składkowych również okresów nieskładkowych. W tym zakresie opinię biegłej Sąd również w pełni podziela i akceptuje.