Court allows pension claim by granting special conditions work period based on civil evidence rules.
Legislator summary
AI generatedThe court granted the insured's right to a pension starting August 1, 2013, reversing the Social Insurance Institution's refusal. The insured argued that specific work periods at a mine should count as special conditions work, while the insurer rejected this based on missing certificates and job titles. The court ruled that the civil court procedure allows broader evidence collection than administrative proceedings and accepted witness testimony and other proof to establish the work history.
Legislator headnote
AI generatedUstawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Kodeks postępowania cywilnego: The court may determine facts regarding pension eligibility using all civil procedure evidence means, overriding administrative limitations on proof.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Sygn. akt VIII U 2399/13
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Szmajduch Protokolant: Ewa Gambuś po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014 r. w Gliwicach sprawy S. W. (W.) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania S. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 21 sierpnia 2013 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu S. W. prawo do emerytury poczynając od 1 sierpnia 2013r. (-) SSO Mariola Szmajduch Sygn. akt. VIII U 2399/13
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 sierpnia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., powołując się na ustawę z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) odmówił ubezpieczonemu S. W. prawa do emeryturyz powodu nieudokumentowania wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Równocześnie organ rentowy poinformował, iż nie uznał ubezpieczonemu za pracę w warunkach szczególnych okresu pracy od 15 lipca 1970r. do 25 października 1971r. i od 16 listopada 1973r. do 29 listopada 1975r., z uwagi na fakt, iż jego pracodawca w wystawionym za ten okres świadectwie pracy w warunkach szczególnych nie zaznaczył, czy praca na stanowisku mechanika napraw pojazdów samochodowych wykonywana była wyłącznie w kanałach remontowych przy naprawach pojazdów mechanicznych lub szynowych.
W odwołaniu od tej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do spornego świadczenia. W uzasadnieniu podniósł, że wykonywanie przez niego, w spornym okresie, pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach, w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji, wynika ze świadectwa pracy w warunkach szczególnych wystawionego w dniu 2 września 2013r., którego kopię dołączył do odwołania. Nadto wniósł o zaliczenie do takiej pracy również okresów jego zatrudnienia w KWK (...) w Z. od 25 maja 1976r. do 30 września 1984r., kiedy to wykonywał pracę operatora żurawia samojezdnego i od 1 listopada 1985r. do 17 października 1989r., kiedy jako pracownik dozoru sprawował bezpośredni nadzór inżynieryjno – techniczny nad pracownikami, których praca jest wykonywana w szczególnych warunkach.
Wskazał, że okoliczność charakteru i wymiaru pracy w tych okresach mogą potwierdzić świadkowie, o przesłuchanie których wniósł. Ostatecznie po zmianie, w toku procesu, stanowiska przez organ rentowy, odwołujący wskazał, że w czasie zatrudnienia w KWK (...), świadczył swoją pracę na rzecz wydzielonego oddziału transportowo – sprzętowego. Dalej zaznaczył, że w jego ocenie nie jest ważna nazwa stanowiska pracy i jej przypisanie do konkretnej branży, ale rodzaj wykonywanej pracy i jej uwzględnienie w przedmiotowym rozporządzeniu.
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ rentowy wskazał ponadto, że nie może się odnieść do charakteru pracy odwołującego w okresie od 15 lipca 1970r. do 25 października 1971r. i od 16 listopada 1973r. do 29 listopada 1975r., bowiem odwołujący nie przedłożył oryginału świadectwa pracy w warunkach szczególnych, a dołączył jedynie niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię, która nie może stanowić materiału dowodowego w postępowaniu przed organem rentowym.
Dalej ZUS wskazał, iż wprawdzie ubezpieczony udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, jednak na dzień 31 grudnia 1998r. nie udowodnił wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze a jedynie 2 lata, 2 miesiące i 25 dni takiej pracy. Organ rentowy zaznaczył nadto, że do takiej pracy zaliczył odwołującemu okres od 1 października 1996r. do 31 grudnia 1998r., tj. pracy na stanowisku nadsztygara mechanicznego na powierzchni w KWK (...) w R.. Dalej ZUS wskazał, że spornych okresów od 1975r. do 1996r. nie uznał za pracę w warunkach szczególnych z uwagi na brak świadectw wykonywania w tych okresach pracy w warunkach szczególnych.
Ostatecznie w toku procesu, po przedłożeniu przez odwołującego oryginału świadectwa pracy w warunkach szczególnych wystawionego w dniu 2 września 2013r. ZUS, w piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2013r. uznał za udowodnione 5 lat, 6 miesięcy i 21 dni takiej pracy. Z kolei na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014r., po dodatkowym sprecyzowaniu w piśmie procesowym z dnia 24 stycznia 2014r., powołując się na stanowisko Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 lutego 2013r., w sprawie III AUa 165/13 organ rentowy podniósł, że specyfika poszczególnych gałęzi przemysłu determinuje charakter świadczonych w nich prac i warunki, w jakich są one wykonywane, ich uciążliwość i szkodliwość dla zdrowia.
Nie można zatem swobodnie czy wręcz dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w tym akcie prawnym. W związku z powyższym w ocenie ZUS nie można pracy odwołującego w KWK (...), na stanowiskach, na których praca nie została wymieniona w wykazie A, w dziale dotyczącym górnictwa, zaliczyć do pracy w warunkach szczególnych.
Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy w Gliwicach poczynił następujące ustalenia: Ubezpieczony S. W. urodził się (...) W dniu 9 sierpnia 2013r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. W dniu 21 sierpnia 2013r. organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję odmowną. Na podstawie złożonych przez niego świadectw pracy organ rentowy ostatecznie uwzględnił mu, do 31 grudnia 1998r., 5 lat, 6 miesięcy i 21 dni stażu pracy w szczególnych warunkach. S. W. po ukończeniu szkoły w zawodzie mechanik podjął od 15 lipca 1970r. zatrudnienie w (...) K., gdzie pracował do 25 października 1971r. tj. do podjęcia służby wojskowej, po zakończeniu której od 16 listopada 1973r. wrócił ponownie do pracy u tego pracodawcy i pracował tram do 29 listopada 1975r.
Okres ten jako bezsporny został zaliczony, z wyłączeniem okresu pełnienia służby wojskowej, do pracy w warunkach szczególnych. Następnie w okresie od 3 grudnia 1975r. do 14 grudnia 1994r., ubezpieczony był zatrudniony w KWK (...) Sp. z o.o. w Z.. W ramach tej kopalni był wydzielony odrębny oddział transportowo – sprzętowy, którego nazwa w różnych okresach czasu ulegała zmianie. Oddział ten zajmował się wyłącznie świadczeniem usług transportowych i udostępnianiem sprzętu ciężkiego na rzecz kopalni. W ramach tego oddziału funkcjonowały wydziały zajmujące się transportem samochodowym, ciężkimi maszynami, jak koparki, spychacze, czy żurawie kołowe, jak również warsztaty, zajmujące się wyłącznie naprawami tego sprzętu.
W spornym okresie, tj. latach 1975 – 1989 oddział ten dysponował 120 jednostkami transportowo – sprzętowymi i obsługującymi te sprzęty oraz dokonującymi jego napraw mechanikami w ilości powyżej 100 osób. Sąd ustalił, że odwołujący początkowo w KWK (...) został przyjęty na stanowisko ślusarza, przy czym faktycznie wykonywał różne prace, a to naprawy samochodów i maszyn oraz ich instalacji elektrycznej, kierowanie ciągnikiem, czy też samochodem ciężarowym. Następnie w związku z bujnym rozwojem górnictwa i zwiększeniem wydobycia oraz związanym z tym zapotrzebowaniem na różnego rodzaju fachowców, odwołujący został skierowany na specjalistyczne szkolenie, gdzie z dniem 24 kwietnia 1976r. uzyskał uprawnienia do obsługi żurawia samojezdnego o udźwigu do 10 ton, mimo, iż nazwa jego stanowiska nie uległa zmianie i w dalszym ciągu w dokumentacji ujmowano jego stanowisko jako ślusarz, bowiem w taryfikatorze stanowisk kopalni nie przewidywano takich stanowisk, jak mechanik, czy operator i prawie wszystkim pracownikom tego oddziału przypisano stanowiska ślusarzy.
W związku z powyższym od dnia 25 kwietnia 1976r. ubezpieczony faktycznie stale i przez pełne dniówki, a często również w nadgodzinach świadczył pracę jako operator żurawia zamontowanego na podwoziu samochodu ciężarowego. W szczególności za pomocą tego żurawia rozładowywał na bocznicy kolejowej ciężkie elementy obudów górniczych i innych urządzeń, przy pracach remontowych szybów i zakładów przeróbczych węgla podnosił i przenosił wielkogabarytowe elementy i urządzenia, jak skipy, liny, silniki, reduktory i wentylatory, podnosił i przeładowywał drewno na placu drzewnym, a także pracował przy naprawach koparek spycharek i ładowarek na zwałach, gdzie również podnosił elementy tych maszyn.
W takim charakterze pracował do 30 września 1984r. W związku z faktem, że ubezpieczony w międzyczasie ukończył technikum samochodowe, a także w związku z brakiem osób do pełnienia funkcji dozoru, pracodawca z dniem 1 października 1984r. powierzył mu stanowisko dozorcy w oddziale transportu wewnątrzzakładowego, gdzie nadzorował różne prace. Następnie kopalnia podjęła decyzję o rozdzieleniu tego oddziału na kilka mniejszych, a mianowicie oddział typowo transportowy, gdzie byli zatrudnieni wyłącznie kierowcy samochodów, oddział sprzętu ciężkiego, jak spychacze i inne, który został przekazany pod nadzór oddziału przeróbki mechanicznej węgla oraz oddział mechaniczny napraw sprzętu ciężkiego i samochodowego.
Od tego momentu odwołujący, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nadzorował prace około 10 mechaników, zajmujących się wyłącznie naprawami samochodów i ciężkich maszyn w kanałach remontowych, jak również naprawą silników do tych maszyn, tj. gaźników, pomp wtryskowych i wtryskiwaczy, dodatkowo nadzorował też pracę lakierników tych pojazdów i spawaczy, którzy wykonywali prace spawalnicze niezbędne przy naprawach tego sprzętu. W tym czasie sprzęt samochodowy i ciężki nie był zbyt trwały i uszkodzeniom ulegały w znacznej mierze elementy zawieszenia i układu jezdnego, których napraw można było dokonywać wyłącznie z poziomu kanałów remontowych.
Kolejnym pod względem awaryjności podzespołem były silniki wysokoprężne, gdzie awariom ulegały układy zasilania w paliwo, tj. pompy wtryskowe i wtryskiwacze. W tym okresie odwołujący odbierał samochód lub maszynę od kierowcy, czy operatora, który zgłaszał mu usterkę. Następnie razem z mechanikiem musiał wejść do kanału remontowego, żeby stwierdzić faktyczną usterkę, wydać stosowne polecenia i kontrolować sposób prowadzenia prac, a po ich zakończeniu dokonać odbioru wykonanych prac i sprawdzeniu prawidłowości działania naprawionego sprzętu.
Ponosił on bowiem odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie prac przez podległych pracowników i z tego był rozliczany przez przełożonych. W podobny sposób nadzorował prace spawaczy, którzy zajmowali się naprawami poszycia, zawieszenia resorów, dyszli w przyczepach i wszelkich elementów w naprawianych maszynach, które należało zespawać. Obok hali z kanałami remontowym znajdowało się pomieszczenie w którym naprawiano gaźniki, pompy wtryskowe i wtryskiwacze, a także pomieszczenie w którym wykonywano prace lakiernicze. Również pracę tych pracowników nadzorował ubezpieczony.
W tym czasie sprawował bezpośredni nadzór nad opisanym powyżej pracami, gdyż nie było żadnych majstrów czy brygadzistów, a odwołujący był jedyną osobą z dozoru. Od 1 marca 1986r. pracodawca powierzył mu stanowisko sztygara zmianowego, a od 1 lipca 1986r. sztygara oddziałowego w tym oddziale, przy czym zakres jego obowiązków i sposób sprawowania nadzoru nad podległymi pracownikami nie uległ zmianie. Pracodawca docenił jego zaangażowanie w pracę i dał mu awans na wyższe stanowisko z wyższym wynagrodzeniem. Z momentem tego awansu pracodawca przydzielił mu również jednego dozorcę do pomocy przy sprawowaniu nadzoru.
W tym czasie odwołujący pracował na pierwszej zmianie na nadzorował pracę większości pracowników warsztatu, zaś dozorca z 4 mechanikami pracowali na drugiej zmianie. Z momentem kiedy odwołującemu powierzono stanowisko nadsztygara, dotychczasowy dozorca został awansowany na stanowisko sztygara zmianowego, jednak w dotychczasowym sposobie sprawowania nadzoru, nie doszło do żadnych zmian, tj. odwołujący w dalszym ciągu nadzorował większość pracowników na pierwszej zmianie, a sztygar zmianowy pozostałą część na drugiej zmianie.
W tym okresie praca biurowa odwołującego, związana z zajmowanym stanowiskiem, polegała na wypisaniu zgłoszenia prac spawalniczych, podpisaniu dokumentów związanych z zamówieniem części zamiennych. Następnie od dnia 18 października 1989r. odwołujący ponownie został przeniesiony do oddziału transportu wewnątrzzakładowego. W oddziale tym pełnił również funkcje osoby dozoru, jako sztygar zmianowy, bądź oddziałowy, jednak od tej daty nie sprawował już stałego nadzoru nad pracownikami wykonującymi stale pracę w warunkach szczególnych, bowiem w różnych okresach podlegały mu również place składowe i magazyny.
Sąd w toku procesu stwierdził nadto, że w aktach osobowych odwołującego znajdują się pisma z dnia 4 maja 2007r. i z dnia 19 lipca 2013r., w których (...) Sp. z o.o. w B., a następnie Spółka (...) S.A. Oddział w D. – Zakład Kopalnie (...) w Całkowitej Likwidacji”, w odpowiedzi na wnioski ubezpieczonego, odmawiają mu świadectwa wykonywania prac w warunkach szczególnych. Z treści tych pism wynika, że przyczyną tej odmowy było ustalenie jedynie w oparciu o nazwy zajmowanych przez niego stanowisk, jakie zostały zapisane w jego dokumentacji osobowej, przekazanej do archiwum.
W szczególności wskazano, że zajmował stanowisko ślusarza, które nie jest uwzględnione w wykazie prac wykonywanych w szczególnych warunkach, a ponadto zaznaczono, że w okresie pełnienia funkcji osoby dozoru, odwołujący nie nadzorował wyłącznie stanowisk na których wykonywane są prace w warunkach szczególnych, wymienione w aktach resortowych. Pracownikom KWK (...) zatrudnionym w oddziale transportowym wypłacano dodatki szkodliwe. Współpracownikiem ubezpieczonego w pierwszym okresie spornym, tj. w latach 1976 – 1984 był H. M., który miał angaż na stanowisko ślusarza, a faktycznie pracował jako operator żurawia przy pracach za i rozładunkowych na bocznicy kolejowej.
Decyzją z dnia 13 marca 2003r. ZUS oddział w Z. przyznał mu prawo do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych charakterze między innymi operatora sprzętu ciężkiego. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego (koperta, k.16), zeznań świadków: H. M. (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 26 listopada 2013r. minuty od 7:31 i nast.), G. B. (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 26 listopada 2013r. minuty od 17:07 i nast.), M. W. (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 26 listopada 2013r. minuty od 23:53 i nast.), i A.
Z. (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 14 stycznia 2014r. minuty od 10:27 i nast.), wyjaśnień odwołującego (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 11 marca 2014r. minuty od 3:28 i nast.), a także akt emerytalnych świadka H. M., dołączonych do akt niniejszej sprawy. Zgromadzona w sprawie dokumentacja została sporządzona w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, a zeznania świadków są spójne, logiczne, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają. Ponadto zeznania świadków korespondują z wyjaśnieniami samego ubezpieczonego.
Kwestia ogólnego stażu pracy ubezpieczonego nie była sporna.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) w powiązaniu z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat 2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
27. W myśl ust. 2 emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku.
Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz ukończenie 60 lat nie były sporne. Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy ostatecznie zaliczył do takiej pracy okres 5 lat, 6 miesięcy i 21 dni. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyjął, że ubezpieczony posiada wymagany 15 letni okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Zgodnie bowiem z wykazem A, dział V, poz. 3 załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych, jak również prace wymienione w dziale XIV, poz. 24 tego załącznika, tj. dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, na których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie A, uprawniają do niższego wieku emerytalnego. Postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony obok zaliczonych przez organ rentowy do okresów pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia w (...) w K. i KWK (...) w R., wykonywał taką pracę również w KWK (...) Sp. z o.o. w Z. w okresach od 25 kwietnia 1976r., do 30 września 1984r., kiedy to wykonywał pracę operatora żurawia samojezdnego i od 1 listopada 1985r. do 17 października 1989r., kiedy jako pracownik dozoru sprawował bezpośredni nadzór inżynieryjno – techniczny nad pracownikami, których praca była wykonywana w szczególnych warunkach, tj. mechanikami stale pracującymi w kanałach remontowych oraz przy naprawie gaźników, pomp wtryskowych i wtryskiwaczy, a także spawaczy i lakierników.
Zatem, po doliczeniu tych okresów do okresów pracy w szczególnych warunkach uwzględnionych przez organ rentowy, ubezpieczony posiada (na dzień 1 stycznia 1999r.) ponad 15 letni okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Ubezpieczony w okresie od 25 kwietnia 1976r., do 30 września 1984r. mimo przypisania mu stanowiska ślusarza, faktycznie od momentu uzyskania uprawnień do kierowania żurawiem samojezdnym, faktycznie stale i przez całe dniówki pracował jako operator tej maszyny, tj. rozładowywał i przeładowywał materiały. Pracował w wymiarze 8 godzin dziennie, a przeważnie nawet do kilkunastu godzina na dobę i nie był w tym czasie kierowany do innych prac.
Z kolei w okresie od 1 listopada 1985r. do 17 października 1989r. odwołujący faktycznie pełnił obowiązki osoby dozoru, początkowo jako dozorca, a następnie, jako sztygar zmianowy i oddziałowy. W tym czasie sprawował bezpośredni stały nadzór nad pracownikami, których praca wymieniona jest w wykazie A, dział XIV, poz. 12, 14, 16 i 17. Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie.
Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy. W ocenie Sądu fakt, iż praca wykonywana przez odwołującego, w pierwszym spornym okresie, nie została wymieniona w wykazie prac w szczególnych warunkach wykonywanych w górnictwie, nie stanowi przeszkody do zaliczenia jej do pracy w szczególnych warunkach, uprawniającej do emerytury wcześniejszej.
Sądowi orzekającemu znane jest stanowisko Sądu Apelacyjnego w Katowicach wyrażone w wyroku z dnia 27 lutego 2013r. w sprawie III AUa 165/13, jednak go niepodziela, bowiem w przedmiotowym przypadku odwołujący świadczył swoją pracę na rzecz oddziału transportu wewnętrznego i oddziału napraw samochodów i sprzętu ciężkiego, które były oddziałami wydzielonym ze struktur kopalni i nie zajmowały się innymi pracami, jak tylko pracami transportowymi, świadczeniem usług sprzętem ciężkim na rzecz innych wydziałów kopalni. Takie stanowisko Sądu orzekającego w niniejszej sprawie znajduje w pełni uzasadnienie w wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2013r. w sprawie III AUa 49/13 (LEX nr 1293658), gdzie wyrażono pogląd, że przyporządkowanie prac do określonej branży nie jest równoznaczne z przynależnością pracodawcy (zakładu pracy) do określonego resortu.
Również Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 5 marca 2013r. w sprawie III AUa 1163/12 (LEX nr 1293638) wyraził pogląd, że prace kierowców ciągników i kombajnów zostały zaliczone do prac wykonywanych w szczególnych warunkach, czyli do prac o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości i wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej, ze względu na bezpieczeństwo własne bądź otoczenia. W związku tym przyjęcie, że tylko kierowcy zatrudnieni w firmach transportowych wykonywali pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisu art. 32, ust. ustawy o FUS, wypaczałoby sens tej regulacji, bowiem ze względu na ich specyfikę, pojazdy te wykorzystywane są do określonych dla nich czynności, w tym prac polowych, z którymi wiąże się także szereg czynności transportowych.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie, akceptując powyższe poglądy stwierdza, że odwołujący, jako operator żurawia samojezdnego zajmował się wyłącznie pracami załadunkowymi, rozładunkowymi i transportowymi i w czasie pracy podlegał narażeniu na oddziaływanie tych samych czynników szkodliwych (drgania, hałas), co inni maszyniści ciężkich maszyn budowlanych świadczący pracę w zakładach działających w innych branżach. Bez znaczenia pozostaje także fakt, że następcy prawni pracodawcy odwołującego odmówili mu dwukrotnie wystawienia świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia - w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r.
III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). Ponadto należy zauważyć, że podmioty odmawiające odwołującemu wystawienia świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie odnosiły się do poszczególnych etapów jego zatrudnienia w KWK (...) i nie rozróżniały, że w tym czasie pracował na różnych stanowiskach w różnych oddziałach, a potraktowały ten okres całościowo odnosząc się wyłącznie do nazwy jego stanowisk pracy, a także jedynie do stanowisk pracy jakie nadzorował w ostatnim okresie swojego zatrudnienia.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 - letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Nadto Sąd uznał, że z momentem złożenia wniosku emerytalnego odwołujący spełnił wszystkie warunki uprawniające go do otrzymania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Na marginesie należy dodać, że do czasu wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym podlega też czas zasadniczej służby wojskowej odwołującego od 27 października 1971r. do 17 października 1973r., odbytej w okresie obowiązywania art. 108, ust. 1 ustawy z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (vide uchwała Sądu Najwyższego z 16 października 2013r., II UZP 6/13).
W związku z powyższym Sąd z mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji, przyznając ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 1 sierpnia 2013r. tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku. SSO Mariola Szmajduch Zarządzenie:
1. uzasadnienie odnotować, 2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu, 3. kalendarz 14 dni lub z wpływem. G. HŁ