Legislator Case Law & Legislation
VII U 2219/14 AI generated

Social Security Court allows foreign worker's appeal, ruling she is subject to mandatory insurance from employment start date.

Case Number VII U 2219/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The Social Security Court overturned the Social Security Fund's decision denying mandatory insurance coverage to the plaintiff. The plaintiff argued she was employed before August 1, 2013, and the employer failed to report her timely, while the Fund relied on her delayed registration. The court rejected the Fund's argument that the delay invalidated the employment relationship, holding that the plaintiff was a mandatory insured person from the date of actual employment.

Legislator headnote

AI generated

Art. 477 § 14 k.p.c.; Art. 98 k.p.c.; The court must recognize the employment relationship and mandatory insurance obligation based on factual evidence of work performance, disregarding procedural delays in reporting by the employer or the employee.

Keywords

AI generated
mandatory social insurance employment relationship foreign worker late reporting social security court employer liability insurance coverage

Cited Legislation

AI generated
Art. 477 § 14 k.p.c.
wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c.
Art. 98 k.p.c.
Sąd Okręgowy na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 11 ust.
§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.
oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( tekst jedn.
art. 58 § 2 k.c
W związku z powyższym zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 58 § 2 k.c.
art. 300 k.p
z art. 300 k.p., zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych jako czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna, a wyłączenie A.
art. 2 k.p
Stosownie do treści zawartej w art. 2 k.p.
art. 22 § 1 k.p
Istotą tegoż stosunku jest – w świetle art. 22 § 1 k.p.
art. 58 k.c
Z kolei od w/w daty została wreszcie zawarta z nią umowa o pracę, która była realizowana i w zaistniałej sytuacji – fakt ciąży - nie czyni tej umowy nieważną, ani na podstawie art. 58 k.c., ani w oparciu o przepis art.
art. 83 k.c
58 k.c., ani w oparciu o przepis art. 83 k.c.
art. 98 k.p.c
Sąd Okręgowy na podstawie art. 98 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VII U 2219/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska Protokolant: Katarzyna Ponikiewska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2015 r. w Warszawie sprawy A. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. o podleganie ubezpieczeniom społecznym z udziałem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na skutek odwołania A. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. z dnia 29 sierpnia 2014 r. znak: (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyjmuje, iż A. K. jako pracownik u płatnika składek (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 sierpnia 2013 roku;

2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. na rzecz A. K. kwotę 60 złotych (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE

A. K. w dniu 2 października 2014r. złożyła do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W., odwołanie od decyzji z dnia 29 sierpnia 2014r., nr (...), stwierdzającej, że jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 1 sierpnia 2013r. Ubezpieczona zarzuciła zaskarżonej decyzji wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków, co w konsekwencji skutkowało jej wadliwością.

W uzasadnieniu odwołania wskazała, że świadczyła pracę na rzecz (...) sp. z o.o. zgodnie z wydawanymi jej poleceniami i zakresem obowiązków wynikającym z umowy o pracę. Ponadto dołączyła dowody potwierdzające świadczenie przez nią pracy i wskazała, że jej praca wymagała specjalnych umiejętności, tj. znajomości rynku, języków obcych i kontaktów z klientami. W ramach powierzonych obowiązków ubezpieczona zajmowała się m.in. poszukiwaniem klientów, bieżącym ustalaniem szczegółów zamówień paliwa dokonywanych przez klientów (...) sp. z o.o., a ponadto uczestniczyła w rozmowach z kierownictwem spółek paliwowych dotyczących nawiązania współpracy, przygotowywała oferty sprzedaży, a także wykonywała ustne i pisemne tłumaczenia dla spółki.

Pracodawca upoważnił ubezpieczoną do dostępu do dokumentacji zawierającej informacje poufne. Organ rentowy porównał wysokość otrzymywanych przez nią zarobków do zarobków pozostałych zatrudnionych w firmie pracowników, co niewątpliwie doprowadziło do błędnych wniosków. Jeśli chodzi zaś o zgłoszenie ubezpieczonej do ubezpieczeń społecznych dokonane po terminie, to w tym zakresie A. K. wskazała, że obowiązek dokonania takiej czynności leży po stronie pracodawcy, a pracownik nie ma obowiązku ani takiej możliwości, aby sprawdzić, czy pracodawca wykonuje wszystkie obowiązki zgłoszeniowe w terminie.

W kwestii braku zastępstwa w czasie nieobecności w pracy oraz braku odpowiedzi płatnika w postępowaniu wyjaśniającym, ubezpieczona nadmieniła, że nie miała żadnego wpływu na decyzje swojego pracodawcy w tym zakresie (odwołanie od decyzji ZUS z dnia 29 sierpnia 2014r., nr(...), k. 2-7 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podniósł, że w toku postępowania wyjaśniającego oraz w wyniku analizy danych zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego i płatnika ustalono, że w dniu 12 sierpnia 2013r. (po obowiązującym ustawą terminie) A.

K. została zgłoszona do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy o pracę zawartej w dniu 1 sierpnia 2013r. na czas określony od dnia 1 sierpnia 2013r. do dnia 31 lipca 2014r., w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem w wysokości 4.000 zł brutto na stanowisku menagera ds. sprzedaży. Następnie od dnia 18 listopada 2013r. do dnia 20 grudnia 2013r. płatnik wypłacił ubezpieczonej wynagrodzenie z tytułu niezdolności do pracy, a za okres od dnia 21 grudnia 2013r. do dnia 15 stycznia 2014r. złożono do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego, natomiast od dnia 16 stycznia 2014r. wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego.

Dodatkowo Zakład Ubezpieczeń Społecznych nadmienił, że przed zgłoszeniem dokonanym w dniu 12 sierpnia 2013r., ubezpieczona nigdy nie posiadała innego tytułu rodzącego obowiązek ubezpieczeń społecznych, a co za tym idzie nigdy nie partycypowała w tworzeniu funduszu chorobowego, który tworzą wszyscy ubezpieczeni, a z którego środków obecnie ubiega się o wypłatę świadczeń. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ rentowy było ustalenie zasadności zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w sytuacji, gdy od tego zgłoszenia do sytuacji powodującej niezdolność do pracy upłynął stosunkowo krótki okres czasu, a zatem zachodziła niewspółmierność opłaconych składek do sumy zasiłków, o jakie stara się strona postępowania.

Tenże okres wskazuje, że jedynym celem umowy o pracę była chęć uzyskania zasiłków z funduszu chorobowego, a to w ocenie organu rentowego bezwzględnie pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Dodatkowo analiza konta płatnika składek wykazała, że od miesiąca maja 2014r. płatnik nie opłaca składek na FUS. W związku z powyższym zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 58 § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p., zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych jako czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna, a wyłączenie A.

K. od dnia 1 sierpnia 2013r. z pracowniczych ubezpieczeń z tytułu zgłoszenia dokonanego przez (...) sp. z o.o., jest w pełni uzasadnione (odpowiedź ZUS na odwołanie z dnia 28 października 2014r., k. 51-52 a.s.). Zainteresowana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W., pomimo skutecznego wezwania do udziału w sprawie i zawiadomień o rozprawach kierowanych na adres ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym - nie zajęła stanowiska. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: A. K. ur. (...), posiada obywatelstwo rosyjskie.

W dniu 25 czerwca 2007r. ukończyła z wyróżnieniem Uniwersytet Państwowy w S., uzyskując tytuł filologa – wykładowcy, w specjalności filologia. Ubezpieczona zna biegle dwa języki, tj. rosyjski oraz polski (dyplom, a.r., zeznania A. K., k. 151-153 a.s.). W okresie od dnia 1 października 2007r. do dnia 10 lutego 2012r. ubezpieczona pracowała w Konsulacie Generalnym RP w S., gdzie wykonywała pracę tłumacza korespondenta oraz asystentki Konsula Generalnego RP (świadectwo pracy, k. 8 - 9 a.s., zeznania A. K., k. 151-153 a.s.). Następnie zatrudniona została w firmie (...) na podstawie umowy zlecenia, a później umowy o dzieło, jednakże pod koniec marca 2013r. została zmuszona do rezygnacji z tej pracy z uwagi na brak wypłaty wynagrodzenia za pracę.

W związku z powyższym rozpoczęła poszukiwanie kolejnego zatrudnienia ( zeznania A. K., k. 151-153 a.s.). (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą przy ul. (...) lok. (...) w W. (NIP: (...), NIP EU: (...), KRS: (...)) prowadzi koncesjonowaną sprzedaż paliw płynnych, w szczególności zajmuje się hurtową sprzedażą oleju napędowego, benzynami silnikowymi innymi niż benzyny lotnicze, olejami opałowymi, gazem płynnym, estrami stanowiącymi samoistne paliwa ciekłe bez wykorzystania infrastruktury technicznej (oferta – hurtowa sprzedaż paliw, k. 19-20 a.s., potwierdzenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT EU, k. 29 a.s., potwierdzenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT, k. 30 a.s., odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, k. 31-32 a.s., k. 76-81 a.s., zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON, k. 33-33v a.s.).

Organem uprawnionym do reprezentacji (...) sp. z o.o. jest zarząd, w skład którego wchodzi prezes zarządu M. F. (odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, k. 31-32 a.s., k. 76-81 a.s.). Dodatkowo w spółce zatrudnione były dwie pracownice: A. T. i T. R. (zeznania A. K., k. 151-153 a.s., zeznania świadka T. R., k. 149 – 151 a.s.). Decyzją nr (...) z dnia 20 lipca 2012r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki udzielił przedsiębiorcy (...) sp. z o.o. koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami ciekłymi na okres od dnia 25 lipca 2012r. do dnia 31 grudnia 2030r. (decyzja Prezesa URE z dnia 20 lipca 2012r., nr (...), k. 26-28 a.s., decyzja Prezesa URE z dnia 19 marca 2013r., (...), k. 24-25 a.s.).

Z uwagi na zapotrzebowanie kadrowe w spółce, prezes zarządu M. F. zlecił jednej z pracownic, tj. A. T., zamieszczenie ogłoszenia o pracę na jednym z portali internetowych. O tej ofercie pracy A. K. dowiedziała się za pośrednictwem portalu internetowego (...), gdzie wysłała dokumenty aplikacyjne na stanowisko menagera ds. sprzedaży. Pod koniec kwietnia 2013r. została zaproszona na rozmowę kwalifikacyjną, w której uczestniczył prezes zarządu (...) sp. z o.o. M. F. oraz jedna z pracownic A. T.. Strony ustaliły, że ubezpieczona rozpocznie pracę w dniu 1 sierpnia 2013r., natomiast okres od maja 2013r. będzie okresem próbnym.

Strony nie zawarły jednak pisemnej umowy o pracę na okres próbny, a ograniczyły się do ustnych uzgodnień dotyczących wzajemnej współpracy. W okresie pomiędzy 1 maja 2013r. a 2 sierpnia 2013r. A. K. otrzymywała połowę umówionego wynagrodzenia i wykonywała na rzecz spółki takie czynności polegające na tworzeniu bazy danych oraz pozyskiwaniu klientów (zeznania świadka T. R., k. 149-151 a.s., zeznania A. K., k. 151-153 a.s., karta przebiegu ciąży, porady ambulatoryjne lub wizyty domowe, wyniki badań USG – załączniki do pisma procesowego z dnia 18 marca 2015r., k. 131-132 a.s.).).

Pod koniec maja 2013r. ubezpieczona dowiedziała się, że jest w ciąży. Od samego początku bardzo źle znosiła ten stan, nie wiedziała także, czy będzie w stanie dalej pracować. Nie upominała się jednak o umowę o pracę, gdyż obawiała się, że jeśli zrezygnuje z pracy, to będzie zmuszona do poszukiwania nowej oraz do poinformowania nowego pracodawcy o swoim stanie. W lipcu 2013r. stan zdrowia ubezpieczonej polepszył się, więc postanowiła poruszyć temat zawarcia umowy o pracę z prezesem zarządu (...) sp. z o.o. M. F. obiecał, że zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami zawrze z ubezpieczoną umowę o pracę, jednak nastąpi to po jego powrocie z urlopu (zeznania świadka T.

R., k. 149-151 a.s., zeznania A. K., k. 151-153 a.s.). W dniu 1 sierpnia 2013r. A. K. zawarła umowę o pracę z (...) sp. z o.o. reprezentowaną przez prezesa zarządu M. F., na stanowisku menagera ds. sprzedaży, na czas określony 1 roku, tj. od dnia 1 sierpnia 2013r. do dnia 31 lipca 2014r., w pełnym wymiarze czasu pracy, z wynagrodzeniem w wysokości 4.000 zł brutto. Strony umowy ustaliły, że miejscem wykonywania pracy będzie W. (umowa o pracę z dnia 1 sierpnia 2013r., a.r.). Płatnik składek w dniu 12 sierpnia 2013r., tj. po obowiązującym ustawą terminie, zgłosił ubezpieczoną do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartej umowy o pracę.

W dniu zawarcia umowy o pracę ubezpieczona odbyła instruktaż ogólny i stanowiskowy na stanowisku menagera ds. sprzedaży w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, a.r.). W ramach wykonywanych czynności na stanowisku menagera ds. sprzedaży A. K. wyszukiwała potencjalnych klientów, odbywała z nimi spotkania, jak i prowadziła korespondencje e-mailową oraz telefoniczną dotyczącą zamówień oleju napędowego, w szczególności ilości, terminu i miejsca załadunku, płatności jak i odprawy celnej.

Przesyłała kontrahentom zeskanowaną dokumentację firmową w postaci certyfikatów producenta, uzyskanej koncesji, numerów NIP, REGON, KRS, tj. niezbędnych do realizacji umowy (kontakty z klientami, k. 10 a.s., korespondencja e-mailowa, k. 11-12 a.s., k. 23 a.s., umowa, k. 21-22v a.s., zeznania świadka T. R., k. 149-151 a.s.). Jedną z kontrahentów (...) sp. z o.o. była (...) sp. z o.o. A. K. wielokrotnie w siedzibie spółki spotykała się z Prezesem Zarządu w/w spółki W. S.. Utrzymywała także stały kontakt telefoniczny z tą spółką w zakresie dostawy paliw do (...) sp. z o.o. oraz w kwestiach związanych z rozliczeniem należności, w tym spłatą zobowiązań na rzecz (...) sp. z o.o. (oświadczenie W.

S. z dnia 3 września 2014r., k. 36 a.s., zeznania świadka W. S., k. 118-119 a.s., zeznania świadka T. R., k. 149-151 a.s.). Podczas spotkań z klientami ubezpieczona ustalała warunki współpracy, a następnie e-mailowo przesyłała niezbędną dokumentację, w tym podpisaną umowę z (...) sp. z o.o., certyfikaty producenta oraz świadectwo jakości. Taka sytuacja miała miejsce m.in. w przypadku współpracy z (...) sp. z o.o., wspomnianą (...) sp. z o.o. oraz z (...), (...) i (...) (wiadomość e-mailowa, k. 38 a.s., umowa, k. 39-40v a.s., korespondencja e-mailowa, k. 41-48 a.s., dokumentacja, k. 13-17 a.s., zestawienia firm, płyta CD – k. 18 a.s., zeznania świadka W.

S., k. 118-119 a.s., informacja z firmy (...) sp. z o.o., k. 146 a.s., zeznania świadka T. R., k. 149-151 a.s.). W ramach powierzonych obowiązków A. K. odbywała regularne wyjazdy służbowe, uczestniczyła w negocjacjach i brała czynny udział w podpisywaniu umów z prezesami spółek paliwowych, w szczególności nadzorowała pracę z klientami. Z uwagi na biegłą znajomość języków tłumaczyła również dokumentację oraz brała udział w spotkaniach jako tłumacz. Pracę ubezpieczonej nadzorował bezpośredni przełożony, tj. prezes zarządu M.

F., który wielokrotnie uczestniczył w spotkaniach ubezpieczonej z klientami. A. K. nie była osobą upoważnioną do podpisywania umów, dlatego też te czynności wykonywał prezes zarządu spółki ( zeznania A. K., k. 151-153 a.s., zeznania świadka T. R., k. 149-151 a.s.). Ubezpieczona pracowała w godzinach od 8:00 do 16:00 bądź od 9:00 do 17:00 w biurze (...) sp. z o.o. przy ul. (...) lok. (...) w W. (zeznania świadka T. R., k. 149-151 a.s., zeznania A. K., k. 151-153 a.s.). Początkowo pracodawca przekazywał A. K. wynagrodzenie w formie gotówkowej, a następnie po dniu 1 sierpnia 2013r. na wskazany przez nią rachunek bankowy (oświadczenie z dnia 8 sierpnia 2013r., a.r., szczegóły transakcji, a.r., zeznania A.

K., k. 151-153 a.s.). W wyniku zmian prawnych, tj. wejścia w życie rozporządzenia dotyczącego kaucji gwarancyjnej dla firm handlujących paliwami, jak i z uwagi na zaległości w płatnościach, (...) sp. z o.o. straciła płynność finansową i zmuszona została do zakończenia prowadzonej działalności (zeznania A. K., k. 151-153 a.s.). W okresie od dnia 18 listopada 2013r. A. K. była niezdolna do pracy w związku z ciążą. Za okres od 18 listopada 2013r. do 20 grudnia 2013r. płatnik składek wypłacił ubezpieczonej wynagrodzenie za czas choroby.

Ubezpieczona w dniu (...) urodziła dziecko ( odpis skrócony aktu urodzenia, a.r., zeznania A. K., k. 151-153 a.s.). W dniu 20 stycznia 2014r. wystąpiła do pracodawcy z wnioskiem o udzielenie urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu macierzyńskiego (wniosek z dnia 20 stycznia 2014r., a.r.). A. K. w kwietniu 2014r. dowiedziała się, że (...) sp. z o.o. zakończyła swoją działalność i nie była w stanie przedstawić wszystkich dokumentów świadczących o wykonywaniu na rzecz (...) sp. z o.o. pracy, w szczególności korespondencji e-mailowej prowadzonej z klientami firmy, której domagał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zeznania A.

K., k. 151-153 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia 3 lipca 2014r., znak: (...), zawiadomił ubezpieczoną A. K. oraz płatnika składek (...) sp. z o.o. o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie podlegania ubezpieczeniom społecznym A. K. jako pracownika. Jednocześnie poproszono strony o złożenie wyjaśnień na okoliczność świadczenia pracy przez ubezpieczoną oraz o przekazanie materialnych dowodów potwierdzających wykonywanie pracy przez w/w (zawiadomienie ZUS, a.r.). Ubezpieczona w dniu 14 lipca 2014r. przesłała do organu rentowego pisemne wyjaśnienia zawarte w kwestionariuszu pytań wraz z dołączoną dokumentacją w postaci umowy o pracę, dyplomu ukończenia szkoły wyższej, karty szkolenia wstępnego w dziedzinie BHP, kwestionariusza osobowego dla osoby ubiegającej się o zatrudnienie, oświadczenia z dnia 8 sierpnia 2013r., kwestionariusza osobowego dla pracownika, korespondencji e-mailowej oraz szczegółów transakcji bankowych (pismo z dnia 7 lipca 2014r. wraz z załącznikami, a.r.).

Pomimo skutecznego odebrania korespondencji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych płatnik składek (...) sp. z o.o. nie wziął udziału w postępowaniu wyjaśniającym (potwierdzenie odbioru korespondencji z ZUS, a.r.). Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ rentowy, na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1, art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013r. poz. 1442, z późn. zm.), wydał w dniu 29 sierpnia 2014r. decyzję nr (...), w której stwierdził, że A.

K. jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 1 sierpnia 2013r. W uzasadnieniu decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podniósł, że zgłoszenie przez A. K. roszczenia zasiłkowego w krótkim okresie od zgłoszenia jej do pracowniczych ubezpieczeń wzbudziło wątpliwości, czy w tym przypadku faktycznie został nawiązany stosunek pracy, czy też zgłoszenia dokonano jedynie w celu umożliwienia uzyskania świadczeń finansowanych z funduszu ubezpieczeń społecznych.

Jednocześnie organ rentowy podkreślił, że z uwagi na brak jakiejkolwiek reakcji płatnika na zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie udało się pozyskać wystarczających materialnych dowodów na świadczenie przez ubezpieczoną pracy w warunkach pracowniczych. Natomiast dowody przedstawione przez A. K., w tym dokumenty kadrowo – osobowe gromadzone zwykle przy zatrudnianiu pracowników, nie są wystarczającym dowodem na realizowanie przez nią stosunku pracy. Podsumowując organ rentowy uznał, że wszystkie okoliczności wskazują, iż zawarcie umowy o pracę z płatnikiem (...) sp. z o.o. miało zapewnić A.

K. ubezpieczenie społeczne i prawo do pobierania zasiłków z systemu ubezpieczeń społecznych, co jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jak też ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa (decyzja ZUS z dnia 29 sierpnia 2014r., nr (...), a.r.). A. K. odwołała się od powyższej decyzji (odwołanie z dnia 29 września 2014r., k. 2 – 7 a.s.). Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie powołanych dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych A. K.. Zdaniem Sądu dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny.

Dodatkowo nie były one kwestionowane przez strony sporu w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem wynikające z nich okoliczności należało przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych. Sąd ocenił jako wiarygodne zeznania świadka W. S. oraz T. R. złożone na okoliczność pracy wykonywanej przez A. K. w (...) sp. z o.o. oraz kontaktów w sprawach służbowych. Zdaniem Sądu były one swobodne i konkretne oraz niesprzeczne między sobą, a dodatkowo pozostawały w zgodzie z dowodami z dokumentów. Oceniając zeznania A.

K. wskazać należy, że ubezpieczona w sposób szczegółowy opisała zakres czynności na powierzonym jej stanowisku pracy, pracownicze podporządkowanie prezesowi spółki, kwestię wynagrodzenia, jak i miejsce, liczbę i godziny pracy. Sąd uznał, że zeznania ubezpieczonej były logiczne i spójne, a ponadto okoliczności z nich wynikające w znaczącej części zostały potwierdzone zeznaniami świadków oraz dowodami z dokumentów. Wobec tego nie było podstaw, aby je kwestionować.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie A. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. z dnia 29 sierpnia 2014r., znak: (...), jest uzasadnione. Kwestią sporną w niniejszym postępowaniu było to, czy A. K. od dnia 1 sierpnia 2013 roku podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.. Aby tę kwestię rozstrzygnąć, należało dokonać szczegółowej wykładni przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity:

Dz. U. z 2013r. poz. 1442; zm.). Art. 6 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów. W myśl art. 13 pkt 1 ustawy następuje to od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. Stosownie do treści zawartej w art. 2 k.p. pracownikiem jest osoba zatrudniona między innymi na podstawie umowy o pracę. Użyty w powyższym przepisie zwrot „zatrudniona” oznacza istnienie między pracownikiem a pracodawcą szczególnej więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym, tj. stosunku pracy.

Istotą tegoż stosunku jest – w świetle art. 22 § 1 k.p. – uzewnętrznienie woli umawiających się stron, z których jedna deklaruje chęć wykonywania pracy określonego rodzaju w warunkach podporządkowania pracodawcy, natomiast druga – stworzenia stanowiska pracy i zapewnienia świadczenia pracy za wynagrodzeniem. Celem i zamiarem stron umowyo pracę winna być faktyczna realizacja treści stosunku pracy, przy czym oba te elementy wyznaczają: ze strony pracodawcy – realna potrzeba ekonomiczna i umiejętności pracownika, zaś ze strony pracownika – ekwiwalentność wynagrodzenia uzyskanego za pracę.

Zgodnie z art. 58 § 2 k.c., na który powołał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Przez czynność prawną sprzeczną z zasadami współżycia społecznego rozumie się na ogół obowiązujące w stosunkach między ludźmi reguły postępowania, które za podstawę mają uzasadnienie ocenne, a nie prawne. Odwołują się one do powszechnie uznawanych w całym społeczeństwie lub w danej grupie społecznej wartości i ocen właściwego, przyzwoitego, rzetelnego, lojalnego czy uczciwego zachowania.

Zasady te obejmują nie tylko reguły moralne, lecz także obyczajowe (por. np. Z. Radwański (w:) System prawa prywatnego, t. 2, 2002, s. 240 i n.; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2008, s. 327). Dodatkowo wskazać należy, że powołany art. 58 § 2 k.c. formułuje nieważność czynności prawnej w razie jej sprzeczności z konkretnymi zasadami współżycia społecznego. Do takiej oceny czynności prawnej może dojść ze względu na cel, do którego osiągnięcia czynność zmierza, zachowanie nieuczciwe, nielojalne lub naruszające interesy osób trzecich.

Konieczne jest w takim przypadku dokonanie wartościowania zachowania z konkretnymi zasadami współżycia społecznego w kontekście skutku prawnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2011 r., I CSK 261/10, LEX nr 784986). Praktyka orzecznicza dopuszcza często sankcję nieważności na podstawie art. 58 § 2 k.c. w przypadku takiego naruszenia zasad współżycia społecznego, które prowadzi do rażącego pokrzywdzenia jednej ze stron (por. z wyrokami SN z dnia: 30 listopada 1971r., II CR 505/71, OSP 1972, z. 4, poz. 75, 30 maja 1980r., III CRN 54/80, OSN 1981, Nr 4, poz. 60 oraz 13 października 2005r., IV CK 162/05, LEX nr 186899 oraz powołany wcześniej wyrok SN z dnia 3 lutego 2011r.).

O zgodności konkretnej zawartej umowy z prawem i zasadami współżycia społecznego można wnioskować tylko po zbadaniu przesłanek i skutków złożonych oświadczeń oraz kontekstu sytuacyjnego, w którym oświadczenia stron były składane. O ocenie czynności prawnej na gruncie art. 58 § 2 k.c. rozstrzyga nie tylko jej treść, ale także zamierzony przez strony cel i przewidywane skutki czynności w sferze prawnej osoby trzeciej. Treść czynności prawnej może być na gruncie zasad współżycia społecznego "neutralna", ale ze względu na towarzyszące jej dokonaniu okoliczności, w szczególności motywy działania jej stron i ich świadomość negatywnych skutków czynności w sferze prawnej osoby trzeciej, można zasadnie uznać czynność prawną za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd Okręgowy ocenił, że umowa o pracę z dnia 1 sierpnia 2013r., jaką zawarły ubezpieczona i zainteresowana spółka, formalnie nie uchybia prawu. Rozpatrując towarzyszące zawarciu tej umowy okoliczności, a w szczególności sytuację ubezpieczonej, jej stan zdrowia (ciąża), podnieść należy, że okoliczności te nie wskazują na naruszenie zasad współżycia społecznego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż zamiarem stron umowy o pracę, było świadczenie pracy, a nie - jak wskazuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych - uzyskanie przez ubezpieczoną świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Sąd Okręgowy zbadał rzeczywistą wolę stron w odniesieniu do istotnych elementów stosunku pracy, jak osobiste wykonywanie pracy, podporządkowanie pracownicze, czy wynagrodzenie stanowiące ekwiwalent wykonanej pracy. Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości wykazało, że A. K. faktycznie świadczyła pracę w ramach umowy zawartej w dniu 1 sierpnia 2013r. Na powyższe wskazują dokumenty zgromadzone w toku niniejszego postępowania, a także zeznania przesłuchanych świadków, z których jednoznacznie wynika, że ubezpieczona w biurze (...) sp. z o.o. wykonywała powierzone jej zadania menagera ds. sprzedaży.

Tenże stosunek pracy faktycznie był realizowany w warunkach podporządkowania prezesowi zarządu M. F., który kontrolował i nadzorował pracę ubezpieczonej. Brał udział w spotkaniach z klientami, podczas których A. K. przedstawiała ofertę firmy na sprzedaż hurtową paliw. Ubezpieczona dodatkowo negocjowała z kontrahentami warunki współpracy, a następnie przygotowywała do podpisu umowy oraz niezbędną dokumentację z tym, że z uwagi na brak upoważnienia do podpisywania umów, wszystko przekazywała M. F.. Okoliczność ta niewątpliwie świadczy o braku samodzielności w zakresie decydowania o wyborze kontrahenta dla spółki, jak i sposobu realizacji powierzonych zadań.

Przy tym za wykonane zadania było wypłacane ubezpieczonej wynagrodzenie, któremu nie można zarzucić, by było wygórowane i nieadekwatne do rodzaju świadczonej pracy. Dodatkowo wskazać należy, że A. K. posiada kwalifikacje i doświadczenie niezbędne do zajmowania stanowiska menagera ds. sprzedaży, gdyż ukończyła z wyróżnieniem Uniwersytet Państwowy w S., uzyskując tytuł filologa – wykładowcy, w specjalności filologia. Ma to o tyle istotne znaczenie, że w związku z branżą w jakiej dane jej było pracować, musiała bardzo dobrze znać język obcy, co niewątpliwie nie stanowiło dla niej problemu, gdyż posługuje się biegle językiem rosyjskim i polskim.

Ta umiejętność niewątpliwie ułatwiła jej wykonywanie zdań, gdyż prezes zarządu (...) sp. z o.o. jest obcokrajowcem, nie zna języka polskiego i nie mógł skutecznie przeprowadzać rozmów, jak i negocjować warunków współpracy z potencjalnymi kontrahentami. Co więcej, A. K. posiadała m.in. 5-letnie doświadczenie w pracy tłumacza korespondenta oraz asystentki Konsula Generalnego RP w Konsulacie Generalnym RP w S., gdzie niewątpliwie nabyła nie tylko teoretyczną, ale i praktyczną wiedzę przydatną do wykonywania pracy na stanowisku menagera.

Reasumując, zgłoszenie A. K. do ubezpieczeń społecznych na podstawie zawartej umowy o pracę z dnia 1 sierpnia 2013r. nie jest czynnością prawną sprzeczną z zasadami współżycia społecznego i nie miało na celu wyłudzenia przez ubezpieczoną świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Ubezpieczona realizowała umowę o pracę, była podporządkowana pracodawcy, wykonując czynności pracownicze w miejscu, czasie i w zakresie wskazanym przez prezesa zarządu spółki. Jak przyznała, o ciąży wiedziała już w maju 2013r. i z przyczyn, które wyjaśniła w odwołaniu, zmierzała do zawarcia umowy o pracę, gdyż obawiała się jak na ten fakt zareagują potencjalni pracodawcy, nie jest to jednak okoliczność naganna.

Według poglądu utrwalonego i zaaprobowanego w orzecznictwie, sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako motywacja do podjęcia zatrudnienia nie świadczy o zamiarze obejścia prawa, podobnie jak inne cele stawiane sobie przez osoby zawierające umowy o pracę, takie jak na przykład chęć uzyskania środków utrzymania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2010r., I UK 43/10). Z tych względów umowa o pracę nie mogła być oceniona jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego czy zmierzająca do obejścia prawa.

Nie była także pozorna, gdyż A. K. faktycznie realizowała swoje obowiązki. Potwierdzają to dowody z dokumentów, zeznania świadka W. S. i T. R. oraz pismo (...) sp. z o.o. potwierdzające kontakty tej spółki z A. K. w okresie od czerwca 2013r. Na marginesie odnieść należy się do zarzutu organu rentowego dotyczącego zgłoszenia ubezpieczonej po terminie do ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych takiego zgłoszenia dokonuje się w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia - czyli od daty zatrudnienia.

Pracownik podlega wszystkim ubezpieczeniom obowiązkowo od momentu nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. W związku z tym pracodawca powinien zgłosić pracownika do ubezpieczenia: emerytalnego, rentowego, chorobowego, wypadkowego oraz do ubezpieczenia zdrowotnego. Pracodawca zobowiązany jest także do opłacania składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W rozpoznawanej sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że zgłoszenie do ubezpieczeń A. K. nastąpiło w dniu 12 sierpnia 2013r., tj. po obowiązującym ustawą terminie, a więc już po podjęciu przez nią obowiązków pracowniczych.

Obowiązek zgłoszenia pracownika do ubezpieczeń w ustawowym terminie leżał jednak po stronie pracodawcy, dlatego też pracownik nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań w tym zakresie. Ponadto, w przedmiotowej sprawie fakt opóźnienia w zgłoszeniu wynoszącego 5 dni nie współgra z innymi okolicznościami, które czyniłyby argumentację organu rentowego uzasadnioną. Wręcz przeciwnie, materiał dowodowy - który w głównej mierze został zgromadzony dzięki ubezpieczonej, przy braku jakiejkolwiek aktywności płatnika składek, czego ubezpieczona nie może ponosić negatywnych konsekwencji – wskazuje, że A.

K. jeszcze przed 1 sierpnia 2013r. pracowała dla spółki (...) bezumownie z przyczyn, za które nie ponosi żadnej odpowiedzialności. Z kolei od w/w daty została wreszcie zawarta z nią umowa o pracę, która była realizowana i w zaistniałej sytuacji – fakt ciąży - nie czyni tej umowy nieważną, ani na podstawie art. 58 k.c., ani w oparciu o przepis art. 83 k.c. Wprawdzie pomiędzy datą 1 sierpnia 2013r. a pierwszym dniem niezdolności do pracy upłynął niewielki okres, tj. ponad 3 miesiące, lecz ta okoliczność sama w sobie nie czyni umowy o pracę sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.

Podstawą do stawiania tego rodzaju wniosku nie jest również okoliczność braku wcześniejszego zgłoszenia A. K. do ubezpieczeń społecznych. A. K. przed 1 sierpnia 2013r. nie została zgłoszona do ubezpieczeń, lecz nie można pomijać faktu, iż jest ona obcokrajowcem z kartą pobytu w Polsce. Przed przybyciem do Polski pracowała przez wiele lat z tym, że w rodzinnym kraju. W Polsce natomiast poszukiwała zatrudnienia, co obecnie nie jest łatwe. Znalazła pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej, ale nie była zgłoszona do ubezpieczeń i finalnie zrezygnowała z tej pracy z uwagi na brak wypłaty wynagrodzeń.

Dopiero (...) sp. z o.o i to także nie bez problemów, zawarła z ubezpieczoną umowę o pracę i zgłosiła ją do ubezpieczeń społecznych. Powyższe w żadnym razie nie świadczy o naruszeniu jakiejkolwiek zasady współżycia społecznego i o postępowaniu nagannym A. K.. Jeśli w tej sprawie naganne byłoby czyjekolwiek zachowanie, to raczej tych podmiotów, które zatrudniły ubezpieczoną i nie dokonały w terminie zgłoszenia do ubezpieczeń, wypłaty wynagrodzeń i wreszcie zawarcia umowy o pracę wtedy, kiedy praca zaczęła być wykonywana.

Organ rentowy prezentując swoją argumentację pominął wskazywane okoliczności i bezzasadnie przerzucił na ubezpieczoną odpowiedzialność za brak aktywności płatnika składek w postępowaniu wyjaśniającym oraz za opóźnione zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych. Zdaniem Sądu A. K. za w/w okoliczności nie może odpowiadać szczególnie, że ze spółką (...) oraz z jej prezesem zarządu i wspólnikiem zarazem, nie łączy ubezpieczonej żadna relacja poza zawodową. Ubezpieczona nie jest spokrewniona z M. F., nie znała go także przed zawarciem umowy o pracę, a zatem nie może być mowy o jakiejkolwiek zmowie stron umowy o pracę czy wspólnym, zamierzonym celowym działaniu.

Mając na względzie poczynione ustalenia faktyczne i zaprezentowaną argumentację, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję uznając, że A. K. jako pracownik u płatnika składek (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 sierpnia 2013 roku. Sąd Okręgowy na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( tekst jedn.

Dz. U. z 2013 r. poz. 490) zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. na rzecz A. K. kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. ZARZĄDZENIE (...)