Legislator Case Law & Legislation
VI Ka 963/16 AI generated

Criminal appeal dismissed; court quashes lower verdict due to defendant's right to defense violation from improper notification.

Case Number VI Ka 963/16
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The appellate court quashed the lower court's conviction and remanded the case for retrial. The defendant argued that the regional court violated procedural rights by holding hearings without notifying him, who was incarcerated, to his home address. The appellate court found that failing to notify the defendant at his detention facility deprived him of the opportunity to participate in the trial, thereby violating his right to defense.

Legislator headnote

AI generated

Art. 374 § 1 k.p.k.; Art. 117 § 1 k.p.k.; Art. 6 k.p.k.: A criminal court must notify a detained defendant of hearing dates at the detention facility; failure to do so violates the right to defense and requires the case to be remanded for retrial.

Keywords

AI generated
right to defense improper notification detained defendant procedural violation remand for retrial criminal appeal participation in trial

Cited Legislation

AI generated
Art. 374 § 1 k.p.k.
obrazę przepisów postępowania, to jest art. 374§1 kpk w zw.
Art. 117 § 1 k.p.k.
374§1kpk i art. 117§1kpk, a konsekwencją tego uchybienia było ograniczenie przysługującego oskarżonemu - z mocy art.
Art. 6 k.p.k.
z art. 64§1 kk przy zast.
Art. 437 k.p.k.
sygnatura akt IX K 1072/13 na mocy art. 437 kpk, art.
Art. 438 k.p.k.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygnatura akt VI Ka 963/16

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Piotr Mika Sędziowie SSO Grzegorz Kiepura (spr.) SSO Agata Gawron-Sambura Protokolant Barbara Szkabarnicka przy udziale Marka Dutkowskiego Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. sprawy K. S. (S.) ur. (...) w B. syna M. i A. oskarżony z art. 191§1 kk i art. 13§1 kk w zw. z art. 282 kk w zw. z art. 64§1 kk przy zast. art. 11§2 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygnatura akt IX K 1072/13 na mocy art. 437 kpk, art. 438 kpk 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sadowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania;

2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. S. kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym. VI Ka 963/16

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 19.04.2016r. K. S. został uznany za winnego tego, że w maju 2006r. w G., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, użył przemocy, polegającej na uderzeniu pięścią w twarz M. S., w celu zmuszenia go do zaprzestania handlu narkotykami, a ponadto stosując te same środki, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłował doprowadzić M. S. do rozporządzenia mieniem poprzez wydanie pieniędzy w kwocie 5.000 zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnął, z uwagi na opór ze strony pokrzywdzonego, który nie przekazał żądanych pieniędzy, przy czym zarzuconego mu czynu dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia w okresie od 28.02.2000r. do 25.08.2000r., od 14.09.2000r. do 10.01.2001r., od 06.09.2003r. do 09.02.2005r. i od 11.03.2005 do 15.03.2005r. całość kary 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 22.01.2001r., sygn.

III K 821/00, za przestępstwo podobne, tj. za występek z art. 289§3 kk i art. 158§1 kk w zw. z art. 11§2 kk, tj. przestępstwa z art. 191§1 kk i art. 13§1 kk w zw. z art. 282 kk, art. 64§1 kk i art. 11§2 kk i za to na mocy art. 14§1 kk w zw. z art. 282 kk i art. 11§3 kk oraz art. 33§2 kk skazany został na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych po 10 zł. Na podstawie art. 624§1kpk zwalnia oskarżonego od uiszczenia kosztów sądowych. Apelacji od tego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego, który zaskarżył orzeczenie w całości zarzucając mu:

1) obrazę przepisów postępowania, to jest art. 374§1 kpk w zw. i art.6 kpk poprzez nieskuteczne zawiadomienie oskarżonego o rozprawach z dat 28.01.2016r., 01.03.2016r., 03.03.2016r. oraz 12.04.2016r., a także terminu publikacji z 19.04.2016r., poprzez zawiadomienie oskarżonego na adres domowy, w sytuacji kiedy oskarżony od stycznia 2016r. jest pozbawiony wolności i w czasie kiedy odbywały się rozprawy przebywał w Areszcie Śledczym w M., a następnie od lutego 2016 r. w Areszcie Śledczym w G.; tym samym sąd, z uwagi na wytyczne Sądu Okręgowego w Gliwicach, zawarte z wyroku z dnia 04.06.2013r., nie wypełnił ich w całości, nie przeprowadził postępowania dowodowego w pełnym zakresie odnoszącym się do czynu zarzucanego w pkt I aktu oskarżenia i pominął ponowne przesłuchanie oskarżonego;

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę poprzez przyjęcie, że oskarżony uczestniczył w zdarzeniu z maja 2006r., polegającym na wymuszeniu na osobie pokrzywdzonego M. S., choć z zebranego w sprawie materiału dowodowego i częściowo powtórzonego postępowania dowodowego nie wynika w dalszym ciągu w sposób jednoznaczny i bezsprzeczny współudział oskarżonego w jakiejkolwiek fazie, części , czy też roli w tym czynie. W oparciu o podniesione zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Apelacja okazała się zasadna, a w wyniku jej wniesienia zaskarżony wyrok należało uchylić i przekazać sprawę sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania. Aczkolwiek obecność oskarżonego na rozprawie nie jest obowiązkowa, to ma on prawo do uczestniczenia w niej i podjęcia aktywnej obrony swoich interesów procesowych (art. 374§1 kpk). Realizacja tego uprawnienia uwarunkowana jest prawidłowym powiadomieniem o terminie rozprawy, a pozbawienie oskarżonego tego uprawnienia stanowi w każdym wypadku naruszenie prawa do obrony gwarantowanego w art. 6 kpk, na który trafnie powołuje się autor apelacji.

O należytym zawiadomieniu strony można mówić w sytuacji, gdy osoba uprawniona do wzięcia udziału w czynności procesowej, miała realną możliwość otrzymania wiadomości wysłanej przez organ procesowy, tj. w tym wypadku, w wyniku skierowania stosownej korespondencji pod właściwy adres. Tylko prawidłowe wykonanie obowiązku w tym zakresie umożliwia zastosowanie reguł wynikających z dyspozycji art. 133§1 i 2 kpk oraz art. 139§1 kpk. Doręczenie zastępcze można uznać za skuteczne jedynie wówczas, gdy organ procesowy niż dysponuje wiedzą dotyczącą rzeczywistego miejsca pobytu strony.

O terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 28.01.2016r. oskarżony został zawiadomiony na adres domowy – tj. K. ul. (...) (k.1754). Zawiadomienie zostało dwukrotnie awizowane i odesłane do sądu z adnotacją „nie podjęto w terminie” (k. 1765). W toku rozprawy sąd przesłuchał pokrzywdzonego M. S. oraz świadka Ł. K. (k.1770-1771). Na tym terminie przewodnicząca zarządziła przerwę w rozprawie do dnia 01.03.2016r., o czym obecnych powiadomiono. Pod protokołem rozprawy widnieją zapisy, z których wynika, iż kolejne terminy rozprawy wyznaczono na dzień 03.03.2016r. oraz 08.03.2016r.

Zarządzono wezwanie świadków S. G. oraz L. K. i zawiadomienie prokuratora; brak natomiast adnotacji w wydaniu zarządzenia dotyczącego powiadomienia o terminie rozprawy oskarżonego (k.1771 verte). Z protokołu rozprawy z dnia 01.03.2016r. wynika, iż sąd uznał, że oskarżony był prawidłowo zawiadomiony o jej terminie. Tymczasem w aktach brak jest dowodu doręczenia oskarżonemu stosownego zawiadomienia. Podobna sytuacja miała miejsce na rozprawie w dniu 03.03.2016r., na której przesłuchano świadka L. K. – sąd ponownie uznał, że oskarżony został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, w sytuacji braku dowodu doręczenia zawiadomienia (k.1790).

Celem kontynuacji postępowania dowodowego rozprawy odroczono do dnia 12.04.2016r. Tym razem wydano zarządzenie o zawiadomieniu oskarżonego o terminie (k.1791 – verte). Wysłane na adres domowy zawiadomienie wróciło z adnotacją „nie podjęto w terminie” (k.1799). W toku rozprawy sąd odebrał zeznania od świadków L. K. oraz S. G. i po zamknięciu przewodu sądowego odroczył wydanie wyroku do dnia 19.04.2016r. Po rozprawie zarządzono sprawdzenie, czy oskarżony nie jest pozbawiony wolności (k. 1801-1802). Uzyskano informację, że oskarżony przebywa w Areszcie Śledczym w G. (k.1803).

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że rozprawa w dniach 28.01.2016r., 03.03.2016r oraz 12.04.2016r. została przeprowadzona z naruszeniem prawa oskarżonego do obrony. W dniu 03.02.2016r. do sądu wpłynęła informacja z Krajowego Rejestru Karnego, że oskarżony K. S. od dnia 24.01.2016r. przebywa w Areszcie Śledczym w M., jako osoba poszukiwana listem gończym do sprawy Sądu Rejonowego w Gliwicach o sygn. akt III K 508/11 (k.1784). Po uzyskaniu tej informacji obowiązkiem sądu było zawiadomienie oskarżonego o kolejnych terminach rozpraw na adres aresztu śledczego, w którym aktualnie przebywał, a nie na adres domowy.

W wyniku nieprawidłowego zawiadomienia o terminach rozpraw oskarżony pozbawiony został możliwości złożenia wniosku o doprowadzenie na rozprawę, a tym samym wzięcia w niej udziału, złożenia wyjaśnień i zadawania pytań przesłuchiwanym świadkom. Znaczenie realnej możliwości korzystania z prawa do uczestniczenia w rozprawie jest jednym z podstawowych przejawów realizacji prawa do obrony. Udział w rozprawie ma charakter gwarancyjny. Prawidłowe zawiadomienie o terminie rozprawy ma decydujące znaczenie z punktu widzenia możliwości skorzystania z tego uprawnienia.

W realiach rozpatrywanej sprawy oskarżony pozostawał na wolności tylko w trakcie pierwszego terminu rozprawy, tj. w dniu 03.12.2015r. W czasie pozostałych terminów przebywał w areszcie śledczym. W tych warunkach należało uznać, że przeprowadzenie przez sąd rejonowy rozprawy w dniach 28.01.2016r., 03.03.2016r. i 12.04.2016r., pod nieobecność oskarżonego, który w tym czasie pozbawiony był wolności i nie został prawidłowo zawiadomiony o terminach rozprawy, naruszyło przepisy art. 374§1kpk i art. 117§1kpk, a konsekwencją tego uchybienia było ograniczenie przysługującego oskarżonemu - z mocy art. .6kpk - prawa do obrony.

Rację ma też odwołujący się obrońca, wywodząc, że sąd rejonowy nie zrealizował w całości wskazań sądu okręgowego zawartych w wyroku z dnia 04.06.2013r., w którym zwrócono uwagę na potrzebę przesłuchania oskarżonego w toku ponownego rozpoznania sprawy. Sąd okręgowy ograniczył rozpoznanie wniesionego środka odwoławczego w trybie art. 436kpk, gdyż rozpoznanie sprawy w tym zakresie było wystarczające do wydania orzeczenia a rozpoznanie pozostałych uchybień byłoby przedwczesne. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.