Court rejects mediation settlement for rent capitalization due to lack of statutory grounds and unfairness.
Legislator summary
AI generatedThe court refused to grant enforceability to a settlement agreement converting a pension into a lump sum payment. The applicant argued the agreement was voluntary and financially sound, but the court found it lacked legal basis under the Civil Code. The court determined the agreement was invalid because it failed to demonstrate 'valid reasons' for the conversion and unfairly waived all future claims by a third party.
Legislator headnote
AI generatedArt. 183 § 14 KPC; Art. 447 KC: A settlement for converting a pension into a lump sum is unenforceable if it lacks statutory 'valid reasons' for the conversion and violates public policy by waiving unrelated claims.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn.akt I Co 197/16
UZASADNIENIE
(...) S.A w W. we wniosku z dnia 1 września 2016 r. wniósł o zatwierdzenie ugody zawartej w dniu 8 czerwca 2016r. pomiędzy wnioskodawcą i E. L. przed mediatorem P. N., na podstawie której wnioskodawca wyraził zgodę na kapitalizację renty przez zapłatę jednorazowego świadczenia w kwocie 100.000 zł, a E. L. oświadczyła, że wypłata tej kwoty zaspokaja wszelkie roszczenia o zapłatę renty i zrzeka się w całości roszczeń rentowych wypłacanych w związku z wypadkiem oraz wszelkich roszczeń mających tożsamy charakter z podstawą przyznania renty.
Uczestniczka E. L. nie zajęła stanowiska w sprawie. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Wnioskodawca odpowiada wobec uczestniczki za skutki wypadku z dnia 23 grudnia 1995r. i na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi w sprawie II C 184/99 wypłaca uczestniczce rentę w kwocie po 400 zł miesięcznie. Wnioskodawca i uczestniczka zawarli w dniu 8 czerwca 2016r. przed mediatorem P. N. ugodę w związku z wnioskiem uczestniczki o zamianę renty na jednorazowe odszkodowanie w oparciu o przepis art. 447 KC. Na mocy tej ugody wnioskodawca oświadczył, że wypłaci na rzecz uczestniczki – zamiast renty – jednorazowe odszkodowanie w kwocie 100.000 zł w terminie 14 dni od dnia zawarcia ugody, zaś uczestniczka oświadczyła, że: - wyraża zgodę na dokonanie kapitalizacji renty przez wypłatę jednorazowego odszkodowania w kwocie 100.000 zł, - zawarcie ugody i wypłata jednorazowego odszkodowania w tej kwocie spowoduje zaspokojenie jej wszelkich: przyszłych, obecnych, jak i przyszłych roszczeń o renty, - zrzeka się w całości roszczeń o renty wypłacane w związku z wypadkiem z dnia 23 grudnia 1995r. oraz wszelkich roszczeń mających tożsamy charakter z podstawą przyznania renty, - ma świadomość wygaśnięcia roszczeń o renty oraz wszelkich roszczeń mających tożsamy charakter z podstawą przyznania renty, - przystąpiła do ugody dobrowolnie, - posiada środki finansowe, tj. dochody z innego źródła, które pozwalają jej na zaspokojenie kosztów bieżącego utrzymania, a jednocześnie ma zapewnioną pomoc w życiu codziennym.
Ponadto, w ugodzie tej K. Ś. oświadczył, że jednorazowe odszkodowanie wynikające z umowy, celem zabezpieczenia finansowego na przyszłość, przeznaczy na realizację celu określonego we wniosku o kapitalizację renty, który wpłynął do wnioskodawcy w dniu 24 maja 2016r. Pod ugodą widnieją podpisy przedstawiciela wnioskodawcy oraz uczestniczki.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 14 KPC, jeżeli zawarto ugodę przed mediatorem, sąd na wniosek strony niezwłocznie przeprowadza postępowanie co do zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem (§ 1). Jeżeli ugoda podlega wykonaniu w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie klauzuli wykonalności, a w przeciwnym przypadku sąd zatwierdza ugodę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym (§ 2). Sąd odmawia nadania klauzuli wykonalności albo zatwierdzenia ugody w całości lub części, jeżeli ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa, a także gdy jest niezrozumiała lub zawiera sprzeczności (§ 3).
Przedmiotem ugody zawartej między stronami jest świadczenie pieniężne, zatem ugoda taka podlega wykonaniu w drodze egzekucji. W tej sytuacji, zatwierdzenie ugody następuje przez nadanie ugodzie przez sąd klauzuli wykonalności. Postępowanie klauzulowe ma tu szerszy zakres niż w razie nadawania klauzuli wykonalności orzeczeniu sądowemu. Sąd nie może ograniczyć się tylko do zbadania, czy ugoda zawarta przed mediatorem rzeczywiście została zawarta i czy nadaje się do egzekucji, ale dodatkowo musi ocenić, czy może być ona zatwierdzona w świetle przesłanek wymienionych w art. 183 14 § 3 KPC.
Postępowanie klauzulowe jest zatem połączone z merytoryczną oceną ugody. Skoro nie ma wątpliwości, że ugoda przed mediatorem została rzeczywiście zawarta między stronami i nadaje się na do egzekucji, to należało ocenić, czy może być ona zatwierdzona w świetle przesłanek, o których mowa w art. 183 14 § 3 KPC. W pierwszej kolejności zatem, Sąd musiał zbadać, czy ugoda jest zgodna z prawem, a to wymagało oceny, czy zachodzą podstawy do przyznania uczestniczce jednorazowego odszkodowania zamiast renty w świetle art. 447 KC.
Zgodnie z tym przepisem, można przyznać poszkodowanemu na jego żądanie zamiast renty lub jej części odszkodowanie jednorazowe „z ważnych powodów”. Uwzględnienie zatem żądania poszkodowanego w tym zakresie zależy od zaistnienia ustawowej przesłanki w postaci ważnych powodów (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2009r., I ACa 848/09, Lex nr 628221). Analizując treść ugody zawartej między stronami, nie sposób ocenić, jakie powody wystąpiły po stronie uczestniczki, które miałyby uzasadnić przyznanie jej jednorazowego odszkodowania zamiast renty, a tym samym nie można ocenić, czy są to „ważne powody” w rozumieniu art. 447 KC.
Okoliczności powyższe prowadzą do wniosku, że ugoda zawarta między stronami jest sprzeczna z prawem, a mianowicie sprzeczna jest z art. 447 KC. Poza tym, ugoda zawarta między stronami jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, gdyż narusza usprawiedliwiony interes uczestniczki, co oznacza, że narusza ona zasadę lojalności i uczciwości ubezpieczyciela wobec uprawnionego z umowy ubezpieczenia. O powyższej sprzeczności świadczy następująca okoliczność: uczestniczka zrzekła się nie tylko roszczeń o renty, co jest zrozumiałe przy zamianie renty na jednorazowe odszkodowanie, ale również „wszelkich” innych roszczeń wynikających z wypadku, co wykracza w sposób nieuzasadniony poza przedmiot ugody.
Niezależnie od powyższego, ugoda jest niezrozumiała, zważywszy że oświadczenie o przyznaniu jednorazowego odszkodowania na realizację celu określonego we wniosku o kapitalizację renty, złożyła nie uczestniczka, czyli strona ugody, a osoba trzecia – K. Ś.. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 183 14 § 3 KPC odmówił nadania ugodzie klauzuli wykonalności. Z/ Doręczyć odpis postanowienia z uzasadnieniem pełnomocnikowi wnioskodawcy.