Legislator Case Law & Legislation
VIII U 514/15 AI generated

Court partially allowed appeal to recalculate pension capital using expert evidence for lost wage records.

Case Number VIII U 514/15
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The court partially overturned the Social Insurance Institution's decision, granting the insured the right to recalculate their initial capital and pension based on expert testimony regarding lost wage records from 1970 to 1979. While the court rejected the claim for higher mining conversion rates due to lack of statutory basis, it accepted the expert's reconstruction of income using personal files and collective agreements. The ruling emphasizes that employees cannot suffer negative consequences from missing documents and may prove income through all available means under civil procedure rules.

Legislator headnote

AI generated

Art. 477 § 14 k.p.c.; Art. 183 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach; The court may establish facts affecting pension rights using all civil procedure means, and an employee cannot bear negative consequences from lost wage documents, allowing proof via expert reconstruction when official records are unavailable.

Keywords

AI generated
pension capital recalculation lost wage records expert testimony admissibility social insurance dispute civil procedure evidence mining conversion rates pension entitlement determination

Cited Legislation

AI generated
Art. 183 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach
ZUS obliczył świadczenie ubezpieczonego w oparciu o art. 183 stawy emerytalnej tj.
Art. 26 ustawy o emeryturach i rentach
częściowo na podstawie art. 26 ustawy (80%) i częściowo na podstawie art.
Art. 53 ustawy o emeryturach i rentach
26 ustawy (80%) i częściowo na podstawie art. 53 ustawy (20%) – w wysokości 878,88 zł (wraz ze zwiększeniem z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników za 19 lat, 1 miesiąc i 27 dni okresów uzupełniających pracy na roli).
Art. 477 § 14 k.p.c.
Mając powyższe względy na uwadze, Sąd – na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c.
Art. 98 k.p.c.
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono w punkcie 4 orzeczenia, po myśli art. 98 k.p.c. w związku z § 12 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.
§ 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
art. 98 k.p.c
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono w punkcie 4 orzeczenia, po myśli art. 98 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VIII U 514/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Protokolant: Iwona Sławińska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. w Gliwicach sprawy S. K. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o ustalenie kapitału początkowego i wysokość świadczenia na skutek odwołania S. K. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 27 stycznia 2015r. nr (...)-2009 z dnia 30 stycznia 2015r. nr (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję z dnia 27 stycznia 2015 roku w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do obliczenia wartości kapitału początkowegoz zastosowaniem wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego 96,56% (dziewięćdziesiąt sześć i 56/100 procent) obliczonego z lat 1970 do 1979;

2. zmienia częściowo zaskarżoną decyzję z dnia 30 stycznia 2015 roku w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do obliczenia wysokości emeryturyz zastosowaniem kwoty zwaloryzowanego kapitału początkowego 246.740,07 zł (dwieście czterdzieści sześć tysięcy siedemset czterdzieści złotych 7/100) ustalonej po obliczeniu wartości kapitału początkowego z zastosowaniem wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego 96,56% (dziewięćdziesiąt sześć i 56/100 procent) obliczonego z lat 1970 do 1979;

3. w pozostałej części oddala odwołania;

4. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz ubezpieczonego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek Sygn. akt VIII U 514/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 stycznia 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. ustalił ubezpieczonemu S. K. (1) ponownie wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999r. w kwocie 52.910,44 zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ZUS przyjął wynagrodzenie z 10 lat kalendarzowych tj. od 1 stycznia 1966r. do 31 grudnia 1975r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 38,52%. Decyzją z dnia 30 stycznia 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przyznał ubezpieczonemu S. K. (1) emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym od dnia 1 stycznia 2015r.

ZUS obliczył świadczenie ubezpieczonego w oparciu o art. 183 stawy emerytalnej tj. częściowo na podstawie art. 26 ustawy (80%) i częściowo na podstawie art. 53 ustawy (20%) – w wysokości 878,88 zł (wraz ze zwiększeniem z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników za 19 lat, 1 miesiąc i 27 dni okresów uzupełniających pracy na roli). Obliczając świadczenie na podstawie art. 53 ustawy ZUS – z braku możliwości wyliczenia podstawy wymiaru - przyjął 24 % kwoty bazowej. Do 101 miesięcy pracy górniczej zastosowano przelicznik 1,5.

Obliczając emeryturę w oparciu o art. 26 ustawy ZUS podzielił podstawę jej obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę ubezpieczonego (207,80 miesięcy). Tak ustalona emerytura wyniosła 704,84 zł brutto. Emerytura ustalona zgodnie z art. 183 ustawy była wyższa od ustalonej na podstawie art. 26 ustawy, w związku z czym ZUS podjął wypłatę wyższego świadczenia. Ubezpieczony odwołał się od powyższych decyzji domagając się przeliczenia wysokości kapitału początkowego i emerytury z uwzględnieniem faktycznie osiąganych dochodów za okres od 9 listopada 1970r. do 30 kwietnia 1979r.

Odwołujący argumentował, że w tym czasie pracował w Kopalni (...) w K. i osiągał ponadprzeciętne dochody. Oprócz płacy zasadniczej otrzymywał dodatki, nagrody i premie, które de facto stanowiły stały element płacy. Nadto stale pracował w nadgodzinach. Z uwagi na brak dokumentacji płacowej odwołujący wskazał, że wysokość wynagrodzenia może wykazać zeznaniami świadków. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. ZUS wskazał szczegółowo sposób obliczenia kapitału początkowego oraz emerytury i podniósł, że ubezpieczony nie przedłożył dokumentacji potwierdzającej wysokość wynagrodzenia, stąd za okres od 1 stycznia 1966r. do 31 grudnia 1975r. należało przyjąć wynagrodzenie minimalne.

Zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2015r. Sąd połączył sprawy z odwołań od obu powyższych decyzji do wspólnego rozpoznania pod sygn. VIII U 514/15. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony S. K. (1) urodził się (...) Od 7 maja 2010r. ubezpieczony był uprawniony do emerytury wcześniejszej. W dniu 8 stycznia 2015r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 stycznia 2015r. (...) Oddział w Z. ustalił ubezpieczonemu S. K. (1) ponownie wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999r. w kwocie 52.910,44 zł.

Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ZUS przyjął wynagrodzenie z 10 lat kalendarzowych tj. od 1 stycznia 1966r. do 31 grudnia 1975r. Z uwagi na brak dokumentacji potwierdzającej wysokość wynagrodzenia w tym okresie ZUS przyjął wynagrodzenie minimalne. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 38,52%. Kolejno zaskarżoną decyzją z dnia 30 stycznia 2015r. (...) Oddział w Z. przyznał ubezpieczonemu S. K. (1) emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym od dnia 1 stycznia 2015r.

ZUS obliczył świadczenie ubezpieczonego w oparciu o art. 183 stawy emerytalnej tj. częściowo na podstawie art. 26 ustawy (80%) i częściowo na podstawie art. 53 ustawy (20%) – w wysokości 878,88 zł (wraz ze zwiększeniem z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników). Obliczając świadczenie na podstawie art. 53 ustawy ZUS – z braku możliwości wyliczenia podstawy wymiaru – przyjął 24 % kwoty bazowej oraz uwzględnił 19 lat, 1 miesiąc i 27 dni okresów uzupełniających pracy na roli. Do 101 miesięcy pracy górniczej zastosowano przelicznik 1,5.

Obliczając emeryturę w oparciu o art. 26 ustawy ZUS podzielił podstawę jej obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę ubezpieczonej (207,80 miesięcy). Podstawę obliczenia kapitału początkowego stanowiła kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego pomniejszona o kwotę pobranych emerytur. Tak ustalona emerytura wyniosła 704,84 zł brutto. Emerytura ustalona zgodnie z art. 183 ustawy była wyższa od ustalonej na podstawie art. 26 ustawy w związku z czym ZUS podjął wypłatę wyższego świadczenia.

Sąd ustalił, iż odwołujący udokumentował 12 lat, 9 miesięcy i 22 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W toku postępowania ustalono, że w okresie od 9 listopada 1970r. do 30 kwietnia 1979r. S. K. (2) był zatrudniony w Kopalni (...) w K. na stanowisku górnika pod ziemią. Do 31 maja 1976r. ubezpieczony pracował jako elektryk pod ziemią a od 1 czerwca 1976r. do końca zatrudnienia jako cieśla pod ziemią na oddziale wydobywczym. Jako elektryk pracował na 3 zmiany, natomiast jako cieśla pracował na nocnej zmianie. Jako cieśla robił przebudowy, skracał taśmy przenośników.

Ubezpieczony pracował w akordzie. Wypłacano premie, Barbórki, 13-tki, 14-tki, oraz świadczenia z karty górnika. W 1977r. ubezpieczony ożenił się i 20 września 1976r. urodził mu się syn. Akta osobowe ubezpieczonego są przechowywane przez (...) SA Oddział KWK (...) w G.. Nie zachowała się dokumentacja płacowa sprzed roku 1980. Ustalono iż ZUS, obliczając wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia za okres zatrudnienia w Kopalni (...) przyjął wynagrodzenie minimalne, gdyż ubezpieczony nie przedłożył dokumentacji płacowej za ten okres.

W spornym okresie zatrudnienia wraz z ubezpieczonym pracowali świadkowie I. C. i W. M. (1). Świadek I. C. pracował z ubezpieczonym na wydziale elektrycznym. Świadek W. M. (1) pracował z ubezpieczonym od 1976r. na wydziale wydobywczym jako cieśla. Na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu emerytur i rent K. S. z dnia 26 listopada 2015r. (k.52-57) oraz opinii uzupełniającej z dnia 24 lutego 2016r. (k.76 – 77) Sąd ustalił, iż za lata 1970 – 1979 wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynosi: 96,56 % (966,07 % : 10 lat = 96,56 %).

W oparciu o tak ustalony wskaźnik ustalono, że kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999r. wynosi 77.440,77 zł. Obliczona na podstawie art. 53 ustawy, ze względu na niepodleganie w okresie ostatnich 20 lat pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu składa się jedynie z 24 % kwoty bazowej, tj.: 24 % x 3.191,93 = 766,06 zł. Emerytura obliczona w oparciu o art. 26 ustawy wynosi 1.080,96 zł - [246.740,07 zł (zwaloryzowany kapitał początkowy) - 22.117,12 zł (kwota pobranych emerytur)] : 207,80 m-cy (średnie dalsze trwanie ży­cia) = 1.080,96 zł.

Emerytura na podstawie art. 183 wynosi: 20 % emerytury obliczonej na podstawie art. 53 ustawy (20 % x 766,06 zł = 153,21 zł) + 80% emerytury obliczonej w oparciu o art. 26 ustawy (80 % x 1.080,96 zł = 864,77 zł) tj. tj. 1.017,98 zł Do emerytury przysługuje dodatek z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie rolnicze w wysokości ustalonej w decyzji ZUS. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego, akta osobowe ubezpieczonego z KWK (...)” (k.29), zeznania świadków: I. C. (zapis rozprawy z dnia 12 czerwca 2015r. min. 11.26 i n. k.41) i W.

M. (2) (zapis rozprawy z dnia 16 września 2015r. min. 2.17 i n. k.47), przesłuchania ubezpieczonego (zapis rozprawy z dnia 16 września 2015r. min. 14.25 i n. k.47) oraz opinię biegłego ds. emerytur i rent K. S. z dnia 26 listopada 2015r. (k.52-57) oraz opinii uzupełniającej z dnia 24 lutego 2016r. (k.76 – 77). Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych. W zakresie dokonanych obliczeń Sąd dał wiarę opinii biegłego, gdyż biegły w sposób czytelny i precyzyjny dokonał obliczeń, wskazując przy tym dokładnie na jakiej podstawie dokonał poszczególnych założeń.

Biegły dokonał wyliczenia wynagrodzenia ubezpieczonego za okres od 9 listopada 1970r. do 30 kwietnia 1979r. w oparciu o akta osobowe, nadto postanowienia Układów Zbiorowych Pracy w tym postanowień Układu Zbiorowego Pracy z dnia 1 stycznia 1975r. Biegły wziął pod uwagę stawkę zaszeregowania wg V kategorii zaszeregowania w poszczególnych okresach, doliczając wartość deputatu węglowego i innych dodatków przysługujących na podstawie Karty Górnika w tym dodatek nocny. Nadto biegły uwzględnił, iż najpóźniej od września 1976r. (urodzenie syna) ubezpieczony miał prawo do deputatu węglowego w wymiarze 8 ton.

Biegły przyjął że do 1973r. normatywny czas pracy wynosił średnio 26 dni roboczych w miesiącu a od 1974r. średnio 25 dni roboczych w miesiącu. Ustalając wysokość wynagrodzenia za 1970 rok biegły doliczył wynagrodzenie z minimalne za okres pracy w (...) (od stycznia do października 1970). Biegły wziął pod uwagę, iż ze świadectwa pracy wynika, że ubezpieczony pracował w KWK (...) od 9 listopada 1970r. do 30 kwietnia 1979r., w tym: na stanowisku elektryka p.z. od 9 listopada 1970r. do 31 maja 1976r. i cieśli p.z. od 1 czerwca 1976r. do 30 kwietnia 1979r., a ostatnio na stanowisku cieśli p.z. otrzymywał wynagrodzenie w wysokości 214 zł/dn. + premia 10 % + Karta Górnika 34,70 zł/dn. + de­putat węglowy w ilości 8t w stosunku rocznym.

Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii kolejnego biegłego specjalisty ds. obliczenia emerytur i rent. Sąd uznał, iż zastrzeżenia organu rentowego i ubezpieczonego zostały wyjaśnione w opinii uzupełniającej biegłego, gdzie ten szczegółowo odniósł się do zarzutów ZUS i ubezpieczonego pod adresem głównej opinii i podtrzymał jej wnioski. Sąd nie podzielił zarzutów ubezpieczonego że biegły przyjął w opinii zaniżone wynagrodzenie. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadków, co do wysokości osiąganych przez ubezpieczonego zarobków.

W ocenie Sądu zeznania te należy oceniać z ostrożnością i nie mogą one w ocenie Sądu, stanowić wiarygodnego dowodu potwierdzającego wysokość osiąganych przez ubezpieczonego zarobków, gdyż od okresu spornego upłynął okres około 40 lat.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na częściowe uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie, prawo ubezpieczonego do emerytury jest bezsporne. Przedmiotem sporu pozostaje wysokość kapitału początkowego ubezpieczonego, a w konsekwencji wysokość emerytury. Do ustalenia wysokości kapitału początkowego ZUS uwzględnił ubezpieczonemu wynagrodzenie minimalne z 10 lat kalendarzowych tj. od 1 stycznia 1966r. do 31 grudnia 1975r., a to z uwagi na brak dokumentacji potwierdzającej wysokość wynagrodzenia w tym okresie. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 38,52%.

Ubezpieczony domaga się przeliczenia wysokości kapitału początkowego oraz emerytury z uwzględnieniem faktycznie osiąganych dochodów za okres od 9 listopada 1970r. do 30 kwietnia 1979r., podnosząc że w tym czasie pracował w Kopalni (...) w K. i jak wskazywał uzyskiwał wysokie wynagrodzenie. Obecnie ubezpieczony decyzją z dnia 30 stycznia 2015r. uzyskał prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym od dnia 1 stycznia 2015r. Emerytura dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r. obliczana jest na nowych zasadach, tj. zasadach wynikających z przepisów art. 24-26c ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j.

Dz. U. z 2016, poz. 887 ze zm.). Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy, podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185.

Ostatecznie – zgodnie z art. 26 ust. 1 – emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. Na powyższy sposób wyliczenia emerytury bezpośrednio wpływa wysokość kapitału początkowego, ustalanego w oparciu o przepisy art. 173 i n. cytowanej wyżej ustawy emerytalno – rentowej. Zgodnie natomiast z treścią art. 183 ust.1 i 5 emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej urodzonej po dniu 31 grudnia 1948r., o której mowa w ust. 1, która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2013 albo 2014, wynosi: 1)20% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz 2)80% emerytury obliczonej na podstawie art.

26. ZUS obliczył świadczenie ubezpieczonego w oparciu o art. 183 stawy emerytalnej tj. częściowo na podstawie art. 26 ustawy (80%) i częściowo na podstawie art. 53 ustawy (20%). Obliczając świadczenie na podstawie art. 53 ustawy ZUS – z braku możliwości wyliczenia podstawy wymiaru – przyjął prawidłowo 24 % kwoty bazowej. Zgodnie z treścią art. 53 ust. 1 ustawy emerytura wynosi: 1)24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraz 2)po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych, 3)po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych - z uwzględnieniem art.

55. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. Po myśli ust. 6 na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.

W toku postępowania ustalono wysokość zarobków ubezpieczonego z 10 kolejnych lat tj. 1970 – 1979. Okres ten nie może zostać przyjęty do ustalenia podstawy wymiary emerytury liczonej na podstawie art. 53 ustawy, gdyż art. 15 ust. 1 wymaga by był okres kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę. Ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę w dniu 8 stycznia 2015r., a zatem musiałby udokumentować zarobki z kolejnych 10 lat z okresu od 1995 do 2014.

Podstawy wymiaru świadczenia nie można także wyliczyć w oparciu o art. 15 ust. 6 ustawy, gdyż ubezpieczony nie posiada 20 lat a jedynie 12 lat, 9 miesięcy i 22 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Z kolei obliczając emeryturę w oparciu o art. 26 ustawy ZUS podzielił podstawę jej obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę ubezpieczonej (207,80 miesięcy). Tak ustalona emerytura wyniosła 704,84 zł brutto. Na wysokość podstawy obliczenia emerytury wpływa m.in. wysokość zwaloryzowanego kapitału początkowego (art. 25).

Z kolei wysokość kapitału początkowego ustala się w oparciu o przepisy art. 173 i n. cytowanej wyżej. Zgodnie z ar. 174 ust. 1 ustawy podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999r. W zaskarżonej decyzji z dnia 27 stycznia 2015r. ZUS ustalił ubezpieczonemu wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999r. w kwocie 52.910,44 zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ZUS – z braku dokumentacji zarobkowe – przyjął wynagrodzenie minimalne z 10 lat kalendarzowych tj. od 1 stycznia 1966r. do 31 grudnia 1975r.

Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 38,52%. W toku niniejszego postępowania Sąd dokonał odtworzenia zarobków ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w KWK (...) od 9 listopada 1970r. do 30 kwietna 1979r. i – w oparciu o opinię biegłego z zakresu wyliczenia rent i emerytur – ustalił wysokość wynagrodzenia ubezpieczonego z lat 1970 – 1979. Jak ustalono, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł w tym okresie 96,56 %, zaś kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999r., ustalony przy uwzględnieniu wskaźnika 96,56% wynosi 77.440,77 zł.

W wyniku podwyższeniu wartości kapitału początkowego, podwyższeniu do 1.080,96 zł uległa kwota tej części emerytury, która obliczona została na podstawie art. 26 ustawy. W konsekwencji podwyższeniu uległa również kwota emerytury ubezpieczonego. Emerytura obliczona na podstawie art. 183 wynosi: 20 % emerytury obliczonej na podstawie art. 53 ustawy (20 % x 766,06 zł = 153,21 zł) + 80% emerytury obliczonej w oparciu o art. 26 ustawy (80 % x 1.080,96 zł = 864,77 zł) tj. tj. 1.017,98 zł. Sąd zwraca uwagę, iż w postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym.

Postępowanie sądowe oparte jest o zasadę swobodnej oceny dowodów. Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia czy wysokość osiąganych dochodów, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2006r., I UK 115/06, OSNP 2007/17-18/257, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997r., II UKN 186/97, OSNP 1998/11/34, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996r., II URN 3/95, OSNP 1996/16/239).

W wyroku z dnia 14 czerwca 2006r. (I UK 115/06, OSNP 2007/17-18/257). Nadto trzeba zauważyć, że pracownik nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z faktu, że jego dokumenty płacowe za określony okres zaginęły, bądź zostały zniszczone. Ma on prawo dowodzić wysokości osiąganego wynagrodzenia wszelkimi środkami dowodowymi. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie, oparł orzeczenie na wiarygodnych ustaleniach biegłego, który odtworzył wynagrodzenie odwołującego za okres zatrudnienia w KWK (...) za lata 1970 – 1979, przyjmując za podstawę obliczeń informacje wynikające z dokumentów zawartych w aktach osobowych odwołującego oraz w treści obowiązującego u pracodawcy układów zbiorowych pracy.

Zasady dokonywania obliczeń przedstawione w treści opinii biegłego zostały omówione w sposób szczegółowy, czytelny i nie budzący wątpliwości Sądu, co czyni w pełni wiarygodnymi przedstawione wnioski. Biegły w sposób szczegółowy wyjaśnił na jakich założeniach oparł poszczególne wyliczenia i dlaczego takie założenia przyjął. Mając powyższe względy na uwadze, Sąd – na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. – zmienił zaskarżone decyzję orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku W punkcie 3 wyroku – Sąd na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c., – oddalił odwołanie w pozostałym zakresie.

W ocenie Sądu, jak wyżej wskazano, materiał dowodowy nie pozwala na uwzględnienie wyższego wynagrodzenia z lat 1970 – 1979 niż uczynił to biegły. Nadto obowiązujące przepisy nie przewidują zastosowania przeliczników górniczych do obliczenia wysokości kapitału początkowego. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono w punkcie 4 orzeczenia, po myśli art. 98 k.p.c. w związku z § 12 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.

Dz.U. z 2013r., poz. 461 ze zm.) (-) SSO Patrycja Bogacińska – Piątek