Appeal dismissed; court rejects referral to Constitutional Tribunal as no irreducible constitutional doubt exists regarding pension calculation rules.

Sygn. akt III AUa 2270/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2016 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Jolanta Ansion (spr.) Sędziowie SSA Krystyna Merker SSA Maria Małek - Bujak Protokolant Sebastian Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. w Katowicach sprawy z odwołania K. W. (K. W. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o wysokość świadczenia na skutek apelacji ubezpieczonej K. W. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 14 września 2015 r. sygn. akt X U 1099/15 oddala apelację. /-/SSA K.Merker /-/SSA J.Ansion /-/SSA M.Małek-Bujak Sędzia Przewodnicząca Sędzia Sygn. akt III AUa 2270/15

UZASADNIENIE

Pani K. W., urodzona (...), pobiera emeryturę od dnia (...)., tj. od osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego i równocześnie zakończenia pobierania zasiłku przedemerytalnego. Do wyliczenia wysokości emerytury przyjęto 24 lata i 3 miesiące okresów składkowych oraz 8 lat i 1 miesiąc okresów nieskładkowych. W dniu 5 maja 2015r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o przeliczenie świadczenia, poprzez przyjęcie urlopów wychowawczych, jako okresu składkowego w miejsce uwzględnionego okresu nieskładkowego. Decyzją z dnia 14 maja 2015r.

ZUS Oddział w C. odmówił prawa do przeliczenia świadczenia zgodnie z treścią art. 174 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS. W odwołaniu ubezpieczona powoływała się na przepis art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 marca 2015r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności z Konstytucją RP w/w przepisu. Zdaniem ubezpieczonej - nie dochowano w cytowanym wyżej przepisie ustawy zmieniającej urzeczywistnienia zasady równości wobec prawa.

Wyrokiem z dnia 14 września 2015r. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił odwołanie. Zdaniem Sądu, wysokość emerytury ubezpieczonej wyliczona przez organ rentowy jest prawidłowa i zgodna z obowiązującym porządkiem prawnym. Sąd wyjaśnił, że zmiana wprowadzona przepisem art. 1 pkt 4 ustawy zmieniającej (Dz. U. z 2015r. poz. 552) dotyczy wyłącznie sposobu obliczania kapitału początkowego. Nie odnosi się do wyliczania wysokości emerytury. Dlatego, nie można do emerytury ubezpieczonej zastosować zasady z tego przepisu, aby do okresu nieskładkowego (niewykonywania pracy z tytułu opieki nad dziećmi - art. 7 pkt 1-3 i 6-12 ustawy emerytalnej) zastosować przelicznik 1,3% w miejsce przelicznika 0,7% Apelację od wyroku złożył pełnomocnik ubezpieczonej.

Zarzucił naruszenie art. 193 Konstytucji, poprzez odmowę skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Dlatego wnosił o skierowanie skonstruowanego w odwołaniu i powtórzonego w apelacji pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego przez rozpoznający apelację Sąd Apelacyjny. W obszernym uzasadnieniu apelacji powtórzył wywód zawarty w odwołaniu. Jego zdaniem, zróżnicowanie pozycji osób urodzonych przed i po 1949r. nie jest uzasadnione. Równocześnie zauważył, że osoby urodzone przed 1949r. pobierają emerytury na „starych zasadach”, a osoby urodzone po 31 grudnia 1948r. pobierają emerytury na „nowych ” zasadach.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja wnioskodawczyni, jako bezzasadna, nie mogła odnieść zamierzonego skutku, zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego jest bowiem prawidłowy i nie narusza prawa. Apelująca zarzuciła, że normatywnym skutkiem art. 174 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jest nieuzasadnione zróżnicowanie pozycji osób urodzonych przed 1949r. i po 31 grudnia 1848r. w kwestii przyznania przelicznika 1,3% do okresu nieskładkowego z tytułu opieki nad dziećmi. Zróżnicowanie pozycji osób urodzonych przed i po 31 grudnia 1948r. zostało wprowadzone, jako element poważnej reformy systemu ubezpieczeń społecznych, ustawą z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności - nowego systemu ubezpieczenia emerytalnego.

W odniesieniu do ubezpieczenia emerytalnego, tzw. młodszych ubezpieczonych, tj. urodzonych po 31 grudnia 1948r. - przyjęto system zdefiniowanej składki, polegający na uzależnieniu wysokości przyszłego świadczenia od kwoty składek zgromadzonych na koncie ubezpieczonego w całym okresie ubezpieczenia. Jego zastosowanie było możliwe dzięki wprowadzeniu systemu indywidualnych kont ubezpieczonych, na których rejestruje się i waloryzuje indywidualne składki. Zasady ustalania wysokości emerytury dla tych osób reguluje art. 26-26a ustawy emerytalnej.

Wysokość emerytury pani K. W., jako osoby urodzonej przed 1949r., została obliczona w/g zasad z art. 27 i art. 53 ustawy emerytalnej. Ubezpieczona nie należy do kręgu osób, o których mowa w art. 173 ustawy emerytalnej („Dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.”) - i nie było podstaw prawnych do wyliczenia jej emerytury z uwzględnieniem art. 174 w/w ustawy.

A zatem, nie można spornego okresu nieskładkowego obliczyć w/g zasady z art. 174 ust. 2a w/w ustawy. Mając na uwadze przedstawioną powyżej argumentację prawną, Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego. Należy bowiem podkreślić, że sądy i inne organy stosowania prawa nie mają kompetencji do orzekania o niekonstytucyjności przepisów ustawy i odmowy jego stosowania. Domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą, o którym mowa w art. 178 ust. 1 Konstytucji, obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca. Jeżeli sąd jest przekonany o niezgodności przepisu z Konstytucją lub ma w tym względne wątpliwości, powinien - na podstawie art. 193 Konstytucji - zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym.

Przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu musi być poprzedzone stwierdzeniem zaistnienia w rozpatrywanej sprawie niedającej się usunąć w drodze wykładni wątpliwości co do konstytucyjności aktu normatywnego, od której rozstrzygnięcia zależy orzeczenie w przedmiocie sprawy. W niniejszej sprawie przesłanki te nie występują. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny z mocy art. 385 k.p.c. orzekł o oddaleniu apelacji. /-/SSA K.Merker /-/SSA J.Ansion /-/SSA M.Małek-Bujak Sędzia Przewodnicząca Sędzia JR