Court confirms holographic will validity and divides estate between siblings based on property values.
Legislator summary
AI generatedThe court declared the holographic will valid and established that the estate was acquired by the two siblings according to testamentary succession rules. The court determined that the testatrix's bequests of the entire property in S. and half the property in Z. to the respective sons meant they were called to the whole estate in fractional shares proportional to the property values. Consequently, the court awarded 13/16 of the estate to the first son and 3/16 to the second, while ordering a refund of the overpaid court fee.
Legislator headnote
AI generatedArt. 926 § 1 k.c.; Art. 961 k.c.: In the absence of a valid will or its revocation, statutory succession applies, but a valid will takes precedence; when a will designates specific assets to multiple persons, they are deemed called to the whole estate in fractional shares corresponding to the value of the designated assets.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Sygn. akt I Ns 1700/16 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2017 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu I Wydział Cywilny w składzie : Przewodnicząca : Sędzia SR Małgorzata Nowak Protokolant : st. sekr. sąd. Sylwia Domańska rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 roku w Zgierzu na rozprawie sprawy z wniosku P. M. (1) z udziałem J. M. i P. M. (2) o stwierdzenie praw do spadku po T. M. (1) p o s t a n a w i a :
1. stwierdzić, że spadek po T. M. (2) z domu K., córce J. i H. zmarłej w dniu 31 maja 2016 roku w Z., ostatnio stale zamieszkałej w Z. na podstawie testamentu holograficznego z dnia 29 marca 2016 roku otwartego i ogłoszonego w dniu 25 stycznia 2017 roku w sprawie I Ns 1700/16 nabyli synowie: P. M. (1) w 13/16 (trzynaście szesnastych) części oraz P. M. (2) w 3/16 (trzy szesnaste) części;
2. zwrócić P. M. (1) ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu kwotę 50 złotych (pięćdziesiąt) tytułem nadpłaconej opłaty sądowej uiszczonej w dniu 24 października 2016 roku nr dokumentu: (...) nr dok. (...). Sygn. akt I Ns 1700/16
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 24 października 2016 roku P. M. (1) wystąpił o stwierdzenie nabycia spadku po T. M. (1) zmarłej dnia 31 maja 2016 roku w Z., ostatnio stale zamieszkałej w Z. na podstawie testamentu sporządzonego przez T. M. (1), a także o zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania według norm przepisanych. Wraz z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku wniósł o otwarcie i ogłoszenie testamentu . (wniosek – k. 2 – 2v, odpis skrócony aktu zgonu – k.
6) W dniu 25 stycznia 2017 roku Sąd dokonał otwarcia i ogłoszenia złożonego testamentu T. M. (1). (protokół z otwarcia i ogłoszenia testamentu – k.
20) Uczestnik J. M. działający w imieniu własnym oraz w imieniu swojego syna P. M. (2) na podstawie pełnomocnictwa przyłączył się do wniosku i oświadczył , że nie kwestionuje ważności testamentu Sąd ustalił następujący stan faktyczny: T. M. (1), córka J. i H., zmarła w dniu 31 maja 2016 roku w Z., ostatnio stale zamieszkiwała w Z.. Spadkodawczyni zmarła jako mężatka, pozostawiając męża – J. M. oraz dwoje dzieci – P. M. (1) i P. M. (2). Innych dzieci naturalnych, ani przysposobionych nie miała. Spadkobiercy nie składali oświadczeń spadkowych.
Nikt nie zrzekał się dziedziczenia. Spadkobierczyni sporządziła testament. ( odpis skrócony aktu zgonu – k. 4; odpis skrócony aktu małżeństwa J. i T. M. (1) – k. 5, zapewnienie spadkowe – k. 21 – 21v) W dniu 25 stycznia 2017 roku Sąd otworzył i ogłosił testament złożony przez wnioskodawcę P. M. (1) . W testamencie z dnia 29 marca 2016 roku sporządzonym odręcznie przez spadkodawczynię T. M. (1) oświadczyła, że po jej śmierci chce przekazać jej przysługującą część nieruchomości w S. w całości P. M. (1) natomiast posiadłość jej w Z. przy ul. (...) podzielić na syna P. i P. po równo . ( testament – k.
3) Żaden z uczestników nie kwestionował ważności testamentu. Natomiast J. M. potwierdził wolę żony co do przekazania majątku , który stanowił ich wspólność ustawową małżeńską i oświadczył , że nosi się z zamiarem przekazania nieruchomości po swoich rodzicach synowi P. . (bezsporne, nadto oświadczenie J. M. – k. 21v, oświadczenie P. M. (2) – k.
15) Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd oparł się na powołanych dowodach uznając je za wiarygodne. W sprawie nie była kwestionowana ważność testamentu .
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 941 k.c. rozporządzić na wypadek śmierci można jedynie przez testament. Nabycie praw do spadku może nastąpić bądź na podstawie sporządzonego przez spadkodawcę testamentu bądź – w przypadku gdy testament nie został sporządzony albo został skutecznie zakwestionowany – na podstawie przepisów ustawy tj. kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 926 § 1 k.c. powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Stosownie zaś do § 2 omawianego przepisu dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
Przepis ten statuuje generalną zasadę, iż dziedziczenie na podstawie testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania, a zatem spadkobiercy ustawowi, którzy dziedziczyliby gdyby spadkodawca nie sporządził testamentu a także osoby wymienione w testamentach odwołanych (art. 510 § 1 k.p.c.). W niniejszej sprawie dziedziczenie nastąpiło na podstawie testamentu holograficznego z dnia 29 marca 2016 roku, otwartego i ogłoszonego dnia 25 stycznia 2017 roku.
Jego prawdziwość i ważność nie budziła wątpliwości Sądu, nie była również kwestionowana przez żadnego z uczestników postępowania, a zatem brak było podstaw do jego podważenia stosownie do przepisów art. 945 k.c. Sąd nie stwierdził również żadnych innych podstaw, aby złożony do akt sprawy testament uznać za nieważny, co w konsekwencji prowadziłoby do dziedziczenia ustawowego. Rozstrzygnięciu sądu podlegało natomiast wskazanie udziału , w którym każdy ze spadkobierców testamentowych uczestniczy w dziedziczeniu . Zgodnie z treścią art. 961 kc jeżeli spadkodawca przeznaczył oznaczonej osobie w testamencie poszczególne przedmioty majątkowe , które wyczerpują prawie cały spadek , osobę tę poczytuje się w razie wątpliwości nie za zapisobiercę , lecz za spadkobiercę powołanego do całego spadku .
Jeżeli takie rozporządzenie testamentowe zostało dokonane na rzecz kilku osób, osoby te poczytuje się w razie wątpliwości za powołane do całego spadku w częściach ułamkowych odpowiadających stosunkowi wartości przeznaczonych im przedmiotów . Strony zgodnie wskazały , że majątek spadkowy pozostały po T. M. (1) składał się z udziału w nieruchomości w S. oraz mieszkania w Z. . Obydwa prawa zostały nabyte w trakcie trwania związku małżeńskiego , przy czym wartość całej nieruchomości w S. to 200.000 zł , a wartość spadkowa po T.
M. (1) ti 100.000 zł , natomiast mieszkania w Z. na P. to 120.000 zł, a wartość spadkowa to 60.000 zł . Skoro w testamencie P. M. (1) przypadł cały jej udział w nieruchomości w S. i połowa udziału spadkowego w mieszkaniu w Z. wartość odziedziczonej masy spadkowej P. M. (1) wyniosła 130.000 zł ( 60.000 zł + ½ z 60.000 ) . Wartość spadkowa P. M. (2) wyniosła natomiast 30.000 zł ( ½ z 60.000 zł ) . Odpowiednio udział spadkowy P. M. (1) wynosi 13/16 oraz P. M. (2) 3/16 . Wobec powyższego, należało stwierdzić nabycie spadku na podstawie reguł dziedziczenia testamentowego, jak to uczynił Sąd.
Sąd nakazał zwrócenie na rzecz P. M. (1) ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu kwoty 50 złotych tytułem nadpłaconej opłaty sądowej, bowiem koszt sprawy o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 50 zł .